محسن شهاب الدین

سلام

اول از همه خيالت راحت: کاري که کردي (هرس شاخه‌هاي خشک و تعويض خاک) اصولاً درست بوده. ولي اين‌که دو تا بوته برگشتن و يکي هنوز قهره، کاملاً طبيعي‌ه؛ بعضي رزها «لجبازتر»ن و ديرتر از خواب بيدار مي‌شن 😄. نکته مهم اينه که الان بايد بفهميم اون يکي هنوز زنده است يا نه، و بعد با کمترين استرس کمکش کنيم.

قدم اول: تست زنده بودن. با ناخن يا تيغ تميز، روي ساقه نزديک طوقه (پايينِ بوته) يه خراش خيلي کوچيک بده. اگر زير پوست سبز و مرطوب بود يعني هنوز اميد هست؛ اگر قهوه‌اي خشک و پوک بود، متأسفانه اون قسمت مرده. همين کار رو از پايين به بالا چند جا تکرار کن تا «آخرين نقطه سبز» پيدا بشه. هر جا بالاتر از اون قهوه‌ايه، همون‌جا رو تا رسيدن به بافت سبز هرس کن.

قدم دوم: آبياري درست (نه زياد نه کم). بعد از تعويض خاک، بزرگ‌ترين خطر اينه که از ترس خشک شدن، زيادي آب بديم و ريشه نيمه‌جان رو خفه کنيم. خاک بايد نم‌دار يکنواخت باشه، نه باتلاقي. قانون ساده: وقتي ۲–۳ سانتي‌متر سطح خاک خشک شد، آبياري کامل انجام بده تا آب از زير گلدان خارج بشه، سپس زيرگلداني رو خالي کن. آب موندن پاي ريشه = مرگ آرام رز.

قدم سوم: نور و دما؛ جايي که رزها حال مي‌کنن. رز مينياتوري نور زياد مي‌خواد. بهترين حالت: جاي خيلي روشن با چند ساعت آفتاب ملايم صبح. اگر يکهو بذاري زير آفتاب تند ظهر، بوته ضعيف‌تر ممکنه بيشتر بسوزه. دما هم اگر حدود ۱۸ تا ۲۵ باشه عاليه؛ باد کولر مستقيم و گرماي بخاري هم ممنوع!

قدم چهارم: فعلاً کود را سبک‌تر کن. اسيد هيوميک/فولويک در حد کم مي‌تونه کمک‌کننده باشه، اما وقتي گياه هنوز ريشه و برگ کافي نداره، کوددهي زياد مثل اينه به مريض سرماخورده قورمه‌سبزي چرب بدي! 😅 بهتره ۲–۳ هفته تمرکزت روي ريکاوري باشه: نور مناسب + آبياري دقيق. بعد که جوانه و برگ جديد داد، کوددهي رو با دوز کم (مثلاً يک‌سوم توصيه) و فاصله بيشتر شروع کن.

قدم پنجم: رطوبت کمکي، ولي با عقل. اگر محيط خيلي خشکه، مي‌توني براي چند روز اول يک «ميني گلخانه» درست کني: يک نايلون شفاف با چند سوراخ ريز روي گلدان (بدون تماس با برگ و ساقه). روزي يک‌بار ۱۵ دقيقه بردار تا هوا عوض بشه. اگر کپک يا بوي بد ديدي، سريع نايلون را حذف کن.

قدم ششم: مراقب پوسيدگي ريشه و قارچ‌ها باش. چون يک بوته هنوز برنگشته، احتمال دارد ريشه‌اش در دوره بي‌آبي آسيب ديده و بعد با آبياري دچار پوسيدگي شده باشد. نشانه‌ها: خاک هميشه خيس مي‌ماند، ساقه نزديک طوقه نرم/سياه مي‌شود، بوته بوي بد مي‌گيرد. اگر اين‌ها را ديدي، بايد آبياري را کمتر کني و خاک را سبک‌تر (پرليت/پوکه) کني. اگر ساقه از پايين سياه شده باشد، برگشتش سخت مي‌شود.

جمع‌بندي عملي براي تو: ۱) تست سبز بودن ساقه انجام بده و تا بافت سبز هرس کن. ۲) جاي خيلي روشن با آفتاب ملايم صبح بذار. ۳) آبياري فقط وقتي سطح خاک خشک شد. ۴) کوددهي را موقتاً کم يا قطع کن تا جوانه‌هاي جديد ظاهر شوند. ۵) اگر بعد از ۳–۴ هفته هيچ جوانه‌اي نزد و خراش ساقه هم سبز نبود، به احتمال زياد بوته از دست رفته است.

براي نکته‌هاي بيشتر درباره نگهداري رز مينياتوري، خاک مناسب، آبياري و مديريت تنش‌ها، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

از روي شکل برگ‌ها (لوب‌دار و پيچکي) و رنگ ابلق سبز-کِرِم، اين گياه به احتمال خيلي زياد پاپيتال ابلق يا آيوي انگليسي (Hedera helix Variegata) است؛ همون گياهي که اگر حواس‌تان نباشد، آرام‌آرام همه جا را “فتح” مي‌کند 😄

نور: پاپيتال ابلق نور زيادِ غيرمستقيم را دوست دارد. داخل خانه کنار پنجره روشن عالي است، اما آفتاب تندِ مستقيم مي‌تواند برگ‌ها را بسوزاند. اگر نور کم باشد، ابلقي‌اش کمتر مي‌شود و سبزتر درمي‌آيد.

آبياري: خاک را هميشه خيس نگه نداريد. بهترين حالت اين است که وقتي ۲–۳ سانتي‌متر سطح خاک خشک شد آبياري کنيد. غرقابي شدن باعث پوسيدگي ريشه و زردي/ريزش برگ مي‌شود (ريشه‌هاي آيوي با “آب‌تني دائمي” خيلي حال نمي‌کنند).

خاک و گلدان: خاک سبک با زهکشي خوب (مثل ترکيب پيت‌ماس/کوکوپيت + پرليت) و گلدانِ سوراخ‌دار لازم است. اگر در سبد يا گلدان آويز نگهداري مي‌کنيد، حتماً مطمئن شويد آب اضافه سريع خارج مي‌شود.

دما و رطوبت: دماي معمول خانه مناسب است (حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه). رطوبت متوسط را دوست دارد؛ اگر هوا خيلي خشک است، مي‌توانيد گاهي غبارپاشي ملايم انجام دهيد يا زيرگلداني سنگريزه‌دار بگذاريد (بدون تماس کف گلدان با آب).

کوددهي: در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۳–۴ هفته يک‌بار کود کاملِ رقيق (نصف دوز پيشنهادي) کافي است. زمستان‌ها کود را کم يا قطع کنيد.

هرس و فرم‌دهي: براي پُرپشت شدن، سرزني کنيد؛ يعني نوک شاخه‌ها را بچينيد تا شاخه‌هاي جانبي بدهد. اگر به ديوار/قيم راهش بدهيد، مثل يک کوهنورد حرفه‌اي بالا مي‌رود 🧗‍♂️

تکثير: ساده‌ترين روش قلمه ساقه است. يک ساقه سالم را با ۲–۳ گره ببُريد، برگ‌هاي پايين را جدا کنيد و قلمه را يا در آب بگذاريد تا ريشه بدهد، يا مستقيم در خاک سبک و مرطوب بکاريد. نور زيادِ غيرمستقيم و رطوبت ملايم کمک مي‌کند؛ معمولاً طي ۲ تا ۶ هفته ريشه‌دار مي‌شود.

نکته‌هاي گياه‌پزشکي (خيلي کاربردي): اگر برگ‌ها لکه‌دار و تار عنکبوتي ريز ديديد، احتمالاً کنه تارعنکبوتي است (هواي خشک تشديدش مي‌کند). اگر ساقه‌ها نرم و سياه و خاک بدبو شد، معمولاً پاي آبياري زياد و پوسيدگي ريشه در ميان است؛ آبياري را اصلاح کنيد و در صورت نياز تعويض خاک انجام دهيد. تهويه خوب + آبياري اصولي يعني نصف راه سلامتي گياه!

براي کسب اطلاعات بيشتر، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

اين‌که طبقه پنجمِ کاج مطبق (Araucaria heterophylla) به‌جاي ۴ يا ۵ پر، ۳ پر داده، لزوماً نشانه‌ي مشکل جدي نيست. تعداد «پرها/شاخه‌هاي طبقه‌اي» در کاج مطبق مي‌تواند بين طبقات کمي بالا و پايين شود و گاهي تحت تأثير سن گياه، قدرت رشد در آن فصل، نور مؤثر و حتي شرايطي که چند ماه قبل‌تر تجربه کرده (مثل کم‌نوري زمستان يا جابه‌جايي گلدان) تغيير مي‌کند. خلاصه بگم: گياه شما هنوز هم مي‌تواند کاملاً سالم باشد، فقط اين طبقه با «ست ۳تايي» آمده 😉

اما درباره‌ي ايده‌ي قطع کردن آن ۳ جوانه: قطع جوانه‌هاي رأس (نوکِ رشد) در کاج مطبق معمولاً توصيه نمي‌شود. چون اين گياه يک رهبر مرکزي (ساقه‌ي اصلي) دارد و نظم طبقاتش وابسته به همان جوانه‌ي انتهايي است. اگر جوانه‌هاي طبقه‌ي تازه يا مخصوصاً جوانه‌ي مرکزي آسيب ببينند، ممکن است گياه بدفرم شود، چندشاخه و نامتقارن رشد کند، يا حتي مدتي وارد شوک شود و رشدش کند شود. يعني قرار نيست با قطع کردن، خيلي تميز و مرتب «طبقه‌ي جديد با پرهاي بيشتر» تحويل بگيريد؛ بيشتر شبيه اين است که به گياه بگوييد: «برنامه‌ريزي سالانه‌ات را بريز دور!» 😅

اگر هدف شما اين است که ارتفاع خيلي زياد نشود و گياه بيشتر «پرپشت» شود، کاج مطبق بهترين گزينه براي هرسِ کنترلي مثل بعضي درختچه‌ها نيست. در عمل، وقتي رأس را دستکاري مي‌کنيم، ممکن است گياه به‌جاي کوتاه‌ماندنِ مرتب، چند تا سرِ جديد بسازد و قيافه‌اش از آن فرم کلاسيکِ کاج مطبق خارج شود. پس پاسخ عملي اين است: نه، قطع آن ۳ جوانه راه مطمئن و استانداردي براي افزايش تعداد پرها بدون افزايش ارتفاع نيست و ريسک بدشکلي را بالا مي‌برد.

حالا عوامل مؤثر بر «زياد شدن تعداد پرهاي هر طبقه» چيست؟ مهم‌ترينشان نورِ مؤثر و پايدار است. خيلي وقت‌ها گياه در ظاهر کنار پنجره روشن است، اما شدت نور براي اينکه طبقه‌ي بعدي پرتر شود کافي نيست. نور زيادِ غيرمستقيم (کنار پنجره جنوبي/شرقي با پرده نازک) معمولاً بهترين است. کم‌نوري باعث مي‌شود گياه انرژي کمتري براي تشکيل جوانه‌هاي جانبي داشته باشد و طبقه‌ها کم‌پرتر يا فاصله‌دارتر شوند.

عامل دوم تغذيه‌ي متعادل است. زياده‌روي در کودهاي ازته مي‌تواند رشد نرم و کشيده بدهد، ولي الزاماً تعداد پرها را زياد نمي‌کند و حتي گياه را حساس‌تر مي‌کند. بهتر است در فصل رشد (بهار و تابستان) از کود کاملِ متعادل با دوز کم و منظم استفاده شود (مثلاً هر ۳–۴ هفته يک‌بار، طبق دستور نصف‌دوز). ريزمغذي‌ها هم کمک مي‌کنند، اما افراط نکنيد؛ کاج مطبق اهل «پرخوري کود» نيست.

عامل سوم ثبات شرايط است: تغيير مکان، چرخاندن زياد گلدان، نوسان دما، باد کولر يا شوفاژ و خشکي هوا مي‌تواند روي کيفيت طبقه‌ي جديد اثر بگذارد. رطوبت نسبي متوسط رو به بالا (مثلاً با سيني سنگريزه و آب يا دستگاه رطوبت‌ساز) به شادابي و رشد يکنواخت کمک مي‌کند. آبياري هم بايد منظم باشد: نه باتلاقي، نه کويري—وقتي ۲–۳ سانت سطح خاک خشک شد آبياري کنيد و زهکش حتماً باز باشد.

در نهايت، پيشنهاد من به‌عنوان يک گياه‌پزشک اين است: جوانه‌هاي طبقه‌ي پنجم را قطع نکنيد؛ اجازه دهيد همان‌طور که هست ادامه دهد. اگر نور و شرايط پايدار باشد، طبقات بعدي ممکن است دوباره ۴ يا حتي ۵ پر بدهند. اگر دوست داريد دقيق‌تر راهنمايي کنم، يک عکس از رأس گياه و کل گياه (از کنار پنجره) بفرستيد تا ببينيم جوانه‌ي مرکزي سالم است يا نه و نور چقدر مؤثر است.

براي مطالعه نکات بيشتر درباره نگهداري و مشکلات رايج کاج مطبق، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

مهندس رامندی

به طور کلی رشد این گیاه در اپارتمان کم است.کمبود رشد میتواند علامت کمبود در نور و مواد غذایی یا افراط در آبیاری باشد. اگر کلیه این شرایط نرمال باشد به احتمال قوی زمان تعویض گلدان فرا رسیده‌است.اکر بتوانید به گلخانه انتقالش دهید ویاشرایط گلخانه ای برایش فراهم کنید بعد از مدتی شاهد رشد ان خواهید بود.برای تقویت گیاه از کودهای کامل محلول در آب که دارای انواع مواد اصلی و میکروالمنت ها باشد هر ده روز یکباراستفاده شود. در فصول سردهر ماه یکباراستفاده گردد. (انواع مختلف ان در قسمت خاک وکود فروشگاه نیز معرفی شده اند).یک قاشق کوچک کود را در یک لیتر اب حل نمایید وبه صورت ابیاری به گیاه بدهید ومقداری از محلول را روی برگهای گیاه اسپره کنید.باید گیاهتان را درمکانی با افتاب ملایم و فیلتر شده مانند افتاب پشت پرده توری قرار دهید ویا گیاه را به مکانی روشنتر با نورغیر مستقیم منتقل نمایید.

محسن شهاب الدین

سلام

اين‌که کاج مطبق‌تان «سرحال» است يعني از مرحله خطر رد شده‌ايد 😄 اما رشد نکردن در ۵ ماه براي کاج مطبقِ سه‌ساله خيلي هم عجيب نيست؛ اين گياه ذاتاً کندرشد است و در فضاي داخل خانه معمولاً رشدش خيلي کم، و بيشتر در فصل‌هاي گرم (بهار و تابستان) خودش را نشان مي‌دهد. گاهي هم رشد دارد ولي آن‌قدر آرام که فقط با عکس ماه‌به‌ماه متوجه مي‌شويد.

اولين نکته مهم: شما همان روز اول تعويض گلدان انجام داديد. کاج مطبق به جابه‌جايي و دستکاري ريشه حساس است و ممکن است بعد از تعويض گلدان وارد فاز وقفه رشد (شوک جابه‌جايي) شود؛ يعني گياه انرژي‌اش را مي‌گذارد براي ترميم ريشه و سازگاري، نه اضافه کردن شاخه و طبقه جديد. اين حالت مي‌تواند چند ماه طول بکشد، مخصوصاً اگر فصل سرد هم در بين بوده باشد.

موضوع بعدي خاک است. «خاک برگ» اگر به‌تنهايي يا زياد استفاده شود، ممکن است خيلي سبک و رطوبت‌گير/يا برعکس باتلاقي شود و تهويه ريشه را کم کند. کاج مطبق خاکي مي‌خواهد که هم زهکش خوب داشته باشد هم کمي رطوبت را نگه دارد. ترکيب پيشنهادي براي گلداني‌ها: خاک گلداني آماده + پرليت (يا پوکه معدني) + کمي خاک‌برگ پوسيده. اگر زيرگلداني آب مي‌ماند يا خاک دير خشک مي‌شود، ريشه‌ها قهر مي‌کنند و رشد متوقف مي‌شود.

در مورد نور: «نور ملايم کنار پنجره» خوب است، ولي اگر نور واقعاً کم باشد، گياه فقط زنده مي‌ماند و رشدش لاک‌پشتي مي‌شود 🐢. کاج مطبق داخل خانه نور زيادِ غيرمستقيم مي‌خواهد (کنار پنجره روشن، پشت پرده نازک). اگر پنجره شمالي باشد يا فاصله زياد باشد، معمولاً رشد کم مي‌شود. هر چند وقت يک‌بار هم گلدان را کمي بچرخانيد تا يک‌طرفه نشود.

کود آهن هر دو هفته يک‌بار: اينجا يک نکته مهم هست. آهن کود کامل نيست و مصرف زياد يا بي‌موقعش مي‌تواند تعادل عناصر را به هم بزند و حتي باعث شوري/استرس ريشه شود (به‌خصوص اگر املاح آب هم بالا باشد). براي کاج مطبق بهتر است در فصل رشد (بهار و تابستان) از کود کامل متعادل (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰ يا مشابه) با دوز کم و ماهي يک‌بار استفاده کنيد، و آهن را فقط وقتي لازم است بدهيد؛ يعني وقتي زردي بين رگبرگ‌ها در برگ‌هاي جوان مي‌بينيد. الان پيشنهاد من: مصرف کود آهن را فعلاً کم کنيد و برنامه تغذيه را اصولي‌تر کنيد.

آبياري هفته‌اي يک‌بار «ممکن است درست باشد يا کاملاً غلط!» چون به دما، نور، جنس خاک و اندازه گلدان بستگي دارد. معيار بهتر اين است: وقتي ۲ تا ۳ سانتي‌متر سطح خاک خشک شد آبياري کنيد، آن هم کامل تا کمي آب از زهکش خارج شود؛ و آب زيرگلداني را بعد از چند دقيقه خالي کنيد. آبياري کم يا زياد، هر دو مي‌توانند رشد را متوقف کنند بدون اين‌که گياه فوراً بي‌حال شود.

رطوبت و دما را هم جدي بگيريد. کاج مطبق از خشکي هواي داخل خانه (شوفاژ/بخاري) خوشش نمي‌آيد. هواي خشک معمولاً باعث رشد کم، نوک‌سوزي و کاهش شادابي تدريجي مي‌شود. اگر امکان داريد سيني سنگريزه و آب زير گلدان (بدون تماس کف گلدان با آب) يا بخور سرد کمک بزرگي است. دما هم بهتر است ثابت و ملايم باشد و گياه در مسير باد سرد/گرم مستقيم نباشد.

يک نکته‌ي خيلي مهم درباره «رشد»: رشد کاج مطبق معمولاً به صورت اضافه شدن يک حلقه/طبقه جديد در نوک اتفاق مي‌افتد. اگر نوک سالم است و سياه يا خشک نشده، اميد زياد است. اما اگر احياناً نوک آسيب ديده باشد، گياه زنده مي‌ماند ولي فرم و رشد عمودي‌اش کند و نامنظم مي‌شود.

براي اينکه دقيق‌تر نسخه بدهم، اگر ممکن است بفرماييد: جهت پنجره (شمال/جنوب/شرق/غرب)، سوراخ زهکش گلدان دارد يا نه، و خاک بعد از آبياري چند روزه خشک مي‌شود. همچنين يک عکس از کل گياه و سطح خاک خيلي کمک مي‌کند. در مجموع با اصلاح نور، آبياري اصولي، کاهش آهن و استفاده از کود کامل در فصل رشد، به احتمال زياد گياه‌تان کم‌کم راه مي‌افتد و يک طبقه جديد رو مي‌کند 😉.

براي کسب اطلاعات بيشتر و نکات نگهداري و تغذيه گياهان آپارتماني، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

براي قلمه‌گيري افوربيا ميلي (همون «تاج‌خاري» خودمون)، بهترين زمان معمولاً اواخر بهار تا اواسط تابستان هست؛ يعني وقتي هوا گرم و رشد گياه سرحال و فعاله. تو اين بازه قلمه‌ها هم سريع‌تر ريشه مي‌دن و کمتر قهر مي‌کنن. البته اگر داخل خانه و شرايط دما و نور ثابت باشه، اوايل پاييز هم بعضي وقت‌ها جواب مي‌ده؛ ولي بهار و تابستون مطمئن‌تره.

قبل از هر چيز يه نکته خيلي مهم: افوربيا شيره سفيد و شيري‌رنگي داره که هم چسبناک و هم تحريک‌کننده‌ست؛ پس حتماً با دستکش کار کن و مواظب چشم و پوستت باش. اين گياه با اينکه تيغ داره، ولي شيره‌اش از تيغ‌ها هم “نيش‌دارتره” 😄

روش کار به اين شکله: يک ساقه سالم و نيمه‌چوبي انتخاب کن (نه خيلي نرمِ تازه، نه خيلي پير و چوبي). قلمه حدود ۸ تا ۱۲ سانتي‌متر عاليه. با تيغ/قيچي تميز و تيز برش بزن. بعد قلمه رو چند دقيقه زير آب بگير يا با دستمال تميز شيره‌اش رو پاک کن تا جريان شيره کمتر بشه، سپس قلمه را ۲۴ تا ۷۲ ساعت در جاي سايه و خنک بگذار تا محل برش پينه ببندد. اين مرحله براي جلوگيري از پوسيدگي واقعاً کليديه.

براي کاشت، از بستر خيلي سبک استفاده کن: ترکيب پرليت + پيت‌ماس يا پرليت + خاک کاکتوس (يا ماسه شسته) عاليه. قلمه رو خيلي عميق نکار؛ فقط ۲–۳ سانت داخل بستر کافي است. بعد از کاشت هم آبياري رو “اقتصادي” انجام بده: تا وقتي ريشه نزده، خاک فقط کمي نم‌دار باشد و خيس و غرقابي نشود؛ چون افوربيا با رطوبت زياد سريع دل‌درد مي‌گيره و مي‌پوسه 😅

شرايط محيطي: نور زياد ولي غيرمستقيم (کنار پنجره روشن)، دماي حدود ۲۲ تا ۳۰ درجه و جريان هواي ملايم. معمولاً بين ۳ تا ۸ هفته زمان مي‌بره تا ريشه‌دهي قابل قبول بشه (بسته به دما و نور). اگر خواستي از هورمون ريشه‌زا استفاده کني بد نيست، ولي مهم‌تر از اون پينه بستن محل برش و خاک سبکه.

اگر بعد از قلمه‌گيري برگ‌ها کمي چروک يا زرد شدن، هميشه به معني شکست نيست؛ قلمه تا قبل از ريشه‌دهي يک کم «دوران سربازي» رو مي‌گذرونه! فقط حواست باشه آبياري زياد نکني و قلمه رو در آفتاب تند نذاري.

براي نکات بيشتر درباره تکثير، آبياري و نگهداري تاج‌خاري و بقيه گياهان، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

اين پشه‌هاي ريز که روي خاک مي‌بينيد، خيلي وقت‌ها پشه‌هاي قارچي (Fungus Gnats) هستن؛ خودشون بيشتر مزاحمن تا خطرناک، اما لاروهاشون داخل خاک مي‌تونن به ريشه‌هاي ظريف بگونيا گير بدن و گياه رو کلافه کنن (مثل همون آدمي که وسط خواب با صداي پشه بيدار مي‌شه 😅). حضورشون معمولاً يعني خاک مدت زيادي مرطوب مونده يا مواد آلیِ زياد و نم‌دار توي خاک هست.

اولين و مهم‌ترين کار: آبياري رو اصلاح کنيد. بذاريد ۲ تا ۳ سانتي‌متر روي خاک کاملاً خشک بشه بعد آب بديد. پشه‌هاي بالغ عاشق خاک خيسن چون اونجا بهترين مهدکودک براي تخم‌هاشونه. اگر بگونيا رو زياد آب مي‌ديد يا زيرگلداني آب مي‌مونه، سريع‌تر مهمون‌تون مي‌شن.

براي اينکه جلوي تخم‌ريزي و بيرون‌اومدن نسل بعدي رو بگيريد، روي سطح خاک يک لايه نازک بريزيد: ۱ تا ۲ سانت ماسه شسته درشت يا پرليت. اين لايه باعث مي‌شه سطح خاک سريع‌تر خشک بشه و پشه‌ها نتونن راحت تخم‌گذاري کنن. (يه جورايي «فرش ضد پشه» براي گلدون! 🙃)

همزمان براي گرفتن پشه‌هاي بالغ، کارت زرد چسبنده کنار گلدون‌ها نصب کنيد. اين‌ها جمعيت بالغ‌ها رو پايين ميارن و کمک مي‌کنن بفهميد وضعيت رو به بهبود هست يا نه. بهتره چند تا کارت براي چند گلدون بذاريد چون شما گفتيد به بقيه گلدون‌ها هم سرايت کرده.

براي زدن لاروها داخل خاک (اصل ماجرا همين‌ها هستن)، دو روش خانگي و مؤثر داريد: ۱) آبياري با BTI (Bacillus thuringiensis israelensis) که معمولاً به شکل «قرص/گرانول ضد لارو پشه» فروخته مي‌شه؛ طبق برچسبش با آب مخلوط کنيد و ۲ نوبت با فاصله ۷ تا ۱۰ روز به خاک بديد. ۲) هيدروژن پراکسيد ۳٪: يک پيمانه پراکسيد ۳٪ + چهار پيمانه آب، يک‌بار آبياري کنيد. اين کار لاروها رو کم مي‌کنه، ولي زياده‌روي نکنيد و فقط وقتي خاک نياز به آب دارد انجام بديد.

درباره لکه‌هاي قهوه‌اي ريز روي برگ بگونيا: چند علت رايج داره مثل لکه‌برگي قارچي/باکتريايي، آبياري روي برگ، رطوبت بالا با تهويه کم، يا آفت‌هاي ريز. فعلاً کارهاي کم‌ريسک و مؤثر اين‌هاست: برگ‌ها خيس نشن (آب روي خاک)، تهويه بهتر و کمي فاصله از گياهان ديگه، و اگر لکه‌ها زياد مي‌شن برگ‌هاي خيلي درگير رو جدا کنيد. اگر دوست داشتيد، يه عکس از برگ و پشت برگ بفرستيد تا دقيق‌تر بگم سمت قارچيه يا آفت.

چند نکته تکميلي که خيلي کمک مي‌کنه: زيرگلداني رو خشک نگه داريد، خاک خيلي سنگين و پرپيت/پرکمپوست رو با پرليت و مواد سبک اصلاح کنيد، و اگر خاک تازه آورديد، بهتره قبل استفاده مطمئن بشيد خيلي مرطوب و مانده نباشه. معمولاً با ترکيب «خشک‌تر کردن سطح خاک + کارت زرد + درمان لارو» طي ۲ تا ۳ هفته جمعيت پشه‌ها حسابي مي‌خوابه.

براي راهنمايي‌هاي بيشتر و نکات تخصصي نگهداري و آفات گلداني، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

اين لکه‌هاي سفيد و «برفکي» روي شاخه‌هاي حسن يوسف، خيلي وقت‌ها نشانه‌ي سفيدک سطحي (Powdery Mildew) است؛ يک قارچ خوش‌خوراک که عاشق هواي نسبتاً مرطوب با گردش هواي کم و نور ناکافي است. البته يک احتمال ديگر هم داريم: آفت‌هاي پنبه‌اي مثل شپشک آردآلود که توده‌هاي سفيد پنبه‌اي مي‌سازند. فرق‌شان اين است که سفيدک معمولاً مثل آرد/پودر روي سطح مي‌نشيند و پخش مي‌شود، ولي شپشک‌ها توده‌هاي پنبه‌اي برجسته دارند و اگر با گوش‌پاک‌کن کمي فشار بدهيد، ممکن است «جسم» آفت زيرش ديده شود.

اول از همه يک بررسي سريع انجام بدهيد: با يک دستمال مرطوب يا پنبه آغشته به آب، روي لکه بکشيد. اگر مثل آرد پاک شد و دوباره بعد از چند روز برگشت، احتمال سفيدک بالاست. اگر توده پنبه‌اي با چسبندگي و تجمع در محل اتصال برگ به ساقه ديديد، بيشتر سمت شپشک مي‌رويم. يک ذره کارآگاهي گياهي لازم داريم؛ ولي نگران نباشيد، حسن يوسف‌ها با کمي رسيدگي دوباره شاداب مي‌شوند 😄

اگر مسئله سفيدک سطحي باشد، کارهاي اصلي اين‌هاست: ۱) شاخه/برگ‌هاي خيلي آلوده را هرس کنيد و دور بيندازيد (داخل خانه نگه نداريد که هاگ‌ها پخش نشوند). ۲) جريان هوا را بيشتر کنيد (گياه را کمي فاصله بدهيد از ديوار و گلدان‌هاي ديگر). ۳) آبياري را طوري انجام بدهيد که برگ‌ها خيس نمانند و آب روي برگ اسپري نشود. ۴) نور زيادِ غيرمستقيم بهش بدهيد؛ نور کم يعني قارچ جشن مي‌گيرد.

براي سم/قارچ‌کش، در شرايط خانگي معمولاً يکي از اين گزينه‌ها جواب مي‌دهد (طبق دستور روي برچسب و با تهويه مناسب): قارچ‌کش گوگردي يا قارچ‌کش‌هاي اختصاصي سفيدک مثل پنکونازول/مايکلوبوتانيل. نکته مهم: در گرماي زياد و زير نور مستقيم، گوگرد مي‌تواند باعث گياه‌سوزي شود؛ پس عصر يا در سايه استفاده کنيد و اول روي چند برگ امتحان کنيد. اگر امکانش هست، ۷ تا ۱۰ روز بعد يک نوبت تکرار لازم مي‌شود چون سفيدک‌ها مثل مهمان‌هاي سمج‌اند!

اگر مشخص شد شپشک آردآلود است، درمانش فرق مي‌کند: اول با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ توده‌ها را پاک کنيد (خيلي مؤثره). بعد يک محلول صابون حشره‌کش يا صابون ملايم + آب يا در صورت شديد بودن روغن ولک/روغن نيم طبق برچسب استفاده کنيد. معمولاً بايد چند نوبت با فاصله ۵ تا ۷ روز تکرار شود تا نسل‌هاي جديد هم جمع شوند. خلاصه اگر شپشک باشد، بايد باهاش مثل لکه‌ي پنير روي لباس برخورد کرد: پاک‌کردن + تکرار 😅

درباره اينکه بعضي برگ‌ها گرد و بدفرم شدند: اين مي‌تواند از استرس نوري (کم‌نور يا تغيير ناگهاني نور)، نوسان آبياري، يا حتي آسيب آفت‌ها به جوانه‌هاي تازه باشد. اگر اخيراً قلمه گرفتيد، گياه ممکن است مدتي انرژي‌اش را براي بازسازي شاخه‌ها خرج کرده باشد. پيشنهاد: نور روشنِ فيلتر شده، آبياري وقتي ۲-۳ سانت سطح خاک خشک شد، و يک کود کامل رقيق (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰ با يک‌چهارم تا نصف دز) هر ۲-۳ هفته در فصل رشد.

نکته طلايي: قبل از هر سم‌پاشي، لکه‌ها را دقيق تشخيص بدهيد (سفيدک يا شپشک). اگر دوست داريد، يک عکس واضح از لکه‌ها (نماي نزديک + نماي کلي گياه) بفرستيد تا دقيق‌تر بگم کدام است و چه برنامه‌اي بچينيم.

براي مطالعه نکات بيشتر درباره بيماري‌ها و آفات گياهان آپارتماني، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

وقتي مي‌گن «نهال را براي پيوند تاج‌برداري مي‌کنن»، منظور معمولاً اينه که براي پيوندهاي تعويض رقم (Top-working) يا وقتي پايه را مي‌خوان کامل در اختيار رقم جديد بگذارن، سرِ پايه را مي‌زنن تا انرژي گياه بره سمت پيوندک. اما اون درخت‌هاي چندرقمي که توي عکس‌ها مي‌بينيد (مثلاً چند نوع سيب يا چند رقم آلو روي يک درخت) داستانش فرق داره: لازم نيست کل تاج را يک‌باره حذف کنيد؛ مي‌شه مرحله‌اي و روي شاخه‌هاي جداگانه پيوند زد، طوري که درخت تبديل بشه به يک «باغ ميوه‌ي نقلي روي يک تنه» 😄

اين نوع پيوندهاي چندرقمي چگونه ايجاد مي‌شن؟ روش رايج اينه که روي يک پايه/درختِ مادر، چند شاخه‌ي اسکلتي (Scaffold branches) را انتخاب مي‌کنن و روي هرکدوم يک رقم متفاوت پيوند مي‌زنن. گاهي هم ابتدا يک رقم «اسکلت‌ساز» که با پايه خوب مي‌سازه رو پيوند مي‌کنن و بعد روي شاخه‌هاي همان رقم، چند رقم ديگه رو اضافه مي‌کنن (بهش مي‌گن پيوند چندمرحله‌اي). نکته‌ي کليدي اينه که هر رقم بايد روي شاخه‌ي جدا با زاويه و قدرت رشد مناسب قرار بگيره و بعدش هم هرس و مديريت رشد انجام بشه، وگرنه يک رقم قوي‌تر بقيه را خفه مي‌کند و درخت مي‌شود «تک‌رقمي با چند شاخه‌ي دل‌شکسته»!

فصل مناسب پيوند چندرقمي دقيقاً همان فصل مناسب پيوند همان گونه است، ولي معمولاً اين دو بازه بهترين‌اند: ۱) اواخر زمستان تا اوايل بهار (وقتي گياه از خواب بيدار مي‌شود و جريان شيره شروع مي‌شود) براي پيوندهاي شاخه‌اي مثل اسکنه/شکمي/نيمانيم، و ۲) اواخر بهار تا اواخر تابستان براي پيوند جوانه (چيپ/تي) وقتي پوست «مي‌لغزد» و جدا مي‌شود. براي درخت‌هاي چندرقمي، خيلي‌ها ترجيح مي‌دن کار را مرحله‌اي انجام بدن: هر سال يکي‌دو شاخه را تبديل کنن تا شوک به درخت کمتر بشه و کنترل رشد راحت‌تر باشد.

بهترين و ساده‌ترين پيوند براي بادام (از نظر عملياتي در باغ): در بسياري از مناطق، پيوند جوانه (به‌خصوص پيوند چيپ يا T/سپر) بسيار رايجه؛ چون هم پيوندک کم مصرف مي‌شود، هم درصد گيرايي خوبه، هم براي توليد نهال استاندارد عاليه. اگر پايه قطورتر يا درخت بزرگ‌تر داريد و مي‌خواهيد رقم را عوض کنيد، پيوند شکافي/اسکنه (Cleft graft) در اواخر زمستان تا اوايل بهار از گزينه‌هاي ساده و جواب‌پس‌داده است. فقط يادتون باشه: هم‌قطر نبودن مهم نيست؛ هم‌راستا کردن لايه‌ي کامبيوم مهمه (همون خط سبز نازکي که بايد با هم «جور» بشن).

بهترين و ساده‌ترين پيوند براي گل رز: معمولاً در تکثير رز، پيوند جوانه (T-budding) روي پايه‌هاي رز وحشي/نسترن خيلي رايجه و نتيجه‌ي تميزي مي‌ده. زمان مناسبش اغلب اواخر بهار تا تابستان است وقتي پوست پايه راحت جدا مي‌شود و جوانه‌ها بالغ‌اند. اگر تازه‌کاريد، تي‌بادينگ ممکنه اولش کمي انگشت‌ورزي بخواد، ولي بعد از چند بار تمرين مي‌فهميد چقدر «شيک و اقتصادي» است 😄🌱

چند نکته‌ي طلايي براي اينکه پيوندها واقعاً بگيرن: تيغه‌ي تيز و ضدعفوني (الکل يا شعله)، پيوندک سالم و تازه، عدم خشک شدن محل پيوند (بستن درست با نوار پيوند و در صورت نياز چسب پيوند)، و مهم‌تر از همه مديريت بعد از پيوند: پاجوش‌هاي پايه را حذف کنيد، شاخه‌هاي رقيب را کنترل کنيد، و اجازه ندهيد يک رقم قلدر بقيه را کنار بزند.

براي توضيحات کامل‌تر و آموزش‌هاي مرحله‌به‌مرحله، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام! توصيفت خيلي مي‌خوره به يکي از محبوب‌ترين گل‌هاي دو رنگ: شاهپسند (Verbena)، مخصوصاً بعضي رقم‌هاي دورنگش که دقيقاً يک بخش گلبرگ زرد/کرم و بخش ديگر قرمز ديده مي‌شه. اين گياه معمولاً گل‌هاي ريز ولي پرشمار داره و وقتي راه بيفته، جوري گل مي‌ده که آدم فکر مي‌کنه داره با رنگ‌ها جشن مي‌گيره 😄🌼

البته يه گزينه‌ي خيلي نزديک ديگه هم هست: لانتا‌نا (Lantana). لانتا‌نا هم گل‌هاي خوشه‌اي کوچک داره و معروفه که زرد و قرمز (يا نارنجي/صورتي) رو کنار هم نشون مي‌ده؛ تازه بعضي وقت‌ها با گذشت زمان رنگ گل‌ها هم عوض مي‌شه—يعني خودش هم انگار تصميمش رو عوض مي‌کنه! 😅

براي اينکه دقيق‌تر بگم کدومه، اين چندتا نشونه رو چک کن: اگر گل‌ها به شکل خوشه‌هاي توپي و چندين گل ريز کنار هم هستن و برگ‌ها کمي زمخت و معطرن، احتمالاً لانتا‌ناست. اگر گل‌ها پهن‌تر و پنج‌پر هستن و معمولاً روي ساقه‌هاي باريک به صورت دسته‌اي مي‌نشينن و برگ‌ها کشيده و کمي دندانه‌دارن، بيشتر به شاهپسند مي‌خوره.

اگر ممکنه يک عکس از گل و برگ‌ها (هم نماي نزديک گل، هم کل بوته) بفرستي، من با قطعيت خيلي بالاتر اسمش رو مي‌گم—چون تو دنياي گياه‌ها، خيلي‌ها شبيه همديگه‌ان، فقط يکي “سبيل” نداره! 😉

براي اطلاعات بيشتر و نکات نگهداري اين گياه‌ها، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

از روي عکس، اين گياه خيلي شبيه کاکتوس «رات‌تيل» يا دم‌موشي (Aporocactus / Disocactus flagelliformis) هست؛ همون کاکتوس آويزي که ساقه‌هاي باريک و کشيده مي‌ده و با گذشت زمان قشنگ از گلدون سرازير مي‌شه (انگار داره فرار مي‌کنه 😄). البته چون عکس کمي تار هست، ولي فرم ساقه‌ها و حالت رشدش به همين گروه خيلي مي‌خوره.

نور: نور زياد و فيلترشده بهترينه؛ کنار پنجره روشن (شرق/جنوب با پرده نازک) عاليه. آفتاب تند ظهرِ تابستون ممکنه ساقه‌ها رو بسوزونه، ولي کم‌نوري هم باعث مي‌شه گياه «دراز و بي‌جون» بشه و فاصله بين بندها زياد بشه.

آبياري: قانون طلايي کاکتوس‌ها: وقتي خاک کاملاً خشک شد آبياري کن. بهار و تابستون معمولاً بيشتر، پاييز و زمستون خيلي کمتر. اگر گلدون زهکش درست‌وحسابي نداشته باشه يا خاک هميشه نمناک بمونه، ريشه‌ها قهر مي‌کنن و مي‌گن: «پوسيدم!» 😅

خاک و گلدان: خاک سبک و پرزهکش: ترکيب آماده کاکتوس يا مخلوط پيت/کوکوپيت کم + پرليت زياد + کمي شن درشت. گلدان حتماً سوراخ زهکش داشته باشه. براي اين مدل آويزي، گلدون آويز يا لبه‌دار خيلي مناسب‌تره.

دما و تغذيه: دماي معمول خانه خوبه (حدود ۱۸ تا ۳۰). در زمستون اگر خيلي سرد و مرطوب بشه اذيت مي‌شه. کوددهي هم در فصل رشد (بهار و تابستون) ماهي يک‌بار با کود مخصوص کاکتوس رقيق‌شده کافيه.

تکثير و قلمه‌زني (خيلي ساده و کم‌دردسر): ۱) يک ساقه سالم ۸ تا ۱۵ سانتي ببُر. ۲) قلمه را ۳ تا ۷ روز در جاي سايه و خشک بگذار تا سرِ برش پينه ببنده (اين مرحله مهم‌ترين ضدپوسيدگيه). ۳) بعد قلمه را در خاک کاکتوسیِ کمي مرطوب بکار (نه خيس!). ۴) تا ريشه‌دهي، نور زيادِ غيرمستقيم بده و آبياري را خيلي کم و با فاصله انجام بده. معمولاً چند هفته تا يکي دو ماه ريشه مي‌ده. اگر دوست داشتي، مي‌توني چند قلمه رو کنار هم بکاري تا گلدون پرپشت‌تر بشه.

نکته‌هاي بيماري‌شناسي (چون کار من همين گير دادن به بيماري‌هاست): اگر ساقه‌ها نرم و آبکي شدن يا از پايين سياه شد، يعني آبياري زياد/زهکش بد باعث پوسيدگي شده. اگر لکه‌هاي پنبه‌اي ديدي، احتمالاً شپشک آردآلود مهمونه! (با پنبه آغشته به الکل و تکرار چندباره قابل کنترل است.)

براي اطلاعات بيشتر و ديدن مقاله‌هاي کامل‌تر نگهداري و تکثير کاکتوس‌ها، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.