مهندس رامندی

هر گیاهی که به غیر از گیاه اصلی در باغچه یا باغ یا مزرعه بروید ودر اب ومواد غذایی با گیاه اصلی رقابت داشته باشد علف هرز است.مثلا روئیدن یک گل لاله در مزرعه گندم علف هرز است.

محسن شهاب الدین

سلام

اول از همه يه نکته بامزه ولي خيلي جدي: «علف هرز» اسمِ يک گونه‌ي خاص نيست؛ يعني هر گياهي که جاش اشتباه باشه يا ما نخواهيمش، مي‌تونه علف هرز حساب بشه! 😄 پس تشخيصش فقط با نگاه کردن به برگ نيست؛ با “هدف شما از باغچه” هم مربوطه.

قدم اول: ببينيد اون نقطه چي کاشته بوديد. اگر بذر يا نشا کاشتيد و يادتونه کجاها قرار بوده چيزي دربياد، هر جوانه‌اي که خارج از رديف‌ها و محل کشت سبز شده، احتمالاً مهمون ناخونده‌ست. خيلي وقت‌ها علف‌هاي هرز دقيقاً از جاهايي سبز مي‌شن که شما برنامه‌اي براش نداشتيد.

قدم دوم: سرعت رشد و پررويي گياه رو چک کنيد. علف‌هاي هرز معمولاً سريع‌تر از گياهان زراعي/زينتي رشد مي‌کنن، زود شاخ‌وبرگ مي‌دن و بي‌محابا پهن مي‌شن. اگر ديديد يک گياه دارد «از همه جلو مي‌زند» و بقيه را خجالت‌زده مي‌کند، يک امتياز به نفع هرز بودنش حساب کنيد 😉.

قدم سوم: شکل برگ و ساقه و الگوي رويش رو نگاه کنيد. خيلي از علف‌هاي هرز برگ‌هاي ساده و مقاوم دارن، بعضي‌ها روزت (دايره‌اي روي خاک) تشکيل مي‌دن، بعضي‌ها هم ساقه‌هاي خزنده يا رونده دارن. اگر گياه رونده است و ريشه‌زا مي‌شود (هرجا به خاک بخوره ريشه بده)، معمولاً کنترلش سخت‌تره و اغلب هرز محسوب مي‌شه.

قدم چهارم: گل و بذر، کارت شناسايي گياهه. اگر صبر کنيد گياه گل بده (يا ازش عکس بگيريد)، تشخيص خيلي دقيق‌تر مي‌شه. علف‌هاي هرز غالباً بذرهاي خيلي زياد توليد مي‌کنن و بعضي‌ها حتي قبل از اينکه شما متوجه بشيد، بذرپاشي رو انجام دادن! پس اگر گياه ناشناس داريد، بهتره قبل از بذر دادن تکليفش روشن بشه.

قدم پنجم: بافت ريشه رو بررسي کنيد (با احتياط). يک نمونه‌ي کوچک رو با خاک اطرافش دربياريد: اگر ريشه‌هاي عميق و محکم يا ريزوم/ساقه زيرزميني (مثل بندبند) ديديد، احتمالاً با يک علف هرز سمج طرفيد که اگر نصفه کنده بشه دوباره برمي‌گرده. اين‌ها همون‌هايي هستن که انگار “قرارداد اجاره‌شون طولانيه” 😅.

قدم ششم: از روش «اگر شک داري، نگهش دار ولي کنترل‌شده» استفاده کن. اگر مطمئن نيستيد، گياه رو موقتاً نگه داريد اما اجازه نديد گل و بذر بده. مي‌تونيد دورش رو خالي کنيد، رشدش رو محدود کنيد، يا اگر گلداني داريد، منتقلش کنيد تا ببينيد چي از آب درمياد.

براي اينکه دقيق‌تر راهنمايي‌تون کنم، اگر ممکنه يک عکس واضح بفرستيد (نماي نزديک برگ، نماي کلي بوته، و اگر گل/بذر داره حتماً) و بگيد شهر/منطقه، فصل و اينکه تو باغچه چي کاشتيد. اين سه تا اطلاعات، تشخيص رو از «حدس» تبديل مي‌کنه به «تشخيص درست» ✅.

براي اطلاعات بيشتر درباره مديريت و شناسايي علف‌هاي هرز و نکات کاربردي باغچه، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

حسن‌يوسف (Coleus) تازه که وارد خانه مي‌شود، يک‌کم مثل آدمي‌ست که تازه اسباب‌کشي کرده؛ تا جا بيفتد ممکن است قاطي کند! 😄 سوراخ شدن برگ‌ها معمولاً از دو گروه عامل مي‌آيد: يا آفت‌هاي جونده/مکنده، يا آسيب فيزيکي و شوک جابه‌جايي. سوختن نوک و لبه برگ‌ها هم بيشتر از نور نامناسب، آبياري و رطوبت/شوري آب و کوددهي اشتباه است.

قدم اول: دقيق نگاه کنيد ببينيد سوراخ‌ها “تميز” هستند يا “نامنظم”. اگر سوراخ‌ها نامنظم و دندانه‌دارند، بيشتر پاي آفت‌هاي جونده مثل کرم‌ها، لاروها، حلزون/ليسه وسط است (به‌خصوص اگر شب‌ها فعال باشند). شب با چراغ‌قوه پشت و روي برگ‌ها را چک کنيد. اگر سوراخ‌ها همراه با لکه‌هاي نقره‌اي يا ريزنقاط سياه (مدفوع) باشد، تريپس هم مي‌تواند نقش داشته باشد.

اگر آفت ديديد، اول راهکارهاي کم‌خطر را برويد: برگ‌هاي خيلي آسيب‌ديده را حذف کنيد، زير و روي برگ‌ها را با آب ولرم بشوييد، و 2–3 نوبت با فاصله 5–7 روز محلول صابون حشره‌کش يا صابون ملايم (خيلي رقيق) اسپري کنيد. اگر حلزون/ليسه ديديد، جمع‌آوري دستي شبانه + خشک نگه داشتن سطح خاک و استفاده از تله‌هاي ساده هم کمک مي‌کند. (حسن‌يوسف خوشگل است، ولي براي بعضي آفت‌ها هم خيلي خوشمزه است! 🙃)

حالا برويم سراغ سوختن نوک برگ‌ها: رايج‌ترين علت براي حسن‌يوسف تازه‌خريداري‌شده نور مستقيم و تند (آفتاب ظهر) يا برعکس، نور خيلي کم و ضعف گياه است. بهترين حالت: نور زياد ولي غيرمستقيم (کنار پنجره روشن با پرده نازک). اگر ناگهان از گلخانه آمده باشد و شما گذاشته باشيد زير آفتاب مستقيم، نوک‌سوزي کاملاً طبيعي است.

آبياري هم خيلي مهم است: خاک حسن‌يوسف بايد هميشه کمي مرطوب باشد، نه غرقابي. قانون ساده: وقتي 1 تا 2 سانت بالاي خاک خشک شد آبياري کنيد تا آب از زهکش خارج شود. خشکي کشيدن باعث سوختن نوک برگ و افت شادابي مي‌شود، و آبياري زياد هم ريشه را خفه کرده و برگ‌ها را بدحال مي‌کند.

يک عامل پنهان ديگر: کيفيت آب و کود. اگر آب شما سنگين/املاح‌دار است يا زياد کود مي‌دهيد، نوک‌سوزي تشديد مي‌شود. بهتر است از آب مانده 24 ساعت (يا آب تصفيه/سبک) استفاده کنيد و فعلاً تا 3–4 هفته بعد از خريد کوددهي را متوقف کنيد. بعدش هم ماهي 2 بار کود کاملِ رقيق (نصف دوز) کافي است.

رطوبت و جريان هوا: حسن‌يوسف رطوبت ملايم را دوست دارد. اگر هوا خيلي خشک است، مي‌توانيد کنار گلدان سيني سنگريزه و آب بگذاريد (کف گلدان داخل آب نباشد). در عين حال، باد کولر/بخاري مستقيم هم نوک برگ‌ها را مي‌سوزاند؛ پس از جريان‌هاي تند دورش کنيد.

اگر دوست داريد گياه “شاداب و پُر” شود، يک کار طلايي انجام بدهيد: سرزني (Pinching). يعني نوک ساقه‌ها را کمي بچينيد تا چندشاخه شود و بوته‌اي‌تر گردد. البته وقتي انجامش بدهيد که گياه از شوک خريد و جابه‌جايي بيرون آمده باشد (حدود 1–2 هفته).

جمع‌بندي نسخه نجات: نور زيادِ غيرمستقيم، آبياري منظم بدون غرقابي، فعلاً بدون کود، بررسي شبانه آفت و در صورت نياز شست‌وشو و صابون حشره‌کش رقيق. اگر امکانش هست، يک عکس واضح از برگ‌هاي سوراخ‌دار (رو و پشت برگ) هم بفرستيد تا دقيق‌تر بگويم مقصر کدام آفت است.

براي آموزش‌هاي بيشتر و نکات نگهداري حسن‌يوسف و ساير گياهان، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

براي تهيه بذر سدر لبنان (Cedrus libani) چند مسير مطمئن‌تر وجود دارد. اول از همه نهالستان‌هاي معتبرِ گياهان زينتي و سوزني‌برگان در شهرهاي بزرگ (مثل تهران، کرج، رشت، مشهد، اصفهان، شيراز) را بررسي کنيد؛ خيلي وقت‌ها بذر را مستقيم ندارند، اما يا خودشان سفارش مي‌دهند يا شما را به واردکننده/تأمين‌کننده درست وصل مي‌کنند.

مسير دوم، فروشگاه‌هاي آنلاين تخصصي بذر و تجهيزات باغباني است. اينجا يک نکته خيلي مهم دارد: چون بازار بذر گاهي شلوغ‌پلوغ مي‌شود، حتماً دنبال فروشنده‌اي باشيد که نام علمي “Cedrus libani” را دقيق زده، تاريخ برداشت/انقضا دارد و ترجيحاً درباره قوه ناميه يا شرايط نگهداري توضيح داده. اگر فقط نوشته “بذر سدر” بدون مشخصات، احتمال قاطي شدن با بذرهاي ديگر بالاست (سدرِ لبنان با خيلي چيزها اشتباه گرفته مي‌شود!).

مسير سوم (و گاهي بهترينش): اگر در منطقه شما سدر لبنانِ بالغ در پارک‌ها، باغ‌هاي گياه‌شناسي، محوطه دانشگاه‌ها يا باغ‌هاي شخصي وجود دارد، مي‌توانيد در فصل مناسب مخروط‌هاي رسيده را تهيه کنيد و بذر سالم دربياوريد. البته با اجازه مالک/مسئول مجموعه؛ نمي‌خواهيم به اسم “بذرگيري” تبديل به “کارآگاه مخروط‌ها” شويم 😄. مزيتش اين است که بذر تازه معمولاً درصد جوانه‌زني بهتري دارد.

حواستان باشد بذر خوب اين ويژگي‌ها را دارد: تازه باشد (بذر کهنه در سوزني‌برگ‌ها خيلي زود دلسرد مي‌شود)، کپک‌زده و بوي مانده نباشد، و فروشنده بتواند بگويد بذرها چطور نگهداري شده‌اند. اگر بسته‌بندي نامناسب بوده يا بذرها رطوبت کشيده باشند، ممکن است قبل از کاشت “بازنشسته” شده باشند 😅.

اگر خواستيد بخريد، بهتر است از فروشنده بپرسيد: بذرها نياز به سرمادهي (Stratification) دارند يا نه و چه مدت. بسياري از بذرهاي سوزني‌برگان براي جوانه‌زني بهتر، يک دوره سرمادهي در يخچال لازم دارند. با اين کار، درصد سبز شدن معمولاً بهتر مي‌شود و شما هم کمتر حرص مي‌خوريد 😊.

براي اطلاعات بيشتر درباره شرايط جوانه‌زني، نگهداري و نکات کاشت سدر و ساير سوزني‌برگ‌ها، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

افسانه سادات فرود

سلام حشره کش های خانگی به برگ ها و گلها آسیب می رسانند .از محلول رقیق آب ولرم و صابون بدون بود استفاده کنید ،روی پشه ها اسپری کنید و هر سه روز یکبار تکرار کنید سعی کنید سطح برگ ها و گلها را با روزنامه با ملایمت بپوشانید تا خیس نشوند و اطراف گلدان از کارت های زرد جذب کننده حشرات استفاده کنید.(کارت ها به صورت آماده به فروش می رسند )

محسن شهاب الدین

سلام

اين «پشه‌هاي ريز سياه» که گفتيد و شبيه پشه سرکه هستند، در بنفشه آفريقايي معمولاً مگس قارچي (Fungus gnat) هستند. خودِ حشره بالغ بيشتر اعصاب‌خُردکن است، اما دردسر اصلي لاروهاي ريز داخل خاک هستند که از مواد آلي و قارچ‌ها تغذيه مي‌کنند و وقتي جمعيت بالا برود، به ريشه‌هاي ظريف بنفشه هم ناخنک مي‌زنند؛ نتيجه‌اش هم مي‌شود توقف رشد، پژمردگي و غنچه‌هايي که انگار قهر مي‌کنند و باز نمي‌شوند.

چرا اسپري‌ها جواب نداده؟ چون بيشتر اسپري‌هاي حشره‌کش روي حشره بالغ اثر دارند، در حالي که «کارخانه توليد مشکل» داخل خاک است. تا وقتي چرخه زندگي را با هدف گرفتن لاروها قطع نکنيد، هر روز يک سري جديد از خاک بيرون مي‌آيند و دور گلدان رژه مي‌روند 😅.

قدم اول و طلايي: مديريت رطوبت خاک است. مگس قارچي عاشق خاکِ هميشه مرطوب است. شما آبياري را از زير انجام مي‌دهيد که براي بنفشه عالي است، اما اگر خاک مدام خيس بماند، به نفع اين مهمان‌هاي ناخوانده تمام مي‌شود. کاري کنيد که بين دو آبياري، ۲ تا ۳ سانتي‌متر سطح خاک کمي خشک شود و بعد آبياري کنيد. همچنين بعد از آبياري زيرگلداني را بيش از ۲۰–۳۰ دقيقه پر از آب نگه نداريد و آب اضافه را خالي کنيد.

قدم دوم: تله‌گذاري براي بالغ‌ها. چند عدد کارت زرد چسبنده نزديک سطح خاک بگذاريد. اين کار جمعيت بالغ‌ها را کم مي‌کند و به شما نشان مي‌دهد اوضاع رو به بهبود است يا نه. (به زبان خودماني: کارت زرد مثل «تابلو خوش آمديد» برايشان است، ولي آخرش گير مي‌افتند!)

قدم سوم (خيلي موثر روي لاروها): کنترل زيستي يا کم‌خطر. اگر دسترسي داريد، بهترين گزينه خانگي و کم‌خطر معمولاً BTI (باسيلوس تورينجنسيس اسرائيلنس؛ در برخي محصولات مخصوص لارو پشه/مگس) است که با آب آبياري به خاک داده مي‌شود و لاروها را هدف مي‌گيرد. گزينه ديگر نماتد مفيد Steinernema feltiae است (اگر در بازار محل شما موجود باشد). اين‌ها براي گياه و محيط خانه معمولاً بسيار بهتر از سمپاشي‌هاي سنگين هستند.

قدم چهارم: تعويض يا اصلاح خاک (اگر آلودگي شديد است). چون گلدان‌ها جوان‌اند و خاک تعويض نشده، احتمال دارد خاک يا محيط هميشه مرطوب شده و لاروها جا خوش کرده باشند. اگر شدت آلودگي بالاست و علائم توقف رشد جدي است، يک تعويض خاک اصولي کمک بزرگي مي‌کند: گياه را با احتياط خارج کنيد، خاک خيلي خيس و فشرده را کم کنيد، ريشه‌هاي قهوه‌اي/لِه‌شده را جدا کنيد و در بستر سبک و مخصوص بنفشه با زهکشي خوب بکاريد. بعد از تعويض، يکي دو هفته آبياري را محافظه‌کارانه‌تر انجام دهيد.

قدم پنجم: يک نکته درباره کوددهي. برنامه کوددهي شما منظم است، اما وقتي گياه تحت فشار (آفت/ريشه آسيب‌ديده) باشد، کود زياد مي‌تواند استرس را بدتر کند. موقتاً کوددهي را رقيق‌تر يا با فاصله بيشتر انجام دهيد تا ريشه‌ها فرصت ترميم داشته باشند. بنفشه آفريقايي وقتي حالش خوب باشد خودش گل مي‌دهد؛ لازم نيست با کود به زور هلش بدهيم.

اگر مجبور به سم شديد… (ترجيحاً آخرين گزينه): بايد سم آبياري-خاکي و مناسب لاروها باشد، نه صرفاً اسپري روي برگ و هوا. اما چون محيط منزل است و بنفشه هم حساس، انتخاب سم و دوز آن بايد دقيق باشد. اگر نام محصولي در دسترس‌تان هست، بفرماييد تا از نظر سازگاري با بنفشه و نحوه مصرف بررسي‌اش کنم.

جمع‌بندي کاربردي: ۱) فاصله آبياري را طوري تنظيم کنيد که سطح خاک کمي خشک شود، ۲) کارت زرد نصب کنيد، ۳) درمان لاروها با BTI/نماتد مفيد انجام دهيد، ۴) در آلودگي شديد تعويض خاک، ۵) کوددهي را موقتاً ملايم‌تر کنيد. معمولاً با اين ترکيب، طي ۲ تا ۳ هفته جمعيت پشه‌ها به‌طور محسوسي مي‌ريزد و غنچه‌ها دوباره راه مي‌افتند 🌿.

براي نکات تکميلي درباره آفات گلداني، خاک بنفشه آفريقايي و مديريت مگس قارچي، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

ببينيد بنفشه آفريقايي (Saintpaulia) کلاً گياه نازنينيه؛ نه اون‌قدر نازک‌نارنجي که با يک نگاه قهر کنه، نه اون‌قدر سرسخت که هر شرايطي رو تحمل کنه! 😄 چيزي که شما توصيف کرديد (رشد نکردن در تراريوم، انتقال به کوکوپيت، بعد رفتن به گلخانه و تحليل رفتن برگ‌ها) بيشتر شبيه استرس پشتِ استرس + احتمال مشکل ريشه هست، نه اينکه حتماً کار تموم شده باشه.

تراريوم براي بنفشه آفريقايي معمولاً انتخاب خوبي نيست؛ چون رطوبت بالا و گردش هواي کم مي‌تونه باعث پوسيدگي طوقه و ريشه و همچنين قارچ‌هاي مزاحم بشه. از اون طرف، وقتي گياه بعد از اون شرايط مرطوب، يک‌دفعه به محيط خشک‌تر يا متفاوت منتقل مي‌شه، دچار شوک مي‌شه و برگ‌ها کم‌کم تحليل مي‌رن.

موضوع بعدي کوکوپيتِ خالص هست. کوکوپيت به خودي خود بد نيست، ولي اگر تنها ماده‌ي گلدون باشه، ممکنه يا بيش از حد آب نگه دارد (و ريشه خفه شود) يا اگر مديريت آبياري دقيق نباشه، گاهي نامنظم خشک و خيس بشه و ريشه‌ها آسيب ببينن. بنفشه آفريقايي معمولاً ترکيب سبک‌تر و هواخورتر دوست داره (مثل کوکوپيت + پرليت + کمي پيت/خاک‌برگ آماده).

اينکه الان «چند تا برگ ريز» مونده، خبر بد نيست؛ اتفاقاً يعني گياه هنوز کاملاً تسليم نشده 😊. براي اينکه ببينيم اميد هست يا نه، يک تست ساده انجام بديد: گياه رو خيلي آرام از گلدان دربياريد و ريشه‌ها و طوقه (محل اتصال برگ‌ها به ساقه) رو نگاه کنيد. اگر طوقه نرم، قهوه‌اي/سياه و لِه‌شده است، احتمال پوسيدگي زياده. اگر طوقه سفت‌تره و ريشه‌ها حداقل کمي سفيد/کرم و زنده‌اند، اميد خيلي خوبه.

اگر نشانه پوسيدگي ديديد، راه نجات اينه: قسمت‌هاي نرم و قهوه‌اي را با تيغ تميز حذف کنيد تا به بافت سفت و سالم برسيد، بعد گياه رو در يک بستر خيلي سبک و تميز بکاريد (مثلاً کوکوپيت ۵۰٪ + پرليت ۵۰٪ يا خاک مخصوص بنفشه با پرليت). آبياري هم فقط وقتي که سطح خاک کمي خشک شد و به مقدار کم. بهتره چند هفته اول در محيط روشنِ بدون آفتاب مستقيم، دماي حدود ۲۰ تا ۲۴ درجه و جريان هواي ملايم نگه داريد. (نور زيادِ غيرمستقيم = انرژي براي برگ‌هاي جديد، ولي آفتاب مستقيم = کباب برگ‌ها!)

اگر طوقه سالم بود ولي رشد ضعيفه، تمرکز رو بذاريد روي اين‌ها: نور کافي (کنار پنجره روشن با پرده)، آبياري دقيق (نه غرقابي، نه تشنگي طولاني)، و گلدان کوچک (بنفشه تو گلدون بزرگ قهر مي‌کنه و مي‌ره دنبال ريشه‌زايي يا پوسيدگي!). همچنين اگر آب خيلي سرد يا خيلي سنگين (املاح زياد) استفاده مي‌کنيد، بهتره آب هم‌دماي محيط و ترجيحاً کم‌املاح باشه. کوددهي هم فعلاً سبک: بعد از اينکه علائم رشد جديد ديديد، کود کامل رقيق (مثلاً يک‌چهارم دوز) هر ۲ تا ۳ هفته.

يک نکته طلايیِ نجات: اگر احساس کرديد «بوته اصلي» ديگه رمق نداره، از يکي از برگ‌هاي سالم (هرچند کوچک) مي‌تونيد قلمه برگ بگيريد و نسل بعدي بنفشه‌تون رو نجات بديد؛ بنفشه‌ها در اين کار استادند! فقط برگ خيلي پير يا خيلي مريض انتخاب نکنيد.

براي اينکه دقيق‌تر نسخه بديم، اگر امکانش هست از گياه (نماي نزديک طوقه، سطح خاک، و برگ‌ها) عکس بفرستيد و بگيد: نورش الان چقدره، هر چند وقت آب مي‌ديد، و داخل اون گلخونه دما/رطوبت حدوداً چطوره. در پايان هم براي يادگيري نکات بيشتر درباره نگهداري و مشکلات بنفشه آفريقايي، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

نگران نباشيد، آنتوريوم‌ها هم بعضي وقت‌ها «قهر گل‌دار» مي‌کنن 😄 خشک شدن گل‌هاي جديد و قديمي معمولاً از چند علت رايج مياد: رطوبت کم، نور نامناسب، آبياري اشتباه، يا شوري/سنگيني آب و کود. خبر خوب اينه که با چند تنظيم ساده، معمولاً دوباره سرحال مي‌شن.

اول از همه نور: آنتوريوم نور زياد دوست داره ولي نور مستقيم آفتاب (به‌خصوص پشت پنجره جنوب بدون پرده) مثل سشوار مي‌افته به جون گل‌ها و باعث خشکي و سوختگي مي‌شه. بهترين حالت: نور زيادِ غيرمستقيم (کنار پنجره روشن با پرده نازک، يا چند قدم عقب‌تر از پنجره).

رطوبت هوا خيلي مهمه. آنتوريوم اهل جنگله و اگر هواي خانه خشک باشه (شوفاژ/بخاري/کولر)، گل‌ها زود چروک و خشک مي‌شن. هدف شما اينه که رطوبت رو حدود ۵۰ تا ۷۰٪ نگه داريد. راهکارها: ظرف آب کنار گياه، سيني سنگ‌ريزه و آب زير گلدان (کف گلدان داخل آب نباشه)، يا دستگاه بخور سرد. غبارپاشي سبک هم بد نيست، ولي روي گل‌ها زياد اسپري نکنيد که لکه مي‌اندازه.

آبياري: نه تشنگي، نه غرقابي! اگر خاک کامل خشک بشه، گل‌ها سريع واکنش نشون مي‌دن و خشک مي‌شن. اگر هم هميشه خيس بمونه، ريشه‌ها کم‌اکسيژن مي‌شن و گياه نمي‌تونه آب به گل برسونه (نتيجه‌اش باز هم خشکي گل‌هاست!). معيار عملي: وقتي ۲ تا ۳ سانتي‌متر سطح خاک خشک شد آبياري کنيد تا آب از زير خارج بشه، و آب زيرگلداني رو خالي کنيد.

کيفيت آب هم مي‌تونه قاتل خاموش گل‌ها باشه 😅 آب خيلي سنگين/کلردار يا پراملاح باعث سوختگي نوک‌ها و کوتاه شدن عمر گل مي‌شه. اگر امکان داريد از آب تصفيه، آب جوشيده سرد شده، يا آب مانده ۲۴ ساعته استفاده کنيد. ماهي يک‌بار هم مي‌تونيد خاک رو با آب فراوان «شست‌وشو» بديد تا املاح اضافه خارج بشن (فقط زهکش گلدان بايد عالي باشه).

کوددهي زياد هم از آن اشتباه‌هاي خوش‌نيتانه است: «بخور تا گل بدي!» اما نتيجه‌اش مي‌تونه شوري خاک و خشکي گل باشه. در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۳ تا ۴ هفته يک‌بار با نصف دوز توصيه‌شده کود کامل مخصوص گياهان آپارتماني/گلدار بدهيد. پاييز و زمستان خيلي سبک يا قطع.

خاک و گلدان: آنتوريوم خاک سبک و هواخور مي‌خواد (مثلاً ترکيب پيت/کوکوپيت + پرليت + کمي پوست کاج/چيپس چوب). اگر خاک سنگين و باغچه‌اي باشه، ريشه‌ها خفه مي‌شن. اگر چند ساله تعويض گلدان نکرديد يا ريشه‌ها حلقه زده‌اند، تعويض گلدان در بهار کمک بزرگيه.

دماي محيط رو هم چک کنيد: آنتوريوم دماي حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه رو دوست داره. باد سرد پنجره، يا نزديکي به بخاري و شوفاژ، مي‌تونه گل‌ها رو خشک کنه. يک جاي ثابت با دماي متعادل براش پيدا کنيد تا از شوک‌هاي دمايي در امان باشه.

يک نکته خيلي مهم درباره خودِ گل‌ها: گل‌هاي قديمي بالاخره عمرشون تموم مي‌شه و طبيعي هست که خشک بشن. وقتي گل شروع کرد به خشک شدن، از پايين ساقه گل با قيچي تميز قطعش کنيد تا گياه انرژي‌اش را براي گل‌دهي بعدي ذخيره کند. (قيچي را با الکل تميز کنيد تا بيماري قارچي/باکتريايي منتقل نشه.)

براي اينکه دقيق‌تر و سريع‌تر علت رو بگم، اگر مي‌تونيد اين چند مورد رو بفرماييد: محل قرارگيري (چند ساعت نور؟ مستقيم يا غيرمستقيم؟)، برنامه آبياري، نوع آب، آيا کود داديد؟ و يک عکس از گياه و خاک. با اين‌ها مي‌شه مثل دکتر گياهان نسخه دقيق‌تر پيچيد 🌿🙂

براي مطالعه نکات تکميلي و راهنمايي‌هاي بيشتر درباره نگهداري آنتوريوم و مشکلات رايجش، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

بنجامين ابلق‌ها کلاً «نازنازي» هستند؛ يعني اگر شرايط از گلخانه به خانه عوض شود، ممکن است قهر کنند و با ريزش برگ جواب بدهند 😄. چيزي که شما توصيف کرديد (ريزش شديد بعد از ورود به منزل، توقف ريزش بعد از مدتي، کم‌برگ شدن و خشک شدن سرشاخه‌هاي نازک) خيلي رايج است و معمولاً ترکيبي از شوک جابجايي + نور ناکافي + آبياري نامنظم و گاهي هم خاک نامناسب باعثش مي‌شود.

اولين نکته: نور. بنجامين ابلق براي حفظ برگ‌هاي رنگي به نور زيادِ غيرمستقيم نياز دارد. اگر در جاي کم‌نور باشد، هم برگ مي‌ريزد هم شاخه‌ها دراز و نازک مي‌شوند و نوک‌خشکيدگي مي‌گيرد. بهترين جا کنار پنجره روشن است (شرق يا جنوب با پرده نازک). هفته‌اي يک‌بار گلدان را نچرخانيد و جابه‌جايي‌هاي زياد ندهيد؛ بنجامين از «تغيير دکوراسيون» خوشش نمي‌آيد 😅.

دوم: آبياري. خيلي‌ها يا زيادي آب مي‌دهند يا از ترس ريزش برگ کم آب مي‌کنند. معيار درست اين است: وقتي ۳ تا ۵ سانت بالاي خاک خشک شد آبياري کنيد، آن‌قدر که آب از زير گلدان خارج شود، سپس زيرگلداني را خالي کنيد. خاک هميشه خيس = ريشه ضعيف و برگ‌ريزي. خاک هميشه خشک = تنش و برگ‌ريزي. يک تعادل خوشگل مي‌خواهد.

سوم و خيلي مهم: خاکِ صددرصد خاک‌برگ معمولاً براي گلداني‌ها گزينه خوبي نيست؛ چون يا زيادي سبک مي‌شود و سريع نشست مي‌کند، يا آب را بد نگه مي‌دارد/بد تخليه مي‌کند و با گذشت زمان ريشه را اذيت مي‌کند. براي بنجامين بهتر است خاک سبک و زهکش‌دار باشد. پيشنهاد ترکيب (اگر امکان داريد در فصل رشد تعويض کنيد): کوکوپيت/پيت‌ماس + پرليت + کمي خاک‌برگ يا کمپوست کاملاً پوسيده. گلدان هم حتماً سوراخ زهکش درست‌وحسابي داشته باشد.

چهارم: شاخه‌هاي نازک و خشک شده را هرس کنيد. براي اينکه دوباره پرپشت شود، بايد گياه را وادار کنيد از جوانه‌هاي جانبي برگ بدهد. شاخه‌هايي که خشک‌اند را تا رسيدن به بافت سبز (زنده) کوتاه کنيد. شاخه‌هاي خيلي بلند و کم‌برگ را هم مي‌توانيد سرزني سبک کنيد تا چند شاخه جديد بدهد. (قيچي تميز و ضدعفوني‌شده يادتان نرود؛ ما پزشک گياهيم، با ميکروب‌ها شوخي نداريم!)

پنجم: کوددهي اصولي. وقتي گياه در حال ريکاوري است و برگ کم دارد، کود زياد مثل اين است که به آدم بي‌حال، سه ليوان قهوه غليظ بدهيد! نتيجه هميشه خوب نيست. بعد از اينکه نور و آبياري درست شد و نشانه‌هاي رشد جديد ديديد، ماهي يک‌بار کود کامل متعادل (مثلاً 20-20-20 با دوز نصف) بدهيد. اگر ابلق بودن برايتان مهم است، نور کافي از کود مهم‌تر است.

ششم: رطوبت و دما. بنجامين در هواي خيلي خشک و کنار بخاري/شوفاژ زود بدحال مي‌شود. دماي ثابت و دور از باد سرد کولر/پنجره عالي است. براي رطوبت، سيني سنگريزه و آب زير گلدان (بدون تماس ته گلدان با آب) کمک مي‌کند. مه‌پاشي اگر هوا سرد است يا تهويه بد است مي‌تواند قارچ را خوشحال کند، پس با احتياط.

هفتم: چون گفتيد ريزش متوقف شده ولي کم‌برگ است، الان هدف شما ايجاد رشد جديد است: نور زيادِ غيرمستقيم + آبياري درست + هرس شاخه‌هاي خشک + خاک مناسب. معمولاً اگر ريشه سالم باشد، طي ۴ تا ۸ هفته جوانه‌هاي جديد ظاهر مي‌شوند و ظرف چند ماه پُرتر مي‌شود. اگر با وجود اين کارها رشد نکرد، احتمال دارد ريشه مشکل داشته باشد و نياز به بررسي ريشه‌ها و تعويض خاک باشد.

اگر دوست داريد دقيق‌تر نسخه بدهيم، اين‌ها را هم بفرماييد: گياه کنار کدام پنجره است؟ چند ساعت نور مي‌گيرد؟ آبياري هر چند روز يک‌بار است؟ گلدان سوراخ زهکش دارد؟ روي برگ‌ها لکه چسبناک/تارعنکبوتي/حشره ريز مي‌بينيد يا نه؟ اين‌ها کمک مي‌کند علت‌هاي احتمالي مثل کنه، شپشک يا پوسيدگي ريشه را هم دقيق‌تر بررسي کنيم.

براي اطلاعات بيشتر و نکات تکميلي نگهداري فيکوس‌ها، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

tasnim 9

لطفا بذر این پیچ رو در رنگ های مختلف برای فروش قرار بدین. من نتونستم توی اصفهان پیداش کنم. همه اش قلمه اس. من بذرش رو میخوام.
قلمه ها هم معمولا مشخص نیست کدومش گلش چه رنگیه!

محسن شهاب الدین

سلام

حتماً! پيچ انگوري يا همون گليسين (Wisteria sinensis) از اون گياه‌هاييه که وقتي گل مي‌ده، آدم حس مي‌کنه وارد کارت‌پستال شده 😄🌸. پيشنهاد/درخواست شما براي عرضه‌اش در فروشگاه کاملاً به‌جا و ارزشمنده و مي‌تونه براي خيلي‌ها جذاب باشه.

اگر هدف‌تون اينه که اين گياه تو فروشگاه موجود بشه، بهترين کار اينه که چندتا جزئيات هم همراه درخواست‌تون بديد تا تيم فروش دقيق‌تر تصميم بگيره: شهر/استان محل ارسال، اينکه نهال گلداني مي‌خوايد يا ريشه‌لخت، و ترجيح‌تون براي اندازه نهال (مثلاً ۴۰-۶۰ سانت يا بزرگ‌تر). اين اطلاعات کمک مي‌کنه تأمين‌کننده مناسب‌تر انتخاب بشه و گياه هم سالم‌تر به دست‌تون برسه.

يه نکته مهمِ پاتولوژيستي هم بگم که بعداً کار دست‌مون نده: گليسين گياه سرسختيه ولي اگر جاي کاشتش خيلي مرطوب و بي‌هوا باشه، مشکلات قارچي و پوسيدگي ريشه مي‌تونه اذيتش کنه. پس براي داشتن يه گليسينِ پرگل و خوشحال، آفتاب خوب + خاک با زهکشي مناسب رو جدي بگيريد؛ اين دوتا مثل شارژر گوشي براي گليسين‌ان—بدونشون دير يا زود مي‌خوابه 😅.

براي اطلاعات بيشتر درباره نگهداري، کاشت، تغذيه و پيشگيري از بيماري‌هاي گياهان زينتي (از جمله گليسين)، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام! سيکاس ۳۰ ساله مثل «پيرمردهاي باوقار»ه؛ جابه‌جايي رو خيلي دوست نداره و وقتي از گلدان/محل قبلي مياد تو باغچه، معمولاً مدتي قهر مي‌کنه 😄 اينکه از زمستان ۹۱ کاشتيد و برگ جديد نداده، با توجه به سن گياه و شوک جابه‌جايي مي‌تونه طبيعي باشه، ولي زرد شدن تدريجي همه برگ‌ها نشونه اينه که يک مشکل ريشه‌اي/تغذيه‌اي يا آبياري هم همراهش هست.

مهم‌ترين علت‌ها بعد از کاشت در باغچه اين‌هاست: آسيب ريشه هنگام انتقال، زهکشي ضعيف و ماندن آب پاي ريشه (سيکاس از خفگي ريشه متنفره)، عمق کاشت اشتباه (دفن شدن طوقه/يقه گياه)، و در نهايت کمبود عناصر مثل آهن/منيزيم—که البته کمبود آهن معمولاً اول روي برگ‌هاي جوان‌تر خودش را نشان مي‌دهد، نه اينکه يکدفعه همه برگ‌هاي قديمي زرد شوند.

قبل از اينکه از باغچه درش بياريد (که خودش يک شوک ديگر است)، اين چند تا بررسي سريع انجام بديد: اگر خاک اطرافش هميشه خيس و سنگين است يا بعد آبياري چند ساعت/چند روز گل مي‌شود، احتمالاً مشکل اصلي زهکشي است. همچنين نگاه کنيد طوقه سيکاس (جايي که برگ‌ها از تنه بيرون مي‌آيد) زير خاک دفن نشده باشد. سيکاس بايد طوري کاشته شود که طوقه بالاتر از سطح خاک يا هم‌سطح باشد، نه پايين‌تر.

در مورد کود آهن: اول اين نکته مهمه که کود آهن وقتي اثر مي‌کند که ريشه سالم و خاک قابل نفوذ باشد. اگر پاي گياه آب مي‌ايستد يا ريشه در حال پوسيدگي است، آهن ريختن مثل اين است که براي کسي که نفس نمي‌کشد، ويتامين بخريم! 😅 بهترين و مؤثرترين حالت براي باغچه معمولاً کلات آهن EDDHA (۶٪) است (مخصوص خاک‌هاي آهکي). مقدار دقيق به برند و درصد ماده مؤثره بستگي دارد، ولي به طور کلي براي يک سيکاس بزرگ، معمولاً در حد ۱۰ تا ۳۰ گرم کلات آهن EDDHA را در چند نقطه دورِ سايه‌انداز (محل ريشه‌ها)، با کمي فاصله از تنه، داخل خاک مخلوط و سپس آبياري مي‌کنند. از تماس مستقيم کود با تنه/طوقه خودداري کنيد.

اما چون گفتيد همه برگ‌ها دارند زرد مي‌شوند، پيشنهاد من اينه: اول آبياري و زهکشي را درست کنيد، بعد سراغ کود برويد. اگر برگ‌هاي زرد، نرم و بدبو شدند يا تنه/طوقه حالت اسفنجي و لق پيدا کرد، احتمال پوسيدگي ريشه/طوقه مطرح مي‌شود و آن موقع بايد جدي‌تر عمل کرد (کاهش آبياري، سبک کردن خاک، و در موارد شديد بيرون آوردن و اصلاح ريشه‌ها).

برگ‌دهي سيکاس هم زمان‌بندي دارد: معمولاً در فصل گرم (بهار تا تابستان) و وقتي گياه انرژي کافي داشته باشد، يک “فلش” برگ جديد مي‌دهد. پس اگر شرايط درست شود، ممکن است امسال يا فصل بعد دوباره راه بيفتد. فقط يادتان باشد برگ‌هاي خيلي زرد معمولاً برنمي‌گردند؛ هدف اين است که زردي متوقف شود و برگ جديد سالم بيايد.

اگر خواستيد دقيق‌تر نسخه بدهيم، لطفاً بگيد: شهر/اقليم شما، ميزان نور روزانه، نوع خاک (رسي/شني)، برنامه آبياري، و اينکه طوقه بالاتر از خاک هست يا نه. براي اطلاعات بيشتر هم پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

بله، احتمال خيلي زياد مشکل از همين «خاک‌برگِ خالص تا عمق ۱.۵ متر» است. خاک‌برگ به‌خودیِ خود چيز بدي نيست، اما وقتي تنها و به‌صورت ۱۰۰٪ استفاده شود معمولاً دردسرساز مي‌شود: خيلي سبک و پوک است، با آبياري مي‌نشيند و فشرده مي‌شود، گاهي هوا به ريشه نمي‌رسد يا برعکس آب خيلي سريع رد مي‌شود و ريشه تشنه مي‌ماند. تازه بعضي خاک‌برگ‌ها اگر خوب پوسيده (کمپوستِ کامل) نباشند، در تجزيه‌شان ازت خاک را مي‌بلعند و گياه مي‌گويد «فعلاً رشد نداريم!» 😄

نکته مهم ديگر اين است که شما فروردين کاشتيد و دو ماه اول خيلي وقت‌ها زمان ريشه‌زايي و شوکِ جابه‌جايي است، نه لزوماً رشدِ رويشیِ زياد. مخصوصاً درختچه/درخت‌ها ممکن است اول زيرخاک کارشان را بکنند و بعد روخاک. اما اگر واقعاً هيچ نشانه‌اي از جوانه‌زني، برگ‌دهي، يا کشيده شدن سرشاخه‌ها نيست، بايد به «شرايط ريشه» حساس شويد.

چرا «محبوبه شب» در خاک معمولي سريع رشد کرده ولي اين دو تا نه؟ چون محبوبه شب معمولاً پرخور، پرقدرت و کم‌ناز است و در خاک متوسط هم راه مي‌افتد. ولي بوداغ و ياس کبود اگر ريشه‌شان در بستري باشد که يا باتلاقي مي‌شود يا ازت کم دارد يا نشست مي‌کند، خيلي کند مي‌شوند و حتي ممکن است علائم زردي/رگبرگ سبز (کمبود آهن در بسترهاي نامتوازن) هم نشان بدهند.

عمق ۱.۵ متر خاک‌برگ از ديد خاک‌شناسي مثل اين است که شما يک «تشکِ آلي» زير پاي گياه گذاشته باشيد؛ اين بستر با گذشت زمان مي‌خوابد و نشست مي‌کند و ممکن است يقه (طوقه) گياه پايين‌تر برود و طوقه خفه شود. اگر طوقه زير خاک بماند يا دورش هميشه مرطوب باشد، شروع بيماري‌هاي پوسيدگي طوقه و ريشه دور از ذهن نيست. (ريشه هم مثل ما اکسيژن مي‌خواهد؛ غرقاب که شد، قهر مي‌کند 😅)

چه کار کنيد؟ ۱) اول با دست يا بيلچه کنار هر گياه تا عمق ۲۰–۳۰ سانتي‌متر را بررسي کنيد: آيا خاک‌برگ خيلي خيس و بوي ترشيدگي/گنديدگي مي‌دهد؟ يا خيلي خشک و سبک است و آب از کنارش فرار مي‌کند؟ ۲) مطمئن شويد طوقه گياه هم‌سطح خاک است و زير خاک نرفته. ۳) آبياري را اصلاح کنيد: خاک‌برگ خالص يا خيلي آب را نگه مي‌دارد (اگر فشرده شده) يا سريع رد مي‌کند (اگر خيلي پوک است). معيار خوب اين است که بين دو آبياري، ۳–۵ سانتي‌متر سطح خاک کمي خشک شود، نه اينکه هميشه خيس بماند.

اصلاح بستر (راه عملي و کم‌ريسک): چون تعويض ۱.۵ متر خاک عملاً پروژه عمراني است، بهترين کار «اصلاح موضعي» اطراف ريشه است. يک حلقه به شعاع حدود ۴۰–۶۰ سانتي‌متر دور گياه ايجاد کنيد و خاک‌برگ را با خاک باغچه معدني (رسي-شني)، کمي ماسه شسته (در صورت سنگين بودن)، و مقداري کمپوست کاملاً پوسيده مخلوط کنيد تا بافت متعادل شود. هدف اين است که بستر هم آب را نگه دارد هم هوا داشته باشد. اگر خاک‌برگتان خام است، اضافه کردن کمي خاک باغچه (منبع ميکروبي) کمک مي‌کند سريع‌تر پايدار شود.

تغذيه: اگر خاک‌برگ خالص بوده، يک تقويت سبک مي‌تواند کمک کند. فعلاً کوددهي سنگين نکنيد؛ يک نوبت کود کامل متعادل (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰ با دوز کم) يا يک لايه نازک کمپوست پوسيده در سطح، بهتر از بمباران کود است. اگر برگ‌ها زردي بين رگبرگ دارند، احتمال کمبود آهن هم مطرح است و مي‌شود از کلات آهن طبق دستور استفاده کرد.

علائم هشدار که بايد جدي بگيريد: سياه شدن يا نرم شدن طوقه، بوي بد خاک، ريزش برگ‌هاي تازه، يا خشکيدگي ناگهاني شاخه‌ها. در اين حالت احتمال پوسيدگي ريشه/طوقه بالا مي‌رود و بايد آبياري را کم، زهکش را بهتر، و بستر را هواخورتر کنيد.

اگر دوست داريد دقيق‌تر راهنمايي کنم، لطفاً بفرماييد بوداغ دقيقاً چه گونه‌اي است (در بعضي شهرها اسم‌هاي محلي متفاوت است)، ياس کبودتان در آفتاب کامل است يا نيم‌سايه، و آبياري را هر چند روز يک‌بار انجام مي‌دهيد. براي اطلاعات بيشتر هم پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.