۱۴۰۴ ششم دی

بلوط قرمز شمالی

این گیاه با نام علمی Quercus rubra و نام مرسوم (Northern Red Oak) که به فارسي بلوط قرمز شمالی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Fagaceae بومي بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی، از جنوب کانادا تا شرق و مرکز ایالات متحده؛ در جنگل‌های پهن‌برگ، دامنه‌ها و خاک‌های نسبتاً عمیق رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های لومی تا شنی-لومی با زهکشی مناسب؛ ترجیحاً اسیدی تا کمی اسیدی، ولی دامنه تحمل آن از حدود 4.5 تا 7.5 است

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Quercus rubra که در فارسی به «بلوط قرمز شمالی» شناخته می‌شود، متعلق به خانواده Fagaceae است. این گونه در جنس Quercus (بلوط‌ها) و در گروه بلوط‌های قرمز یا بلوط‌های بخش Lobatae قرار می‌گیرد. نام علمی آن نخستین‌بار توسط گیاه‌شناس سوئدی کارل لینه در سده هجدهم توصیف شد و از آن زمان نام پذیرفته‌شده در فلور آمریکای شمالی است.

منطقه بومی و پراکنش

زیستگاه بومی بلوط قرمز شمالی بخش بزرگی از شرق و مرکز آمریکای شمالی، از جنوب کانادا تا جنوب ایالات متحده است. این گونه در جنگل‌های معتدل برگریز، دامنه‌های کوهستانی کم‌ارتفاع و دره‌های نسبتاً مرطوب یافت می‌شود. این درخت یکی از گونه‌های شاخص جنگل‌های مخلوط بلوط–افرا و بلوط–راش در آمریکای شمالی است.

ویژگی‌های زیستگاهی و بوم‌شناسی

بلوط قرمز شمالی خاک‌های عمیق، نسبتاً اسیدی و با زهکشی مناسب را ترجیح می‌دهد، اما توانایی رشد در طیف متنوعی از خاک‌ها را دارد. این گونه نسبت به سایه در سنین جوانی نیمه‌تحمل‌پذیر است، اما برای رسیدن به رشد بهینه به نور کافی نیاز دارد. میوه‌های آن (بلوط‌ها یا آکورن‌ها) منبع غذایی مهمی برای پستانداران جنگلی و پرندگان دانه‌خوار به شمار می‌روند و نقش چشمگیری در چرخه باززایی جنگل دارند.

تاریخچه استفاده و گسترش انسانی

چوب Quercus rubra به دلیل بافت زیبا و مقاومت مناسب، از سده نوزدهم به بعد در نجاری، مبلمان و روکش‌سازی بسیار مورد توجه قرار گرفت. به‌تدریج این گونه به اروپا و بخش‌هایی از آسیا به‌عنوان درخت جنگلی و زینتی معرفی شد. در برخی مناطق خارج از محدوده بومی، بلوط قرمز شمالی به‌عنوان گونه‌ای نیمه‌تهاجمی مطرح است زیرا می‌تواند در رقابت با گونه‌های بومی، ساختار جوامع گیاهی را تغییر دهد.

خصوصیات - معرفی

مشخصات کلی اندام‌های گیاه بلوط قرمز شمالی (Quercus rubra)

بلوط قرمز شمالی درختی خزان‌کننده و بلند قامت است که ارتفاع آن در شرایط مناسب به ۲۰ تا ۳۰ متر می‌رسد. تاج درخت عموماً گسترده، بیضی تا گرد و نسبتاً متقارن است و شاخه‌بندی قوی و گسترده‌ای دارد. پوست تنه درخت در سنین جوانی خاکستری و نسبتاً صاف بوده و با افزایش سن تیره‌تر، شیاردار و ترک‌خورده می‌شود.

ساقه، تنه و پوست

تنه اصلی قطور و راست رشد می‌کند و چوب آن به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز است. شاخه‌های جوان سبز تا قهوه‌ای روشن با سطحی نسبتاً صاف و جوانه‌های تخم‌مرغی شکل قهوه‌ای‌رنگ دیده می‌شوند. پوست بیرونی (کورتکس) در درختان بالغ دارای شیارهای عمودی عمیق است که ظاهری خشن به درخت می‌بخشد.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، متناوب و نسبتاً بزرگ هستند و طول آن‌ها معمولاً بین ۱۲ تا ۲۵ سانتی‌متر است. پهنک برگ بیضی تا واژتخم‌مرغی با ۷ تا ۱۱ لوب عمیق است که نوک هر لوب باریک و نسبتاً تیز است. حاشیه لوب‌ها دندانه‌دار اما بدون خار مشخص بوده و سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین کم‌رنگ‌تر است. در پاییز، برگ‌ها به رنگ‌های قرمز، نارنجی تا قهوه‌ای مسی در می‌آیند.

گل‌ها و میوه

گل‌ها کوچک، تک‌جنسی و بدون گلبرگ واقعی هستند. گل‌های نر به صورت شاتون‌های آویزان سبز مایل به زرد و گل‌های ماده به صورت دسته‌های کوچک در نزدیکی انتهای شاخه‌ها تشکیل می‌شوند. میوه، فندقه (بلوط) بیضی تا تخم‌مرغی شکل به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز است که بخشی از آن در فنجانک چوبی-فلس‌دار قرار می‌گیرد. سطح فندقه صاف و براق است و اندازه آن معمولاً ۱.۵ تا ۳ سانتی‌متر طول دارد.

شرایط نگهداری بلوط قرمز شمالی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های لومی تا شنی-لومی با زهکشی مناسب؛ ترجیحاً اسیدی تا کمی اسیدی، ولی دامنه تحمل آن از حدود 4.5 تا 7.5 است

دمای مناسب برای رشد بلوط قرمز شمالی

بلوط قرمز شمالی (Quercus rubra) در مناطق معتدل با زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتاً گرم بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی ایده‌آل برای رشد فعال این گونه حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است، اما در زمستان می‌تواند یخبندان‌های ملایم تا شدید را نیز تحمل کند. نوسان دما در طول سال برای القای دوره خواب زمستانه و چرخه طبیعی رشد ضروری است.

رطوبت هوا و رژیم بارندگی

این گونه در نواحی با بارندگی متوسط تا نسبتاً بالا عملکرد بهتری دارد. وجود رطوبت کافی در خاک طی فصل رشد برای تشکیل برگ‌های سالم و افزایش رشد قطری تنه بسیار مهم است. رطوبت نسبی متوسط تا کمی بالا مناسب است، اما تهویه خوب و جلوگیری از ماندگاری طولانی‌مدت رطوبت روی برگ‌ها به کاهش بیماری‌های قارچی کمک می‌کند.

نور مورد نیاز

بلوط قرمز شمالی گونه‌ای نورپسند است و در شرایط آفتاب کامل بیشترین رشد را نشان می‌دهد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز برای توسعه‌ی مطلوب تاج، تشکیل جوانه‌های گل و چوب باکیفیت توصیه می‌شود. در نیم‌سایه نیز زنده می‌ماند، اما رشد طولی بیشتر و تاجی تنک‌تر خواهد داشت.

خاک، pH و زهکشی

این درخت خاک‌های عمیق، حاصلخیز و با زهکشی خوب را ترجیح می‌دهد. بافت لومی تا لومی‌رسی بهترین تعادل بین نگهداشت آب و تهویه را فراهم می‌کند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵/۵ تا ۷) برای جذب مناسب مواد غذایی ایده‌آل است. خاک‌های غرقابی و سنگین با ماندآبی طولانی برای ریشه‌ها نامناسب‌اند و خطر پوسیدگی و کاهش رشد را افزایش می‌دهند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

بلوط سفید آمریکایی بلوط سرخ بلوط همیشه سبز بلوط چوب‌پنبه‌ای

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

بلوط سفید آمریکایی بلوط خرسی بلوط سفید مردابی شاه بلوط

  محسن شهاب الدین