معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - انگور عسکری

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/03/23
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - انگور عسکری
انگور عسکری (Vitis vinifera) یک رقم از تاکِ انگور است که در اقلیم‌های گرم تا معتدلِ نیمه‌خشک بهترین رشد را دارد. **شرایط رشد** شامل نور کامل آفتاب (حداقل ۶–۸ ساعت در روز)، دمای مطلوب حدود ۱۸ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد (با نیاز به دورهٔ خواب زمستانه و تحمل سرمای ملایم)، و **رطوبت متوسط تا کم** با تهویهٔ خوب است؛ رطوبت بالا و سایه‌اندازی، خطر بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد.

**بومی و زیستگاه:** گونهٔ V. vinifera به‌طور کلی بومی ناحیهٔ مدیترانه تا غرب آسیا (از جمله ایران و قفقاز) دانسته می‌شود و در دامنه‌ها و دره‌های آفتاب‌گیر با خاک‌های زهکش‌دار کشت و گاه نیمه‌خودرو دیده می‌شود.

**خصوصیات ظاهری:** گیاهی چوبی و رونده با ساقه‌های پیچنده و **پیچک‌های مقابل برگ** است. برگ‌ها معمولاً پهن، پنجه‌ای و دندانه‌دارند. گل‌ها کوچک و سبزفام و در خوشه‌های گل‌آذین ظاهر می‌شوند و میوه‌ها به‌صورت **خوشه‌های انگور** تشکیل می‌گردند. رقم **عسکری** غالباً دارای حبه‌های درشتِ روشن (سبز تا زرد)، پوستی نسبتاً نازک و طعم شیرین و بافت ترد است.

**نام‌های رایج:** در ایران «انگور عسکری» (گاهی «عسگری») گفته می‌شود. در جهان به‌طور کلی «Grape vine / Common grape vine» برای گونه به‌کار می‌رود و خودِ رقم معمولاً با نام «Askari/Asgari grape» شناخته می‌شود.

**کاربرد شاخص:** این رقم بیشتر به‌عنوان **انگور سفره‌ای** مشهور است.

Nargil_Vitis vinifera
نام علمي
Vitis vinifera
نام لاتين
common grape vine
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


انگور یا مو یکی از انواع گیاهان دو لپه ای می باشد. انگور یکی از مهمترین میوه هایی است که از زمان های بسیار قدیم مورد استفاده بشر قرار گرفته است. بطورکلی، دو نظریه متفاوت در مورد دیرینگی انگور وجود دارد. عده ای معتقدند که انگور، حتی قبل از پیدایش غلات، مورد استفاده بشر قرار گرفته است. انگور بطور وحشی و به مقدار فراوان در جنگل ها وجود داشته و انسان های نخستین از برگ و میوه آن بهره می جستند. انگور میوه ای است بهشتی که شامل ویتامین های A , B ،C  می باشد. هچنین دارای مقداری منیزیم، کلسیم، آهن، فسفر، پتاسیم و آلبومین است. انگور یکی از میوه های ضد سرطان شناخته شده است و این به خاطر خواص ضد عفونی کنندگی آن است. 

انگور عسکری

نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه انگور عسکری
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  انگور عسکری
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  انگور عسکری
نواحی گرم و خشک
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  انگور عسکری
خاک های غنی از مواد غذایی


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد


مو و یا انگور درختی است رونده که به دور خودش می پیچد و بالا می رود. این درخت بیش از آب، نیاز به تکیه گاه دارد تا بتواند به رشد خودش ادامه دهد. برای این منظور داربست هایی از چوب یا فلز می سازند و در کنار این درخت برپا می کنند.
انگور، میوه ی این درخت و یکی از قدیمی ترین میراث های ایران کهن است. این درخت دارای گونه های بی شمار است که بعدها به سراسر جهان برده شد. درخت مو یا انگور در اوایل بهار برگ می دهد و تا به بار نشستن سه مرحله را طی می کند. در مرحله ی نخست نشانه هایی از میوه ظاهر می شود که به آن پوره می گویند. در اواخر بهار پوره ها تبدیل به غوره می شوند و پس از آن در تابستان، غوره ها می¬رسند و میوه ی انگور آماده ی چیدن می شود.


این میوه در مناطقی که حداکثر دمای آن بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد و حداقل آن کمتر از ۱۵ درجه زیر صفر نباشد بهتر رشد می کند.
ازت برای کوددهی باغ های انگور استفاده می شود که می توان به عنوان کود برگی با غلطت یک درصد هم داد. زیاده روی در دادن کودهای ازته اثرات منفی در رشد دارد که مهمترین آنها عبارتند از رشد بیش از حد و بهم زدن رشد طبیعی گل ها و در نتیجه کم شدن محصول و حساسیت گیاه در مقابل سرمای زمستان.
به عنوان کود فسفره از سوپر فسفات استفاده می شود که در آب محلول است. پتاسیم برای ساختن ساختمان برگ ها و چوبی و سخت شدن شاخه به ویژه ساقه ها و همچنین برای رسیدن شاخه های انگور، وجودش لازم است.  کلسیم از کودهایی است که انگور شدیداً به آن وابسته است و باید همه ساله به مقدار لازم به باغ های انگور اضافه شود. 

Vitis vinifera

مقابله به آفات انگور عسکری


سفیدک حقیقی و یا سطحی مو: این بیماری، یکی از خطرناک ترین بیماری های قارچی انگور در دنیا به شمار آمده و خسارات فراوانی را به بار آورد. مبدأ اصلی آن آمریکا بوده و در حدود سال 1845 به اروپا و سپس کشورهای آسیایی سرایت کرده است.
سفیدک دروغین و یا داخلی مو: این بیماری در بیشتر کشورهای دنیا، به ویژه در مناطق مرطوب شیوع داشته و خسارات فراوانی را به بار می‌آورد. 
بیماری لکه سیاه برگ مو: این بیماری بیشتر در مناطق آذربایجان شرقی و غربی، کرج، قزوین و نواحی مرطوب کشور شیوع داشته و هر ساله باعث وارد آمدن خسارات فراوانی به موکاران می شود.
بیماری پوسیدگی سفید ریشه مو: این بیماری بیشتر در مناطق موخیز نواحی نسبتاً مرطوب که دارای خاک های رسی غیرقابل نفوذ هستند به صورت ناحیه ای دیده می شوند. در ایران، این بیماری در کرج، قزوین و اصفهان دیده شده است.

انگور عسکری

نحوه تکثیر انگور عسکری


برای کاشت بوته مو ابتدا قلمه هایی از آن را در فصل بهار، قبل از جوانه زدن در جایی به عنوان مخزن می کارند و در بهار آینده که دارای ریشه شد از مخزن با احتیاط در می آورند و آن را در گودال های آماده شده به ردیف می کارند. پس از کاشت آن را آب می دهند. بوته جدید با گرم شدن هوا باید هر ۵ روز یا هر هفته آب داده شود. این بوته بعد از چهار سال بار می آورد و در ده سالگی بار آن کامل خواهد شد. یک بوته کامل می تواند بیش از دویست کیلو انگور بدهد. بوته مو را بعد از چهار ساله شدن هرس می کنند، یعنی شاخه های فرعی و دراز یا شاخه های ضعیف آن را می برند تا هم فرصت رشد به شاخه های قویتر داده باشند و هم مقدار بار آن را تحت کنترل درآورند و کیفیت بار آن را بالا ببرند. بوته مو را می توان روی زمین یا در حال تکیه بر چیزی بالاتر از خاک و زمین قرار داد. محل کشت موهایی که روی زمین قرار گرفته است را با بیل شخم می زنند تا علف های موجود که در فصل بهار می روید از بین برده شود. زیرا این علف ها می توانند به بوته مو و بار آن آسیب وارد کنند. بعلاوه با شخم کردن زیر مو نفوذ آب برای رسیدن به ریشه راحت تر انجام می پذیرد نوع بی دانه و کشمشی انگور از نظر شیرینی بهترین نوع است. البته انواع دانه دار بخاطر درشتی آنها از شکل بسیار زیبایی برخوردار هستند.

common grape vine

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


انگور بر طبق طب قدیم ایران گرم و تر است .
اخلاط بدن را متعادل می کند .
بسیار مقوی و مغذی است .
خون را تصفیه می کند .
سینه و ریه را صاف و تمیز می کند .
برطرف کننده یبوست است .
انگور برای درمان ورم معده و روده مفید است .
در درمان سل ریوی و سیاه سرفه مؤثر است .
برای درمان اسهال خونی از انگور استفاده می شود .
برای درمان نقرس بسیار مفید است .
آنهایی که معده ضعیف دارند باید آن گور را بدون پوست بخورند زیرا پوست آن دیر هضم است و موجب دل درد، نفخ و عوارض دیگر می گردد .
انگور بهترین میوه برای کسانی است که می خواهند لاغر شوند و بدن خود را از اسید اوریک، سنگ های صفراوی و مسمومیت های مزمن (مسمومیت از سرب یا جیوه) پاک کنند. اینگونه اشخاص باید در هر هفته بمدت ٢ روز فقط آب انگور بخورند و رژیم آب انگور بگیرند بدین ترتیب که هر دو ساعت یکبار آب انگور تازه را گرفته و بنوشند. مقدار مصرف روزانه تقریباً ٢ کیلوگرم است و در این دو روز نباید غذای دیگری مصرف کنند فقط می توانند آب بنوشند .
رژیم آب انگور برای مبتلایان به سل ریوی و واریس نیز مفید است .
برای تقویت و طراوت پوست و همچنین روشن کردن رنگ پوست، آب انگور تازه را با یک تکه پنبه بصورت بمالید و پس از ده دقیقه با آب نیمگرم محتوی کمی جوش شیرین بشوئید .
زیاده روی در مصرف آّب انگور بطور مداوم ایجاد سنگ کلیه می کند .
روغن هسته انگور گرم کننده بدن است، این روغن ضدیبوست می باشد. از آن برای نقاشی و تهیه صابون نیز استفاده می شود.

ارزش غذایی انگور:

انگور از نظر ارزش غذایی و خواص بهداشتی، دارای سودمندی های بسیاری است. از مهمترین مواد قندی موجود در حبه های انگور تازه، ساکارز، گلوکز و دکستروز می‌باشد. از اسیدهای آلی اسید فرمیک، اسید مالیک، اسید سیتریک و اسید تارتاریک را می‌توان نام برد. نمک های کانی مانند آهک، منیزیم، آهن، منگنز و سیلیس وجود دارد. مقدار انرژی موجود در هر 100 گرم انگور تازه 67 کیلوکالری است.
پوست انگور دارای تانن، تارتارات پتاسیم، اسیدهای آزاد و مواد معدنی می باشد .
در هسته انگور مقداری روغن و تانن موجود است. روغن هسته انگور
مایل به سبز است. این روغن فاقد بو و دارای طعمی مطبوع می باشد. روغن هسته دارای تری گلیسیرید، اسیداولئیک، اسید پالمتیک، اسید لینولئیک، اسید استئاریک و اسید آراشیک می باشد .

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - انگور عسکری

عوارض جانبی - هشدار


انگور برای معده های نفاخ مضر است و ایجاد گاستریت می کند.
به علت بالا بودن کلسیم انگور، کسانی که کلیه های سنگ ساز دارند باید از خوردن انگور بپرهیزند.

Grape ، Purpleleaf Grape

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مو و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره انگور و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.07 از ۵، بر اساس 15 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

علیرضا رضایی 1395/03/22
سلام مهندس جان.. همان طور که فرمودید درخت رو بررسی کردم.برگ های درخت انگورم نقطه های سیاه و سفیدی زدن البته نقطه های سیاه اون بیشتره همراه با تار عنکبوت و همچنین زیر برگ ها رو که نگاه کردن موجودات ریزی که به رنگ سفید هستن بسیار موجود بود.. کنار اون هم درخت توت تازه کاشتم که حدود یک و نیم متر از اون فاصله داره. البته درخت توتم خیلی کوچیکه..
همچنین کنار اون گل رزماری کاشتم..ولی فکر نکنم به رویش درخت انگور اسیبی بزنه.. چون انگور بالا رونده است.. در هر صورت کمکم کنید..
علیرضا رضایی 1395/03/08
سلام.
لطفا انواع افات و بیماری های درخت انگور را توضیح و راه مقابله با آن را بفرمایید..من درخت انگوری دارم که در شرایط دمایی 15 تا 40 درجه و هر 4 روز ابیاری 4 لیتری و خاک رسی همراه با شن و کود ورمی کمپوست و فقط در فصل بهار مفدار مناسبی اهن میدهم شرایط نوری از 7صبح تا12 و از 16 تا19 افتاب کامل میتابه بقیه ساعات سایه..درخت رشد کافی نداره.تا کنون هیچ کود دیگری ندادم.
محمدرضا حسینی 1395/03/13
با سلام.میخواستم بدانم چرا قلمه ی گیاهانی مثل رز یا درختان میوه در فصول رشد به ویژه بهار نمیگیرد.بستر قلمه ها کوکوپیت و پر لیت است و در بیرون در سایه نگهداری میشوند.طول قلمه ها 20 تا 25 سانتیمتر و برش درست زیر و بالای جوانه های فعال ایجاد میشود.استفاده از هورمون اکسین کارب هم تاثیری نداشته است با تشکر
محمد امین اقامحمدی 1397/01/22
درخچه انگوری تازی از محلاتی خریدم گذاشتم خونه چند روز بعد این شکلی شد اول فکر کردم مال اب ندادنه ولی بعد چند هفته وضهیتش بدتر شده

ثبت پرسش یا نظر جدید