۱۴۰۴ ششم دی

بلوط همیشه‌سبز جنوبی

این گیاه با نام علمی Quercus virginiana و نام مرسوم (Southern Live Oak) که به فارسي بلوط همیشه‌سبز جنوبی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Fagaceae بومي بومی جنوب‌شرقی ایالات متحده، از ویرجینیا تا فلوریدا و غرب تا تگزاس؛ معمولاً در نواحی ساحلی، جنگل‌های باز، دشت‌ها و خاک‌های شنی یا آبرفتی با آب‌وهوای گرم و مرطوب رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های شنی، لومی یا شنی-لومی با زهکشی خوب؛ تحمل دامنه وسیعی از خاک‌ها؛ اسیدیته اسیدی تا کمی قلیایی (حدود 5.5 تا 7.5)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Quercus virginiana که در فارسی گاهی «بلوط زندهٔ ویرجینیایی» نامیده می‌شود، گونه‌ای از تیرهٔ Fagaceae (راش‌سانان) است. این گونه به جنس Quercus (بلوط‌ها) تعلق دارد که بیش از 400 گونه را در بر می‌گیرد. در منابع رده‌بندی، آن را در بخش Virentes قرار می‌دهند که شامل بلوط‌های همیشه‌سبز آمریکای شمالی است.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زادگاه طبیعی Quercus virginiana جنوب و جنوب‌شرق ایالات متحده است؛ از ویرجینیا و کارولیناها تا فلوریدا، تگزاس و سواحل خلیج مکزیک گسترده است. این گونه به‌ویژه در نواحی ساحلی آتلانتیک و خلیج، جایی که زمستان‌های ملایم و تابستان‌های گرم و مرطوب حاکم است، فراوان دیده می‌شود. در بیرون از این محدوده، به‌صورت زینتی در مناطق گرم‌تر جهان کشت می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه‌های اصلی این گونه شامل جنگل‌های ساحلی، تپه‌های شنی تثبیت‌شده، حاشیه تالاب‌ها و خاک‌های شنی تا لومی نسبتاً خوب زهکش‌دار است. این درخت به باد و نمک‌پاشی دریا مقاوم است و اغلب در ردیف‌های بادشکن و درختان سایه‌انداز شهری استفاده می‌شود. تاج گسترده و ریشه‌های عمیق آن در تثبیت خاک و ایجاد ریزبوم خنک‌تر برای دیگر گونه‌ها نقش مهمی دارد.

تاریخچه و کاربردهای انسانی

Quercus virginiana یکی از نمادهای دیرینهٔ چشم‌انداز جنوب آمریکا به‌شمار می‌آید و در ادبیات، هنر و معماری باغی این منطقه حضور پررنگی دارد. چوب بسیار سخت و متراکم آن در گذشته برای کشتی‌سازی، به‌ویژه بدنهٔ کشتی‌های جنگی قرن‌های 18 و 19، استفاده می‌شد. امروزه بیشتر ارزش این گونه در سایه‌اندازی، زیبایی مناظر تاریخی و پشتیبانی از تنوع زیستی (پرندگان، حشرات گرده‌افشان و گلسنگ‌ها) است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و تنه

Quercus virginiana درختی تنومند با تنه‌ای کوتاه اما بسیار قطور است که قطر آن می‌تواند به بیش از ۲ متر برسد. پوست تنه خاکستری تا قهوه‌ای تیره، ضخیم و عمیقاً شیاردار است و با افزایش سن، بافت آن زبر و فلس‌مانند می‌شود. شاخه‌های اصلی ضخیم، گسترده و اغلب افقی هستند و تاجی پهن و چتری ایجاد می‌کنند. چوب این بلوط بسیار سخت، سنگین و فشرده است و رنگ آن از قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره متغیر است.

برگ‌ها

برگ‌های بلوط همیشه‌سبز جنوبی چرمی، ضخیم و پایاتر از یک سال هستند. طول برگ‌ها معمولاً ۴ تا ۱۲ سانتی‌متر و عرض آن‌ها ۲ تا ۵ سانتی‌متر است. شکل برگ‌ها بیضوی تا واژتخم‌مرغی با نوک نسبتاً گرد یا اندکی تیز و حاشیه‌ای صاف یا کمی موج‌دار است. سطح رویی برگ‌ها به رنگ سبز تیره براق و سطح زیرین آن‌ها خاکستری تا مایل‌به‌سفید و اغلب پوشیده از کرک‌های ریز است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگ‌های جانبی کم‌وبیش نامشهودند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها یک‌پایه و جداجنس روی یک درخت قرار دارند. گل‌های نر در گل‌آذین‌های آویزان سنبله‌ای (شاتون) به طول حدود ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر ظاهر می‌شوند و رنگی زرد مایل به سبز دارند. گل‌های ماده کوچک‌تر، منفرد یا در گروه‌های اندک در کنار برگ‌های جوان تشکیل می‌شوند. هر دو نوع گل فاقد زیبایی ظاهری ویژه بوده و بیشتر عملکردی و گرده‌افشان توسط باد هستند.

میوه و بذر

میوه این گونه فندقه‌ای است که به آن بلوط گفته می‌شود. فندق‌ها کوچک تا متوسط، به طول تقریبی ۱ تا ۲ سانتی‌متر، تخم‌مرغی تا بیضوی و به رنگ قهوه‌ای براق هستند. کلاهک چوبی و فنجانی‌شکل، بخش بالایی میوه را می‌پوشاند و سطح آن فلس‌دار و زبر است. بذر داخل میوه گوشتی، یک‌دانه و غنی از مواد ذخیره‌ای است.

شرایط نگهداری بلوط همیشه‌سبز جنوبی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های شنی، لومی یا شنی-لومی با زهکشی خوب؛ تحمل دامنه وسیعی از خاک‌ها؛ اسیدیته اسیدی تا کمی قلیایی (حدود 5.5 تا 7.5)

دمای مناسب برای رشد Quercus virginiana

بلوط همیشه‌سبز جنوبی بومی مناطق گرم و مرطوب آمریکای جنوب‌شرقی است و در دامنه دمایی حدود ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. این گونه نسبت به گرمای تابستان مقاوم است اما سرمای شدید و یخبندان‌های طولانی زیر ۷- درجه سانتی‌گراد می‌تواند به شاخه‌ها و نهال‌های جوان آسیب بزند. در مناطق سردتر، کاشت در مکان‌های محافظت‌شده از بادهای سرد توصیه می‌شود.

رطوبت و نیاز آبی

این گونه در زیستگاه طبیعی خود در اقلیم‌های نسبتاً مرطوب رشد می‌کند، اما پس از استقرار ریشه، تحمل خشکی بالایی دارد. در سال‌های نخست کاشت، آبیاری منظم و عمیق برای توسعه ریشه‌های گسترده ضروری است. رطوبت نسبی متوسط تا نسبتاً بالا برای شادابی برگ‌ها مناسب است، اما خاک همیشه خیس و آب‌مانده می‌تواند به پوسیدگی ریشه منجر شود.

نور و شدت تابش

Quercus virginiana به نور کامل نیاز دارد و در مکان‌هایی با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم خورشید در روز بیشترین رشد و تاج‌پوش مناسب را نشان می‌دهد. کاشت در نیم‌سایه باعث کشیده شدن تنه و کاهش تراکم برگ‌ها می‌شود. در اقلیم‌های بسیار گرم، وجود فاصله کاشت مناسب و جریان هوای کافی از تنش حرارتی و آفت‌زدگی می‌کاهد.

خاک و ویژگی‌های بستر کاشت

این بلوط در خاک‌های شنی، لومی یا رسی سبک با زهکش خوب بهترین عملکرد را دارد. pH اندکی اسیدی تا کمی قلیایی (حدود ۶ تا ۷٫۵) قابل قبول است. خاک‌های سنگین و غرقاب‌شونده برای ریشه‌های عمیق و گسترده این گونه مناسب نیستند. افزودن مواد آلی پوسیده در زمان کاشت، تهویه و نگهداشت رطوبت خاک را بهبود می‌بخشد و استقرار نهال را تسهیل می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

بلوط سیاه آمریکایی بلوط فنجانی بزرگ بلوط قرمز شمالی بلوط سوزنی

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

بلوط سوزنی بلوط بوته‌ای کالیفرنیایی بلوط فنجانی بزرگ بلوط سفید آمریکایی

  محسن شهاب الدین