این گیاه با نام علمی Quercus velutina و نام مرسوم (Black Oak) که به فارسي بلوط سیاه آمریکایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Fagaceae بومي بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا جنوب شرقی ایالات متحده، در جنگلهای خشک تا نیمهمرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ تحمل خاکهای نسبتاً فقیر و اسیدی؛ pH اسیدی تا خنثی (حدود 4.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Quercus velutina
ردهبندی و خانواده گیاهشناسی
Quercus velutina که در فارسی به «بلوط سیاه آمریکایی» شناخته میشود، از تیره Fagaceae و در جنس Quercus قرار دارد. این گونه در گروه بلوطهای قرمز (Red Oak Group) طبقهبندی میشود که ویژگی مشترک آنها لوبهای برگ نوکتیز و میوههایی با دوره رسیدن دو ساله است. گونه Q. velutina درونگونهای تنوع بالایی در اندازه درخت و فرم تاج نشان میدهد.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
بلوط سیاه آمریکایی بومی شرق و مرکز ایالات متحده آمریکا است و گستره آن از نیوانگلند تا ایالتهای حاشیه خلیج مکزیک و از اقیانوس اطلس تا منطقه دشتهای میانی امتداد دارد. این گونه در کانادا تنها بهطور محدود در جنوب استان انتاریو گزارش شده است. پراکنش آن غالباً با سایر بلوطهای قرمز همپوشانی دارد اما در خاکهای خاصتر غلبه نسبی مییابد.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه اصلی Q. velutina جنگلهای پهنبرگ معتدل، دامنههای خشک، خاکهای ماسهای و شنی–رسی نسبتاً فقیر از نظر مواد غذایی است. این گونه تحمل بالایی به خشکی و فقر مواد غذایی دارد و در جنگلهای ثانویه و روی شیبهای سنگلاخی بهخوبی استقرار مییابد. بلوط سیاه در سامانههای جنگلی آتشخیز حضور داشته و پوست ضخیم آن تا حدی مقاومت به آتشهای سطحی ایجاد میکند.
تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی
این گونه در اواخر قرن هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی در آمریکای شمالی توصیف شد و از آن زمان بهعنوان یکی از عناصر کلیدی در بازسازی تاریخچه جنگلهای شرقی آمریکا مطالعه شده است. دانههای آن (آکورنها) منبع غذایی مهمی برای حیاتوحش بهشمار میروند و الگوهای باردهی آن برای درک چرخههای «چندباردهی» (Masting) بررسی میشود. همچنین حلقههای رویشی چوب آن در مطالعات دیرینهاقلیمشناسی برای بازسازی تغییرات آبوهوایی منطقهای بهکار رفته است.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی ریختشناسی
Quercus velutina یا بلوط سیاه آمریکایی درختی برگریز و میانتا بلند است که معمولاً ۲۰ تا ۳۰ متر ارتفاع میگیرد و تاجی نسبتاً باز و نامتقارن دارد. تنه درخت قطور، مستقیم تا کمی خمیده بوده و شاخهها در سنین بالا گسترده و زاویهدار میشوند. شمایل کلی درخت در زیستگاههای باز، گنبدی تا تخممرغی است.
ساقه، تنه و پوست
پوست تنه در سنین جوانی خاکستری تیره و نسبتاً صاف است، اما با افزایش سن بهشدت شیاردار و قطعهقطعه شده و رنگی تقریباً سیاه به خود میگیرد که نام «بلوط سیاه» از این ویژگی ناشی میشود. شاخههای یکساله قهوهای تا قهوهای تیره و اندکی مخملی یا کرکدار هستند. جوانهها تخممرغی، نوکتیز و قهوهای متمایل به قرمز، اغلب با فلسهای کمی کرکدار دیده میشوند.
برگ
برگها متناوب، ساده و بهطور معمول ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر طول دارند. شکل برگ بیضوی تا کشیده با ۵ تا ۷ لوب عمیق و زوایای نوکتیز است. حاشیه هر لوب دارای دندانههای باریک و نوکتیز (تیغمانند) بوده و رگبرگ میانی برجسته و مشخص است. سطح فوقانی برگ سبز تیره و براق، سطح زیرین سبز روشنتر و غالباً با کرکهای ریز در امتداد رگبرگها پوشیده است. دمبرگها نسبتاً بلند و باریک هستند و در پاییز برگها به رنگ زرد متمایل به قهوهای تا قرمز تیره درمیآیند.
گلآذین و گل
این گونه تکپایه است؛ گلهای نر و ماده روی یک درخت اما در گلآذینهای جداگانه تشکیل میشوند. گلهای نر در سنبلچههای آویزان و باریک به رنگ سبز مایل به زرد روی شاخههای سال گذشته ظاهر میشوند. گلهای ماده بسیار کوچک، اغلب منفرد یا دو سهتایی، در کناره شاخههای جدید قرار گرفته و بهوسیله براکتههای کوچک پوشیده میشوند. گلها فاقد زیبایی ظاهری بوده و بیشتر برای گردهافشانی بادی سازگار شدهاند.
میوه (بلوطک) و بذر
میوه از نوع فندقه چوبی (بلوطک) است که تقریباً تخممرغی تا بیضوی و به رنگ قهوهای تا قهوهای تیره میباشد. کلاهک میوه نیمه فوقانی بلوطک را میپوشاند و فلسهای آن نسبتاً ضخیم و کمی زبر است. بلوطکها معمولاً ۱.۵ تا ۲ سانتیمتر طول دارند و بذر درون آن چوبی، یکدانه و سرشار از مواد ذخیرهای است.
شرایط نگهداری بلوط سیاه آمریکایی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ تحمل خاکهای نسبتاً فقیر و اسیدی؛ pH اسیدی تا خنثی (حدود 4.5 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط رویش Quercus velutina
Quercus velutina یا بلوط مخملی سیاه درختی مزوفیلیت است که در زیستگاههای معتدل نیمهمرطوب آمریکای شمالی رشد میکند. این گونه برای رشد مطلوب به خاکهای عمیق، زهکشدار و تابستانهای گرم نیاز دارد. در اقلیمهای خیلی سرد، خشک یا سنگلاخی فقیر، رشد آن کند و تاج درخت تنک میشود.
دما و نیاز سرمایی
این گونه در بازه دمایی حدود ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد و در زمستان میتواند یخبندانهای نسبتاً شدید را تحمل کند. یک دوره سرمای زمستانه ملایم تا متوسط برای القای چرخه فنولوژیک طبیعی و جوانهزنی بذرها ضروری است. گرمای شدید بالای ۳۵ درجه، در صورت کمبود رطوبت خاک، به سوختگی برگ و ریزش زودرس منجر میشود.
رطوبت هوا و آب خاک
Quercus velutina نسبتاً مقاوم به خشکی است اما در فازهای اولیه استقرار، به رطوبت یکنواخت خاک نیاز دارد. رطوبت متوسط هوا همراه با آبیاری عمیق و کمتکرار، توسعه ریشههای عمیق و پایدار را تشویق میکند. ماندآبی و اشباع طولانیمدت ریشهها موجب پوسیدگی و کاهش استقرار نهال میگردد.
نور و شدت تابش
این بلوط یک گونه آفتابدوست است و برای تاجزایی متراکم و تنومند به نور کامل نیاز دارد. در سایهانداز متراکم درختان دیگر، رشد طولی افزایش اما قطر تنه و چگالی تاج کاهش مییابد. کاشت در مکانهای آفتابگیر با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم روزانه توصیه میشود.
خاک، pH و ویژگیهای بستر
خاکهای لومی تا لومشنی با زهکش خوب برای این گونه ایدهآل هستند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) بهترین شرایط جذب عناصر غذایی را فراهم میکند. خاکهای بسیار قلیایی، فشرده یا سنگین رسی باعث محدود شدن ریشهدوانی و بروز کمبودهای تغذیهای میشوند. افزودن ماده آلی پوسیده (کمپوست) به بهبود ساختمان خاک و حفظ رطوبت کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :