جنس Schefflera یکی از گروه‌های شناخته‌شده در تیره Araliaceae (آرالیا) است که به‌ویژه به‌خاطر شاخ‌وبرگ زینتی، سازگاری نسبی با شرایط محیطی و کاربرد گسترده در فضای داخلی و گلخانه‌ای شهرت دارد. گونه‌های این جنس در زیستگاه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، به‌خصوص در جنگل‌های مرطوب، رشد می‌کنند و بسیاری از آن‌ها به صورت درختچه یا درخت کوچک دیده می‌شوند.

رده‌بندی و جایگاه گیاهشناختی

شفلرا از نظر ریخت‌شناسی و ویژگی‌های رویشی در کنار دیگر اعضای تیره آرالیا قرار می‌گیرد؛ تیره‌ای که به برگ‌های مرکب، آرایش خاص گل‌آذین‌ها و حضور ترکیبات ثانویه متنوع شناخته می‌شود. در سطح کاربردی، «شفلرا» در باغبانی و تجارت گیاهان آپارتمانی به‌عنوان یک نام رایج برای چندین گونه نزدیک به هم استفاده می‌شود، هرچند در منابع نوین، حدود و مرزبندی جنس‌ها ممکن است با بازنگری‌های رده‌بندی تغییر کرده باشد.

پراکنش جغرافیایی و زیستگاه

بخش عمده‌ای از گونه‌های Schefflera بومی مناطق گرمسیری هستند و در نواحی مختلفی از آسیای جنوب‌شرقی، اقیانوسیه و برخی مناطق گرمسیری دیگر گزارش می‌شوند. این گیاهان اغلب در جنگل‌های همیشه‌سبز مرطوب، حاشیه جنگل‌ها و مناطق نیمه‌سایه‌دار رشد می‌کنند، اما برخی گونه‌ها توان سازگاری با نور بیشتر را نیز دارند.

ویژگی‌های مشترک گونه‌های جنس Schefflera

فرم رویشی و عادت رشد

اکثر گونه‌های این جنس به صورت درختچه تا درخت کوچک با ساقه‌های نسبتاً چوبی رشد می‌کنند. در شرایط طبیعی، برخی گونه‌ها می‌توانند به ارتفاع قابل توجه برسند، اما در کشت گلدانی معمولاً با هرس و محدودیت ریشه، اندازه آن‌ها کنترل می‌شود. رشد عمودی همراه با تولید شاخه‌های جانبی از الگوهای رایج در بسیاری از گونه‌هاست.

برگ‌ها: شاخص‌ترین ویژگی ظاهری

مهم‌ترین مشخصه شفلراها، برگ‌های مرکب پنجه‌ای (Palmately compound) است؛ به این صورت که چند برگچه از یک نقطه مشترک روی دمبرگ منشأ می‌گیرند و نمایی شبیه «چتر» ایجاد می‌کنند. این ساختار برگ، عامل اصلی جذابیت زینتی بسیاری از گونه‌های Schefflera است. تعداد برگچه‌ها، اندازه و ضخامت آن‌ها و نیز میزان براق بودن سطح برگ می‌تواند بین گونه‌ها متفاوت باشد، اما الگوی کلی پنجه‌ای غالباً حفظ می‌شود.

ساقه، پوست و بافت‌های نگهدارنده

ساقه‌ها در گونه‌های جوان معمولاً سبز و انعطاف‌پذیرتر هستند و با افزایش سن، چوبی‌تر می‌شوند. در بسیاری از شفلراها، گره‌ها (Node) و فاصله میان‌گره‌ها در پاسخ به شدت نور و شرایط تغذیه‌ای تغییر می‌کند؛ نور کمتر معمولاً باعث افزایش فاصله میان‌گره‌ها و رشد کشیده‌تر می‌شود.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌های Schefflera معمولاً کوچک و کمتر نمایشی‌اند و در گل‌آذین‌های خوشه‌ای/پانیکول یا چتریِ متراکم ظاهر می‌شوند. در برخی گونه‌ها، گل‌آذین‌ها می‌توانند از نظر اندازه و تعداد شاخه‌های فرعی چشمگیر باشند، اما به‌طور کلی ارزش زینتی اصلی این جنس بیشتر به برگ‌ها مربوط است تا گل‌ها.

میوه و بذر

پس از گلدهی، میوه‌ها اغلب به شکل دروپه‌های کوچک (شبیه میوه‌های گوشت‌دار ریز) تشکیل می‌شوند که در طبیعت می‌توانند در چرخه غذایی پرندگان و جابه‌جایی بذر نقش داشته باشند. رنگ میوه در برخی گونه‌ها هنگام رسیدگی تغییر می‌کند و این موضوع به جذب جانوران بذرپراکن کمک می‌کند.

اکولوژی و سازگاری‌های عمومی

بسیاری از گونه‌های Schefflera به شرایط نیم‌سایه سازگارند و می‌توانند در لایه‌های میانی جنگل رشد کنند. برگ‌های نسبتاً پهن و براق در برخی گونه‌ها با افزایش کارایی جذب نور در محیط‌های کم‌نور مرتبط دانسته می‌شود. پاسخ شفلراها به تنش خشکی معمولاً به‌صورت کاهش رشد، ریزش برگچه‌ها یا حساسیت به لبه‌سوزی برگ ظاهر می‌شود، هرچند برخی گونه‌ها در مقایسه با سایر گیاهان گرمسیری تحمل نسبی بیشتری نشان می‌دهند.

اهمیت زینتی و کاربردهای باغبانی

شفلراها به‌طور گسترده به عنوان گیاهان زینتی در فضای داخلی، لابی‌ها، گلخانه‌ها و فضای سبز مناطق گرمسیر استفاده می‌شوند. دلیل این محبوبیت شامل فرم برگ‌های خاص، رشد نسبتاً سریع، و امکان هرس‌پذیری و فرم‌دهی است. برخی ارقام ابلق نیز در بازار وجود دارند که با وجود جذابیت بصری، معمولاً به نور بیشتری نسبت به فرم‌های سبز نیاز دارند تا الگوی رنگی خود را حفظ کنند.

نکات کلی نگهداری (با تأکید بر الگوهای مشترک)

نور: بیشتر شفلراها نور زیادِ غیرمستقیم را ترجیح می‌دهند؛ نور بسیار کم می‌تواند باعث رشد علفی، فاصله میان‌گره زیاد و کاهش تراکم تاج شود.

آبیاری: الگوی رایج، آبیاری پس از خشک‌شدن نسبی سطح خاک است. ماندابی‌شدن خاک می‌تواند به ضعف ریشه و کاهش شادابی برگ‌ها منجر شود.

دما و رطوبت: غالب گونه‌ها دمای معتدلِ رو به گرم و رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندند. سرمای ناگهانی و جریان هوای سرد از عوامل رایج تنش در کشت آپارتمانی است.

هرس و فرم‌دهی: بسیاری از گونه‌ها به هرس پاسخ می‌دهند و با قطع سرشاخه، شاخه‌دهی جانبی افزایش می‌یابد؛ این کار به پرپشت‌تر شدن گیاه کمک می‌کند.

مشکلات رایج و نکات بهداشتی

در شرایط کشت، شفلراها ممکن است در برابر برخی آفات مکنده مانند شپشک‌ها و کنه‌ها حساس شوند. همچنین آبیاری بیش از حد می‌تواند به زردی برگ‌ها، ریزش و کاهش رشد منجر شود. پیشگیری با مدیریت نور، آبیاری و تهویه مناسب معمولاً مؤثرتر از درمان‌های دیرهنگام است.

فهرست تعدادی از گونه‌های جنس Schefflera

در ادامه نمونه‌ای از گونه‌های شناخته‌شده این جنس (به‌همراه نام علمی) فهرست شده است:

• Schefflera arboricola
• Schefflera actinophylla
• Schefflera elegantissima
• Schefflera taiwaniana
• Schefflera heptaphylla
• Schefflera pueckleri
• Schefflera odorata
• Schefflera morototoni

منابع (لینک‌ها)

Plants of the World Online (Kew) – Schefflera
World Flora Online – Schefflera
GBIF – Schefflera occurrence data
Encyclopaedia Britannica – Aralia family (Araliaceae)

مطالب این صفحه را پسندیدم

نظرات و پرسش های کاربران

علی محمدپور

با سلام و تشکر از سایت خوب شما

شفلرای ابلق من که دو ماه پیش خریدم هیچ مشکلی نداشته از دو هفته قبل روی بعضی برگهای ساقه های پایین آن لکه های قهوه ای (فقط روی سطح برگ نه روی ساقه) ایجاد میشه و وقتی لکه به اندازه ی یک سکه دوریالی شد برگ سست شده و می افتد تقریبا هر دوسه روز یک برگ. آفت قابل دیدن با چشم هم رو یا زیر برگ وجود ندارد. ضمنا برگ های بالایی سالم هستند و برگ ها و جوانه های جدید هم می دهد و تغییری در رشد آن ایجاد نشده است. آبیاری هر سه-چهار روز یکبار وقتی سطح خاک خشک شده است البته گاهی کمی آب اضافه در زیرگلدانی جمع می شد که مقدار آب هر آبیاری را کمتر کردم. در داخل آپارتمان پشت پنجره شمالی و دور از منابع گرما و سرما و کنار یک آگلونما و یک یوکا قرار دارد که هر دوی آنها سالم و خوب هستند. تغییر محل یا خاک هم نداشته. گلدان آن دو ماه پیش عوض شده و بزرگ است ولی در یک ماه و نیم اول بعد از خریداری و آوردن به آپارتمان مطلقا مشکلی نداشته و رشد و جوانه زنی خوبی هم داشته است. لطفا راهنمایی کنید که دلیل لکه ها و برگ ریزی چیست؟

پاسخ مشاهده

محسن شهاب الدین

در صورتیکه شرایط محیطی مناسب باشد،لکه‌های قهوه‌ای ممکن است آلودگیهای قارچی باشند.یک قاشق چای خوری قارچ کش(مانکوزب)را در یک لیتر اب حل نمایید.مقداری رابه صورت ابیاری در خاک بدهید ومقداری را هم رو ی قسمت های الوده گیاه اسپره نمایید.این کار را 3مرتبه وبعد از 7 روز تکرار نمایید. سعی کنید این کار را از زوایای مختلف انجام دهید تا به همه جای گیاه رطوبت برسد.سوراخ های زهکش ته گلدان را کنترل واز باز بودن سوراخهای انتهایی گلدان وخروج اب اضافی از گلدان مطمئن شوید. از جمع شدن اب در زیر گلدانی جلوگیری کنید

محمد	با سلام بنده هم یک گیا ه بزرگ دارم که همین مشکلو داره،روی برگ ها لکه های قهوه ای ظاهر میشه مثل عکس بالا و بعد بایه حالت پوسیدگی برگ می ریزه.از سم هم استفاده کردم،تاثیری نداشت.کسی هست به داد گلدون قشنگم برسه.اقای محمد پور شما به نتیجه ای رسید.

مهندس رامندی

احتمالا یکی از دو بیماری زیر باشه سوختگی برگ با عامل باکتریایی بیماری است که ابتدا بر روی برگها لکه های سیاه رنگی شکل می گیرد و در نتیجه آن تعداد زیادی از برگهای گیاه می‌ریزند و گیاه به شدت ضعیف می‌شود. در این بیماری نیز پیشگیری بهتر از درمان است. شرایط مرطوب برگسار به شیوع این بیماری کمک می‌کند بنابراین سعی کنید خاک زهکش خوبی داشته باشد و برگسار نیز در زمان آبیاری مرطوب نشوند. برگهای الوده را به محض مشاهده جدا کرده و حتما آنان را از بین ببرید.اصولا وجود برگهای آلوده به بیماری در روی خاک و باقی گذاشتن آنان برای مدتی می تواند یکی از عوامل شیوع عامل بیماریزا باشد. بیماری لکه برگی قارچی ناشی از قارچهای آلترناریا، فیتوفترا و سرکوسپورا از دیگر بیماریهای شفلرا است که موجب ظهور لکه های قهوه‌ای و سایه بر روی برگ و ساقه می‌شود. لکه برگی فیتوفترا بیشتر بر روی برگهایی که در قسمت پایین گیاه و در نزدیکی سطح خاک هستند لکه ایجاد می‌کند. و لکه برگی سرکوسپورا در سطح زیرین برگ لکه‌هایی آبدار بوجود می‌اورد که بعد زرد و پژمرده می‌شوند. زخها بعدا قرمز - قهوه‌ای می‌شوند و حاشیه آنها رزد رنگ است. مرطوب شدن برگها در طی آبیاری و تراکم بیش از اندازه برگسار و جلوگیری از تهویه مناسب هوا از جمله شرایط مناسب برای شیوع بیماریهای قارچی است. اگر آلودگی به چند برگ محدود شده است آن برگها را از گیاه جدا کنید اما در صورتی که بیماری در حال گسترش و شیوع است می توانید از سموم قارچکش برای از بین بردن این بیماریها استفاده کنید.

شاپور تقی زاده

با سلام حدود سه ماهه كه يك گلدان شفلرا آربوريكلا خريدم و در آذر ماه گلدانش را هم خيلي سريع عوض كردم و فوري آب دادم الان هر هفته يكبار آب مي دهم بقدري كه خاك سير ميشود ولي از گلدان بيرون نميزند(اندازه اش را بدست آورده ام نيم ليتر درست اندازه است و بيشتر بريزم از گلدان خارج ميشود) و هر دوهفته يكبار كود آهن و يك كود تقويتي صورتي رنگ يك قاشق چاي خوري در يك ليتر آب مي دهم - نور مناسب و غير مستقيم داره و دماي اتاق هم مناسبه ولي حتي يك برگ هم نداده و نگرانم كه چرا رشد نمي كنه البته زرد هم نشده و بجز 7-8 برگ چيزي ازش نيفتاده ولي رشدي هم نداره اصلا نمي دونم اين گل چطوري رشد مي كنه و برگ جديد چطوري مي ده چون جوانه انتهايي نداره لطفا راهنمايي كنيد -الان نبايد برگ بده؟ پاسخ مشاهده

حمزه حق پرست

سلام : پس از تعویض گلدان تا مدتی به هیچ وجه از هیچ کودی استفاده نکنید . گیاه را به محل پر نور تری در این فصل منتقل کنید و هر از چند گاهی گیاه را در معرض هوای آزاد قرار دهید ( جزء در شرایط یخبندان و سرمای شدید )از آبیاری زیادی بپرهیزید تا ریشه ها به دنبال آب روند . با مشاهده اولین جوانه می توانید مجدد اقدام به کود دهی کنید . میزان مصرف کود در فصل زمستان نصف دستور باشد .

شاپور تقی زاده

با سلام برگهای شفلرا بصورت دسته ای (طبق عکس زیر) دارد می ریزد لطفا راهنمایی کنید .

افسانه سادات فرود

سلام با مهیا نمودن شرایط رشدی گیاه و با شروع فصل رشد گیاه به رشد خود ادامه می دهد و برگهای جدید می دهد: -نور: به نور غیر مستقیم احتیاج دارد، هر چند وقت یکبار گلدان را به آفتاب (صبح) منتقل نمایید، به سایه نسبتا" مقاوم است. -دما: در تابستان حداکثر درجه حرارت 27 و در زمستان حداقل آن 18 درجه سانتی گراد، چنانچه درجه حرارت بالاتر از حد معمول باشدبه جریان هوای ملایم نیاز دارد. -آبیاری: خاک را در هرحال مرطوب نگه دارید، در تابستان هفته ای 2-3 بار و در زمستان هفته ای یکبار آبیاری کافی است. -رطوبت: در تمام طول سال هفته ای دوبار غبار پاشی کنید، چنانچه هوا خشک باشد افزودن آب به زیر گلدانی سنگریزه دار رطوبت پایدار ایجاد می کند. -تغذیه: گلدان را با کودهای مایع یا جامد محلول در آب مخصوص گیاهان زینتی هر دوهفته یکبار در بهار و تابستان و هر یک ماه یک بار در فصل سرد تغذیه نمایید.کود آهن را زمانی به برگ ها می دهیم که برگ های جوان شروع به زرد شدن کرده اما رگبرگ ها سبز باقی مانده اند.در صورتیکه از کود های کامل استفاده کنید نیاز آهن گیاه هم خود به خود رفع می شود. -خاک مناسب: بهترین محیط رشد خاک لیمونی با پیت است. -تعویض گلدان: گیاه جوان در حال رشد هر سال دوبار احتیاج به تعویض گلان دارد، با افزایش سن گیاه هر سال و یا هر دوسال یکبار، در صورت عدم امکان تعویض گلدان خاکهای سطحی را با خاک نو و غنی عوض نمایید، در صورتیکه ارتفاع گیاه بیش از حد معمول است احتیاج به قیم دارد. -تمیز نمودن برگها: غبار پاشی جهت تامین رطوبت برای تمیز نگهداشتن برگها کافی است و در صورت گردآلود بودن میتوانید با اسفنج یا پارچه مرطوب آنها را تمیز نمایید. از مواد براق کننده شیمیایی استفاده نکنید ولی در صورت تمایل حد اکثر هر ماه یکبار توصیه می گردد.

حسینی حسینی

حدود ۱ ماه است که یک قلمه کوچک نیم متری شفلورا با ۹-۱۰ برگ را که در بهمن ماه قلمه زده و کاشته شده بود را هدیه گرفته ام. در ابتدا گیاه بسیار شاداب بود و به سرعت نیز ۳ برگ جدید رشد کرد. اما در اواسط رشد برگ سوم رشد گیاه به کلی متوقف شد و حتی برگهای جدید به حالت رسیده نیز درنیامدند. الان گیاه شاداب است اما هیچ رشدی ندارد. من گیاه را در نور متوسط مایل به سایه نگهداری می کنم. (نور خانه شمالی و غیر مستقیم است)دمای اتاق نه خیلی سرد و نه خیلی گرم است. هفته ای یکبار هم به ان اب می دهم. به طوری که خاکش همیشه مرطوب باشد. به نظر شما مشکل کار از کجاست؟ قابل ذکر است این مشکل (یعنی توقف رشد بعد از یک مدتی) برای ۲ گلدان دیگرم “پتوس” و “پاندانوس” هم اتفاق افتاده! پاسخ مشاهده

مهندس رامندی

کمبود رشد میتواند علامت کمبود در نور و مواد غذایی یا افراط در آبیاری باشد. اگر کلیه این شرایط نرمال باشد به احتمال قوی زمان تعویض گلدان فرا رسیده‌است.فاصله بین ابیاری با توجه به شرایط محیطی(دما،نور،رطوبت محیطی،وزش باد و...)نوع گیاه ونیزفصل سال متغیر است.سطح خاک را به اندازه 2-3 سانت کنار بزنید وخشکی را بررسی نمایید.. با انگشت خاک را چک کنید در صورتی که خاک به دست شما نچسبد شروع به آب دادن کنید. ابیاری قبل از خشکی کامل خاک انجام شود.باید گیاه را به مکانی روشنتر با نورغیر مستقیم منتقل نمایید.در صورتیکه مکان نورگیر ندارید از نور مصنوعی ایجاد نمایید.

خانوم حسینی

از راهنمایی شما متشکرم.
آیا به استفاده از کود برای این مورد نیاز و موثر است؟ چون من تا به حال از کود برای گیاه استفاده نکرده ام. اگر بله، چه کودی؟

مهندس رامندی

بله.برای تقویت گیاه از کودهای کامل محلول در آب که دارای انواع مواد اصلی و میکروالمنت ها باشد هر ده روز یکباراستفاده شود. در فصول سردهر ماه یکباراستفاده گردد. (انواع مختلف ان در قسمت خاک وکود فروشگاه نیز معرفی شده اند).یک قاشق کوچک کود را در یک لیتر اب حل نمایید وبه صورت ابیاری به گیاه بدهید ومقداری از محلول را روی برگهای گیاه اسپره کنید.

مهدی متین

سلام من یه آبان ماه یه شفرا ابلق که دو شاخه اصلی داشت ، خریدم . تا حدود یه ماه پیش گلدانشو عوض نکردم تا به شرایط خونه عادت کنه گلدانشو عوض کردم و به یه گلدان سفالی انتقال دادم . اوایلش خوب بود هر یه هفته یه بار دارم بهش آب میدم . الان یه هفته ای میشه که یکی از شاخه هاش برگاش آویزون شده و به رنگ قهوه ای تیره تبدیل میشه با خوندن اطلاعات بالا فکر کردم که گیاه تشنه است به همین خاطر یه دفعه تو تشت پر از به مدت 15 دقیقه گذاشتم ولی هنوز هم فرقی نکرده اگه ممکنه راهنمایی ام کنید پاسخ مشاهده

افسانه سادات فرود

سلام احتمال آسیب دیدن ریشه ها به دلیل جابجایی ،آلوده بودن خاک استفاده شده،زهکشی نا مناسب و یا آبیاری نا منظم است .قبل از آبیاری سطح خاک را به اندازه 2-3 سانت کنار بزنید وخشکی را بررسی نمایید. با انگشت خاک را چک کنید در صورتی که خاک به دست شما نچسبد شروع به آب دادن کنید. ابیاری قبل از خشکی کامل خاک انجام شود. در هر نوبت ابدهی گیاه را سیراب کنید .مقداری به گیاه اب بدهید که تمام خاک را در بربگیرد وفقط مقدار اندکی از سوراخهای انتهایی گلدان خارج گردد(این مقدار را با تجربه میتوانید به دست اورید).و اب را از زیر گلدانی خارج نمایید . بهتر است از آبی که 24 ساعت در محیط بوده و هم دمای محیط است برای آبیاری استفاده شود، هرگز با آب سرد آبیاری نکنید .با این کار کلر وفلوراید موجود دراب که برای گیاه مضر است نیز از بین میرود. هر چند وقت یک مرتبه روی خاک را اصطلاحا سله شکنی کنید , خاک گلدان را خراش دهید(شخم سطحی) یعنی با وسیله‌ای مانند قاشق و چنگال روی خاک را خراشیده و شخم بزنید تا هوا و آب وارد خاک شود. سوراخ های زهکش ته گلدان را کنترل واز باز بودن سوراخهای انتهایی گلدان وخروج اب اضافی از گلدان مطمئن شوید. از جمع شدن اب در زیر گلدانی جلوگیری کنید ویا داخل زیر گلدانی (بین گلدان و زیر گلدانی) یک لایه سنگریزه قرار دهید به نحوی که خاک گلدان در تماس مستقیم با آب قرار نگیرد. این کار در جلوگیری از باتلاقی شدن خاک موثر است)

احمد سعیدی

با سلام

من شفلرا دارم که برگاش بعد از یک هفته از خریدش شروع به زرد شدن کردن،علتش چی میتونه باشه؟

پاسخ مشاهده

افسانه سادات فرود

هنگامی که گیاه تازه خریداری شده را به منزل می آورید .برخي از برگ ها زرد،قهوه اي بيطراوت مي شوند ويا ميريزند؛ انتظار نداشته باشيد برگ هاي زرد يا قهوه اي ريخته ، مجدداً رشد کنند؛ در عوض بهتر است مراقبت کنيد که محيط گياه کاملاً مناسب باشد. برگ هايي که از اين پس مي رويند مي توانند رشد و نمو خوبي داشته باشند.اين مشکلات تا چند هفته پس از جابجايي طبيعي است وبه مرور کم ميگردد.نور غير مستقيم و اجتناب از کود دهي به گياهتون کمک ميکنه .زیر برگ ها نیز از نظر وجود آفت به دقت بررسی شود اگر پس ازچند هفته روند زرد شدن و ریزش برگ ها ادامه داشت ،از قارچ کش مثل مانکوزب استفاده شود .

احمد سعیدی

ممنون دوست عزیز،البته من گلدونش هم تعویض کردم

مهندس رامندی

همانطور که اشاره شد احتمالا تنش ناشی از جابجایی گیاهه وممکنه تا بهار بعدی هم ادامه داشته باشه.هنگامیکه گیاه تازه خریداری شده رو به منزل میاورید ویاگلدانش رو جابجا یا تعویض میکنید با توجه به تغعیرات شرایط محیطی گیاه دچار شک میشه ومشکلاتی(مانند ریزش برگ وگل،توقف رشدوگلدهی،زردی برگها و...) براش بوجود می اید که به مرور وبا فراهم کردن شرایط ایده ال رشد کم وکمتر خواهد شد وممکنه چندین هفته ادامه داشته باشد

مشاهده همه کامنت ها و نظرات این صفحه

برای ثبت نظر و یا پرسش میبایست در سایت عضو باشید و به سیستم وارد شوید . ورود

فروشگاه اینترنتی نارگیل [همه محصولات مرتبط را مشاهده نمایید]