معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - اکالیپتوس صمغ دار

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/06/23
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - اکالیپتوس صمغ دار
اکالیپتوس صمغ‌دار (*Eucalyptus cinerea*) درختچه/درختی همیشه‌سبز از تیرهٔ مورد (*Myrtaceae*) است که به نور کامل و محیط با تهویهٔ خوب نیاز دارد و در اقلیم‌های معتدل تا نسبتاً گرم بهترین رشد را نشان می‌دهد. دمای مناسب رشد معمولاً حدود ۱۵ تا ۳۰°C است و به خشکی پس از استقرار نسبتاً مقاوم است؛ با این حال در دورهٔ رشد، آبیاری منظم و رطوبت متوسط خاک (بدون ماندابی شدن) توصیه می‌شود. برگ‌های جوان گرد تا بیضوی، نقره‌ای–آبی و معطرند (به‌علت اسانس‌های فرّار)، برگ‌های بالغ کشیده‌تر می‌شوند و پوست تنه می‌تواند رشته‌ای/پوسته‌پوسته باشد. نام رایج جهانی آن “Silver Dollar Eucalyptus” است و در ایران غالباً با نام‌های «اکالیپتوس نقره‌ای/سکه‌ای» نیز شناخته می‌شود. این گونه بیشتر کاربرد زینتی و گل‌بریده (برگ‌آرایی) دارد و اسانس برگ‌ها به‌طور کلی در اکالیپتوس‌ها در فرآورده‌های معطر و برخی کاربردهای بهداشتی–دارویی (ضدعفونی‌کننده و کمک به علائم تنفسی) مطرح است.

Nargil_Eucalyptus cinerea
نام علمي
Eucalyptus cinerea
نام لاتين
Gum Tree Eucalyptus
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

اکالیپتوس صمغ‌دار با نام علمی Eucalyptus cinerea از خانواده Myrtaceae و جنس Eucalyptus است. این گونه به دلیل برگ‌های نقره‌ای–آبی و بوی تند روغنی، در میان گونه‌های اکالیپتوس به‌راحتی شناسایی می‌شود. نام گونه‌ای cinerea به معنای «خاکستری‌رنگ» است و به پوشش مومی برگ‌ها اشاره دارد.

منطقه بومی و زیستگاه

زادگاه اصلی Eucalyptus cinerea نواحی جنوب شرقی استرالیاست، به‌ویژه نیو ساوت ولز و بخش‌هایی از ویکتوریا. این درخت در جنگل‌های باز، دامنه‌ تپه‌ها و دشت‌های نسبتاً خشک روی خاک‌های سبک تا متوسط رشد می‌کند. تحمل نسبی به خشکی و سرما، آن را برای مناطق مدیترانه‌ای و نیمه‌خشک مناسب کرده است.

تاریخچه استفاده و اهمیت علمی

بومیان استرالیا از برگ‌های اکالیپتوس برای مصارف دارویی سنتی و ضدعفونی‌کننده بهره می‌بردند. در قرن نوزدهم، گونه‌های اکالیپتوس از جمله E. cinerea به اروپا و سپس سایر قاره‌ها معرفی شد. بررسی‌های فیتوشیمیایی، غنای این گونه از ترکیبات مونوترپن معطر مانند ۱,۸-سینئول را نشان داده‌اند که موضوع پژوهش‌های زیست‌محیطی، دارویی و عطرسازی است.

اکالیپتوس صمغ دار

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه اکالیپتوس صمغ دار
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  اکالیپتوس صمغ دار
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  اکالیپتوس صمغ دار
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  اکالیپتوس صمغ دار
خاک هایی با پی اچ خنثی تا کمی قلیایی


گیاه "اکالیپتوس صمغ دار" یکی از گونه های جنس اکالیپتوس و متعلق به خانواده مورد (Myrtaceae) می باشد. این گیاه بومی جنوب شرقی استرالیا است.
اکالیپتوس صمغ دار درختی در اندازه های متوسط تا کوچک است که همیشه سبز بوده و در نواحی بومی به صورت درختی دارای یک تنه ی اصلی رشد می کند.
این درخت دارای پوستی زبر و خشن و ماندگار روی تنه ی اصلی و شاخه های بزرگ می باشد. پوست ساقه ضخیم، فیبری، دارای شیارهای طولی، به رنگ قهوه ای مایل به قرمز تا قهوه ای مایل به خاکستری است.
این درختان معمولاً در مرحله ی تولید برگ های نونهال، بالغ می شوند. اما اغلب می توانند برگ های بالغ و میانگره تولید کنند. این برگ ها پهن و یکرنگ به رنگ های آبی مایل به خاکستری و سبز مایل به زرد دیده می شوند. برگ ها گرد و متقابل بوده و به اندازه ی یک سکه هستند به همین دلیل به این درخت، "درخت دلار نقره ای" نیز گفته می شود. برگ های این گیاهان معطر می باشند.
گل ها به رنگ سفید بوده و در اواسط بهار تا اوایل تابستان ظاهر می شوند.

Gum Tree Eucalyptus

شرایط محیط رشد


این گیاهان معمولاً در نواحی گرمسیری پراکنده هستند.
برای رشد بهینه به نور کامل خورشید و آبیاری متوسط نیاز دارند. این گونه از اکالیپتوس ها می توانند خشکی را تحمل کنند.
این درختان بسیار سریع الرشد می باشند.
هرس منظم و مناسب به تولید شاخساره های بیشتر کمک می کند.
می توان آنها را به صورت درختچه ای و در گلدان نیز پرورش داد. اما باید دقت کرد که در فصل پاییز و قبل از سرد شدن هوا، گلدان ها را به گلخانه یا محیط مناسب و دور از سرما منتقل نمود.
پی اچ مناسب خاک برای رشد آنها، حدود 6.6 تا 7.8 (خنثی تا کمی قلیایی) است.

Eucalyptus cinerea

مقابله به آفات اکالیپتوس صمغ دار


آفات رایج اکالیپتوس صمغ‌دار (Eucalyptus cinerea)

مهم‌ترین آفات شامل پسیل اکالیپتوس (Glycaspis brimblecombei) با ایجاد ترشحات سفید و ضعف عمومی، شته‌ها با عسلک و کپک دوده‌ای، و شب‌پره‌ها و لاروهای برگ‌خوار با جویدگی و ریزش برگ هستند. در برخی مناطق، سوسک‌های پوست‌خوار نیز با ایجاد دالان زیر پوست به شاخه‌های ضعیف حمله می‌کنند.


امراض مهم و نشانه‌ها

از بیماری‌های کلیدی می‌توان به لکه‌برگی قارچی (ایجاد لکه‌های قهوه‌ای/سیاه و ریزش برگ)، سفیدک سطحی (پوشش پودری روی برگ) و پوسیدگی ریشه و طوقه در خاک‌های سنگین و پرآب اشاره کرد که با زردی، کم‌رشدی و پژمردگی بروز می‌یابد. شانکر شاخه نیز می‌تواند باعث ترک، خشکیدگی سرشاخه و ترشح صمغ شود.


روش‌های مدیریت و مقابله

بهداشت باغی (جمع‌آوری برگ و شاخه آلوده، هرس شاخه‌های خشک و ضدعفونی ابزار) و کاهش تنش با آبیاری اصولی و زهکشی مناسب پایه کنترل است. برای آفات مکنده، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی در شروع آلودگی مؤثر است؛ در طغیان شدید، سم‌پاشی انتخابی طبق برچسب و توصیه کارشناس انجام شود. برای بیماری‌های قارچی، بهبود تهویه تاج، پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ و در صورت نیاز قارچ‌کش‌های حفاظتی در دوره‌های مرطوب توصیه می‌شود. برای پوسیدگی ریشه، اصلاح خاک و جلوگیری از ماندابی حیاتی است.

اکالیپتوس صمغ دار

نحوه تکثیر اکالیپتوس صمغ دار


برای تکثیر این درختان می توان از ریشه دار کردن قلمه های چوب سبز و نرم تا نیمه سخت و یا کشت بذرها در گلخانه و قبل از آغاز فصل سرما، استفاده کرد.

Gum Tree Eucalyptus

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


پزشکان و گیاهشناسان خواص بسیاری برای این گیاه برشمرده اند. از آن جمله می توان به درمان بیماری هایی نظیر انواع عفونت ها، سرماخوردگی، آنفولانزا، گلودرد، برونشیت، ذات الریه، کوفتگی و درد عضلانی، بیماری های عصبی و حتی برخی از عفونت ها و بیماری های پوستی اشاره کرد.
از این درختان همچنین به صورت درختی در باغ ها و فضاهای سبز یه به صورت گلدانی در خانه ها و پاسیوها و یا به صورت درختچه ای در حاشیه کاری ها استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - اکالیپتوس صمغ دار

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس اکالیپتوس و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره میرتاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.59 از ۵، بر اساس 17 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید