موچسب - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/06/08
موچسب - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
موچسب (*Parthenocissus tricuspidata*) که در ایران گاهی با نام «پیچک بوستون» نیز شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های **Boston ivy** و **Japanese creeper** رایج است، یک روندهٔ چوبی خزان‌کننده با **برگ‌های سه‌لوبه** و **چسبنده‌ (دارای پیچک‌های انتهایی با دیسک‌های چسبنده)** است که به سطوحی مانند دیوار و سنگ می‌چسبد. ساقه‌ها نسبتاً باریک و منشعب‌اند؛ گل‌ها کوچک و کم‌جلوه و سبزفام بوده و میوه‌ها **حبه‌های کوچک آبی-سیاه** هستند (برای انسان خوراکی محسوب نمی‌شوند).

از نظر محیط رشد، در **نور کامل تا نیم‌سایه** بهترین رشد را دارد و در آفتاب کامل رنگ‌گیری پاییزی چشمگیرتر می‌شود. **دمای معتدل** را ترجیح می‌دهد و پس از استقرار تا حدی **تحمل سرما** دارد؛ در گرمای شدید و خشکی طولانی، رشد و شادابی کاهش می‌یابد. به **رطوبت متوسط** و آبیاری منظم در فصل رشد نیاز دارد، اما در خاک‌های با زهکشی مناسب تا حدودی خشکی را تحمل می‌کند. کاربرد اصلی آن **زینتی و پوشانندگی نما/دیوار** و ایجاد سایه و کاهش دمای سطح ساختمان است؛ کاربرد دارویی یا صنعتی شاخص و شناخته‌شده‌ای مانند گیاهان دارویی رایج برای آن گزارش نمی‌شود.

Nargil_Parthenocissus tricuspidata
نام علمي
Parthenocissus tricuspidata
نام لاتين
Boston ivy
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : موچسب معمولی از دسته ی گیاهان گلدهنده در خانواده ی تاک است. بومی مناطق غربی آسیا، چین و ژاپن می باشد. این گیاه یک برگ ریز رونده چوبی بوده و تا 30 متر رشد می کند. با چسباندن شاخه های بیشمار ریز و کوچک خود همچون پیچک به دیوارها می چسبد.

موچسب

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه موچسب
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  موچسب
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  موچسب
متوسط تا خنک
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  موچسب
متوسط تا غنی با زهکشی کامل

خصوصیات ظاهری : برگهای گیاه موچسب ساده، شبه پنجه و دادای سه لُب، گهگاه با پنج لُب که عمق لُب ها عمیق بوده که با معمولا سه کاسبرگ هستند. رنج طول برگ ها از 5 تا 25 سانتی متر می باشد و برگچه میانی ‌تخم‌مرغی و برگچه‌های کناری تخم‌مرغی پهن مورب، در بخشی ساده و تخم‌مرغی پهن است. برگ ها در پائیز به رنگ قرمز تیره درآمده و جلوه بسیار زیبایی به دیوارها می دهند. برگ ها در این گیاه بشکل برگ های درخت انگور وبه رنگ سبز روشن در فصل رویش می باشند. گل ها نامعلوم و جزئی بوده رنگ آنها متمایل به سبز می باشد. گلها در خوشه ها نمایان می گردند. میوه ها ی انگور مانند کوچک به رنگ آبی تیره به طول 5 تا 10 میلی متر دیده می شود. این گیاه سریع الرشد می باشد و گلهای آن در اوایل تابستان ظاهر می شوند. میوه های آن توسط پرندگان خورده می شود.

 Boston ivy

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: موچسب بطور گسترده ای بعنوان گیاه زینتی بالا رونده پرورش داده می شود و همزمان با رشد خود حالت پوششی زیبایی به ساختمان ها می دهد. کاربرد این گیاه کاملاً اقتصادی و مهم است زیرا بوسیله سایه دهی دیوارها در طول تابستان، موچسب می تواند هزینه های تولید سرما در خانه را کاهش دهد و از این لحاظ صرفه اقتصادی دارد. موچسب به مکان سایه آفتاب برای رشد احتیاج دارد وحداقل دمای مورد تحمل برای آن 15- درجه سانتی گراد میباشد. آبیاری در این گیاه متوسط است. نیم سایه، نیم افتاب را بر سایر نورها ترجیح می‌دهند، گیاه را از معرض تابش مستقیم اشعه آفتاب دور نگهدارید حداقل درجه حرارت بهینه در زمستان 13 درجه سانتیگراد توصیه می‌گردد، درجه حرارت طبیعی اتاق در تابستان کافی است. اجازه دهید سطح خاک گلدان در فاصله بین دو آبیاری خشک شود، از آبیاری زیاده از اندازه بپرهیزید، دو بار آبیاری در هفته در تابستان و هر دو هفته یکبار در زمستان کافی است هفته‌ای دو بار غبار پاشی در طول سال لازم می باشد. در فصول رشد (بهار و تابستان) هر دو هفته یکبار با کودهای شیمیایی مخصوص گیاهان زینتی طبق دستور گیاه را تغذیه مصنوعی نماییدخاک باغچه و کمپوست . نگهداری از موچسب آسان است ، به سرما مقاوم می باشد و فقط به اب زیادی نیاز دارد و دور از نور مستقیم آفتاب هم می تواند رشد کند. موچسب گیاهی وحشی و کم توقع است ولی تغذیه مصنوعی با مواد غذایی کمکی در شاداب بودن گیاه تاثیر دارد، مواد غذایی را فقط در فصل رشد همراه با آب آبیاری به خاک اضافه نمایید.

نور

موچسب در حدود ۹۰ گونه دارد که اکثر آنها نور  را می‌پسندند اما برخی نیز به سایه مقاوم اند. اگر موچسب را درون خانه نگهداری می‌کنید، بهتر است که حداقل برای گیاه نور صبحگاهی را فراهم کنید.

آبیاری

نیاز آبی این گیاه متنوع است. آنها می‌توانند در شرایط استوایی به خوبی زندگی کنند و آبیاری فراوان و منظمی داشته باشند و یا در شرایط تقریبا خشک باشند! هرگز اجازه ندهید گیاه در زیر گلدانی پر از آب بماند و یا خاکش به مدت طولانی خیس باشد. در غیر این صورت ریشه‌ها دچار پوسیدگی می‌شوند.

رطوبت

می‌توانید برای تامین رطوبت موچسب در طول فصل تابستان، از زیرگلدانی حاوی سنگریزه استفاده کنید و یا گیاه را هفته‌ای ۲ بار غبار پاشی کنید. در زمستان غبار پاشی را به هفته‌ای یک بار کاهش دهید.

خاک

هر خاک گلدانی که زهکشی خوبی داشته باشد برای پرورش موچسب مناسب است.

کود دهی

گیاه را در طول فصل رشد با کودهای مایع ضعیفی که حاوی تمامی عناصر مورد نیاز گیاه هستند، کود دهی کنید.

تعویض گلدان

وقتی گیاه جوان است، عوض کردن گلدانش کاری ندارد. موچسب‌ها به سرعت رشد می‌کنند و می‌توانند تنها در یک فصل رشد در حدود ۱۵۰ سانتی متر بزرگ تر شوند! این رشد زیاد باعث سخت شدن تعویض گلدان می شود. زمانی که گیاه بزرگ شد، در هنگام تعویض گلدان، چند قلمه از آن تهیه کنید تا علاوه بر کنترل رشد موچسب، آن را تکثیر هم کرده باشید. در این هنگام می‌توانید بعد از قلمه گیری شاخسار گیاه مادر را به شدت هرس کنید. بعد از آن چند هفته صبر کنید تا شوک وارد شده به گیاه برطرف شود و سپس گلدان آن را تعویض کنید.

برای تعویض گلدان، ابتدا اجازه دهید خاک گلدان گیاه خشک شود. سپس به کف و دیواره‌های گلدان چند ضربه آهسته وارد کنید، خواهید دید که گیاه به راحتی از داخل گلدان خارج می‌شود. حالا گلدانی تنها یک سایز بزرگ‌ تر از گلدان قبلی گیاه تهیه کنید و گیاه را در آن قرار دهید و سپس گلدان را با خاک تازه پر کنید.

نکات مهم در رابطه با نگهداری موچسب

گیاه موچسب نسبت به آبیاری بیش از اندازه حساس است،تا سطح گلدان کاملا خشک نشود آبیاری نکنید، اجازه ندهید در زیر گلدانی آب جمع گردد،زهکش را همیشه بازدید کنید.

موچسب بطور گسترده ای بعنوان گیاه زینتی بالا رونده پرورش داده می شود و همزمان با رشد خود حالت پوششی زیبایی به ساختمان ها می دهد. کاربرد این گیاه کاملاً اقتصادی و مهم است زیرا بوسیله سایه دهی دیوارها در طول تابستان، موچسب می تواند هزینه های تولید سرما در خانه را کاهش دهد و از این لحاظ صرفه اقتصادی دارد.

بهترین استفاده از موچسب به عنوان گیاه بالا رونده روی دیوارهای آجری بوده و روی داربست های بزرگ، فنس ها یا اطراف درخت های بزرگ نیز پوشش خوبی ایجاد کرده و نمای بسیار زیبایی به آن محیط می دهد. امکان دارد به عنوان پوشش زمین نیز برای کنترل فرسایش آن مورد استفاده قرار گیرد.

Parthenocissus tricuspidata

مقابله به آفات موچسب

آفات و نحوه مبارزه با آن : حشره یا آفت جدی این گیاه را تهدید نمی کند. کپک، لکه برگی، شانکر نیز ممکن است رخ دهد. موچسب امکان دارد در اطراف ناحیه ی رشدی خود بدون برنامه ریزی قبلی رشد کند و حالت هرز به خود بگیرد.

موچسب

نحوه تکثیر موچسب

نحوه تکثیر گیاه: برای تکثیر موچسب با قلمه نیمه خشبی در تابستان و قلمه خشبی در اوایل بهار اقدام می کنند. از پیوند نیز روز پایه های بذری برای تکثیر ارقام دلخواه استفاده می گردد. گلدانهای با کاشت گروهی محل جالبی برای مقایسه شکل و رنگ و اندازه برگهای گیاهان هستند.

 Boston ivy

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردها: بهترین استفاده از موچسب بعنوان گیاه بالا رونده روی دیوارهای آجری بوده و روی داربست های بزرگ، فنس ها یا اطراف درخت های بزرگ نیز پوشش خوبی ایجاد کرده و نمای بسیار زیبایی به آن محیط می دهد. امکان دارد بعنوان پوشش زمین نیز برای کنترل فرسایش آن مورد استفاده قرار گیرد.

موچسب - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس موچسب پنج‌برگ و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره انگور و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.53 از ۵، بر اساس 83 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

نرگس طهماسبی 1395/06/03
سلامبرای پوشاندن دیوارهای پشت بام می توان از موچسب استفاده کرد؟ در این صورت موچسب را باید در گلدان نگه داشت و آیا دما ، آفتاب و شدت باد در پشت بام برای این گیاه مناسب است؟
سید علی یزدان شناس 1401/02/05
سلام،‌ ساقه های چسبنده گیاه موچسب من بعد از یه مدتی خشک شدن علتش چیه؟
نجمه مقدسی نژاد 1394/03/17
با سلام خدمت سایت محبوبم
ما در حیاط خانه یک گیاه مو چسب 40 ساله داریم که طی 3 بار تخریب دیوار تکیه گاه این گیاه، قتل عام شد اما باز دوباره رشد کرد
الان حدود رشد شاخه های این گیاه از تنه به 1 متر رسیده که ناگهان شروع به پلاسیدگی شدید کرده. دارم جون دادنشو میبینم
هم آب بهش میدیم هم عید بهش کود دادیم تو رو خدا به داد گیاهمون برسید.
نجمه مقدسی نژاد 1394/03/17
با سلام خدمت سایت محبوبم
ما در حیاط خانه یک گیاه مو چسب 40 ساله داریم که طی 3 بار تخریب دیوار تکیه گاه این گیاه، قتل عام شد اما باز دوباره رشد کرد
الان حدود رشد شاخه های این گیاه از تنه به 1 متر رسیده که ناگهان شروع به پلاسیدگی شدید کرده. دارم جون دادنشو میبینم
هم آب بهش میدیم هم عید بهش کود دادیم تو رو خدا به داد گیاهمون برسید.
ابوالفضل رحمانی 1395/01/26
موچسب بذر دارد؟
چجوری از چه سایتی میتونم بذر یا قلمه تهیه کنم ممنون

ثبت پرسش یا نظر جدید