این گیاه با نام علمی Quercus alba و نام مرسوم (White Oak) که به فارسي بلوط سفید آمریکایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Fagaceae بومي بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا جنوب ایالات متحده در جنگلهای پهنبرگ معتدل مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای عمیق، لومی تا لومیرسی با زهکشی خوب؛ تحمل خاکهای نسبتاً خشک پس از استقرار؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Quercus alba که در فارسی گاهی با نام «بلوط سفید آمریکایی» شناخته میشود، به خانواده Fagaceae (فَگاسه، خانواده راش و بلوط) تعلق دارد. این گونه در جنس Quercus (بلوطها) و در بخش (section) Lepidobalanus یا Quercus sensu stricto قرار میگیرد که عمدتاً شامل بلوطهای موسوم به «سفید» است. در این گروه، میوهها (بلوطها) در یک فصل رشد میرسند و تانیـن کمتری نسبت به بلوطهای قرمز دارند.
نامگذاری و تاریخچه توصیف علمی
Quercus alba نخستین بار بهطور رسمی توسط کارل لینه (Linnaeus) در سده هجدهم توصیف شد و از گونههای نمادین فلور جنگلی آمریکای شمالی به شمار میآید. واژه لاتینی alba به معنای «سفید» است و به رنگ نسبتاً روشن و خاکستری–سفید پوستۀ درختان بالغ اشاره دارد. این گونه در تاریخ جنگلداری آمریکای شمالی بهعنوان منبع چوب با دوام و مقاوم، جایگاهی کلیدی داشته و در اسناد گیاهشناسی کلاسیک قاره آمریکا بهطور مکرر ذکر شده است.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه طبیعی Quercus alba، شرق و مرکز آمریکای شمالی است؛ از جنوب شرقی کانادا (اُنتاریو و کبک) تا ایالتهای شرقی و جنوب شرقی ایالات متحده امتداد مییابد و در غرب تا بخشهایی از میانه آمریکا گسترش دارد. این گونه، یکی از عناصر شاخص جنگلهای برگریز معتدل آمریکای شمالی به شمار میآید و در بسیاری از ایالتهای آمریکا بهعنوان درخت نمادین محلی ثبت شده است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه اصلی Quercus alba شامل جنگلهای برگریز معتدل، دامنههای ملایم، فلاتهای نسبتاً خشک و خاکهای عمیق و با زهکش خوب است. این گونه نسبت به طیفی از بافتهای خاکی از لوم شنی تا لوم رسی سازگار است، اما غرقابی طولانیمدت را تحمل نمیکند. بلوط سفید آمریکایی در ترکیب با گونههایی چون hickory، افرا و راش، اجتماعات جنگلی چندلایه و متنوع ایجاد میکند. در نقش یک گونه دیرزیست و سایهپسند نسبی، سهم مهمی در پایداری ساختار جنگلهای کهنسال و فراهمکردن زیستگاه برای پرندگان، پستانداران و حشرات تخصصیافته دارد.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه Quercus alba
بلوط سفید آمریکایی درختی برگریز و بلند با تاجی گسترده و نسبتاً گنبدیشکل است. ارتفاع آن معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ متر و گاه بیشتر میرسد. تنه قطور، استوانهای و مستقیم بوده و شاخهها در سنین بالاتر افقی و گسترده میشوند و درخت ظاهری کهنسال و تنومند پیدا میکند.
ساقه، تنه و پوست
پوست (پور) درخت جوان صاف تا کمی شیاردار و خاکستری روشن است. در درختان مسن، پوست ضخیم، خشن و عمیقاً شیاردار شده و به رنگ خاکستری مایل به سفید تا خاکستری نقرهای دیده میشود. چوب آن سخت، سنگین و به رنگ قهوهای روشن تا مایل به سفید است و رگههای حلقههای رشدی در برش عرضی کاملاً مشخصاند.
برگها
برگها متناوب، ساده و نسبتاً بزرگ، با طول حدود ۱۲ تا ۲۰ سانتیمتر هستند. شکل برگها بیضوی تا وارونهتخممرغی با لوبهای عمیق و انتهای لوبها گرد و بدون دندانه تیز است که از ویژگیهای تشخیصی مهم این گونه محسوب میشود. سطح رویی برگ سبز تیره و نسبتاً براق و سطح زیرین سبز کمرنگ تا مایل به آبی و کمی کرکآلود است. در پاییز رنگ برگها به زرد، نارنجی تا قرمز مایل به بنفش تغییر میکند.
گلها و اندامهای زایشی
بلوط سفید آمریکایی تکپایه است؛ گلهای نر و ماده روی یک درخت ولی در گلآذینهای جداگانه قرار میگیرند. گلهای نر به صورت شاتونهای آویزان باریک و سبز مایل به زرد در بهار ظاهر میشوند. گلهای ماده کوچک، سبز و کمجلبتوجهاند و در نزدیکی انتهای شاخههای جوان قرار میگیرند. میوه فندقهمانند (بلوط) بیضوی تا تخممرغی است که بخشی از آن در داخل کاسه چوبیـپُرزدار (کاپول) قرار میگیرد.
ریشه و سیستم زیرزمینی
سیستم ریشهای عمیق و گسترده است. ریشه اصلی اولیه قوی و نافذ بوده و در کنار آن ریشههای جانبی فراوان، شبکهای متراکم در خاک ایجاد میکنند. این ویژگی باعث استقرار محکم درخت و توانایی دسترسی به منابع آب در لایههای عمیق خاک میشود.
شرایط نگهداری بلوط سفید آمریکایی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای عمیق، لومی تا لومیرسی با زهکشی خوب؛ تحمل خاکهای نسبتاً خشک پس از استقرار؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
ویژگیهای کلی شرایط رشد بلوط سفید آمریکایی
بلوط سفید آمریکایی (Quercus alba) درختی خزانکننده و سازگار با اقلیمهای معتدل است و برای رشد به محیطی باز، پرنور و خاک عمیق نیاز دارد. این گونه بیشتر در جنگلهای برگریز با زمستانهای سرد و تابستانهای نسبتاً گرم گسترش مییابد.
دما و نیاز سرمایی
بلوط سفید آمریکایی تحمل دمای زیر صفر تا حدوداً ۲۰- درجه سانتیگراد را دارد، اما در دوره رشد فعال، دمای مطلوب آن حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه است. نوسان دمایی ملایم بین فصول برای شکستن dormancy جوانهها و حفظ چرخه طبیعی رشد ضروری است. گرمای شدید و طولانی همراه با خشکی میتواند به سوختگی برگ و کاهش رشد منجر شود.
نور و تابش خورشید
این گونه به نور مستقیم و کامل خورشید نیاز دارد و در شرایط سایه شدید، رشد آن کاهش مییابد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز برای تشکیل تاج متراکم، رشد سالانه مناسب و تولید بذر کافی ضروری است. در مراحل اولیه، سایهجزئی میتواند از خسارت تابش شدید و تبخیر بیش از حد جلوگیری کند.
رطوبت و آب
بلوط سفید آمریکایی خاک مرطوب ولی نه غرقاب را ترجیح میدهد. وجود رطوبت یکنواخت در پروفیل خاک، بهویژه در سالهای نخست استقرار، برای توسعه ریشههای عمیق حیاتی است. با این حال درخت بالغ نسبتاً متحمل به خشکی بوده و میتواند دورههای کوتاهمدت کمآبی را تحمل کند.
جنس، بافت و شیمی خاک
بهترین رشد این گونه در خاکهای لومی شنی تا لومی رسی با زهکش خوب و عمق زیاد رخ میدهد. خاک باید غنی از مواد آلی و دارای pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) باشد. خاکهای سنگین و باتلاقی با تهویه ضعیف، خطر پوسیدگی ریشه و کاهش طول عمر درخت را افزایش میدهند. افزون بر این، وجود لایه سخت در عمق کم، توسعه ریشههای عمیق و استقرار پایدار درخت را محدود میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :