موچسب وحشی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه سامانه‌ای

موچسب وحشی با نام علمی Parthenocissus quinquefolia از خانوادهٔ Vitaceae (موئیان) و جنس Parthenocissus است. این گونه یک پیچندهٔ چوبی (woody vine) بوده و به‌طور شاخص برگ‌های مرکب پنجه‌ای با معمولاً پنج برگچه دارد که مبنای نام گونه (quinquefolia) نیز هست.

منطقه بومی و پراکنش

خاستگاه طبیعی این گیاه شرق و مرکز آمریکای شمالی است و از جنوب کانادا تا بخش‌هایی از ایالات متحده و شمال مکزیک گسترش دارد. به دلیل ارزش زینتی و توان سازگاری بالا، در بسیاری از نواحی معتدل جهان کشت و در برخی مناطق طبیعی‌شده است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گونه در زیستگاه‌های متنوعی از جمله حاشیه جنگل‌ها، بیشه‌زارها، دره‌ها، کناره رودخانه‌ها و دیواره‌های سنگی دیده می‌شود. توانایی بالای آن در بالا رفتن عمدتاً به کمک پیچک‌های منشعب با دیسک‌های چسبنده است که امکان استقرار روی سطوح عمودی را فراهم می‌کند. میوه‌ها توسط پرندگان خورده و بذرها پراکنده می‌شوند؛ بنابراین، این گیاه می‌تواند در mosaics زیستگاهی و مناطق نیمه‌سایه تا آفتاب رشد موفق داشته باشد.

تاریخچه و کاربرد علمی-فرهنگی

Parthenocissus quinquefolia از سده‌های اخیر به‌عنوان پوشش گیاهی برای نماها و سازه‌ها در باغبانی معرفی شد و در ادبیات گیاه‌شناسی به‌عنوان نمونه‌ای از پیچنده‌های چسبندهٔ غیرپیچاننده (که به دیسک می‌چسبند نه به دور تکیه‌گاه بپیچند) مورد توجه قرار گرفت. جذابیت فصلی رنگ‌پذیری پاییزی نیز یکی از دلایل گسترش جهانی آن در فضای سبز است.

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری موچسب وحشی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز بالاتر از 13 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی و کمپوست

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مقابله به آفات موچسب وحشی

آفات مهم موچسب وحشی

شته‌ها از شایع‌ترین آفات Parthenocissus quinquefolia هستند که با مکیدن شیره گیاه موجب ضعف و پیچیدگی برگ می‌شوند. کنه‌های تارعنکبوتی در هوای گرم و خشک فعال شده و لکه‌های زرد ریز روی برگ ایجاد می‌کنند. گاهی نیز شپشک‌های آردآلود روی ساقه‌ها و پشت برگ‌ها تجمع می‌یابند و ترشحات چسبنده (عسلک) تولید می‌کنند.

بیماری‌ها و اختلالات قارچی

لکه برگی قارچی با لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه روی برگ‌ها شناخته می‌شود و در رطوبت بالا تشدید می‌گردد. در خاک‌های سنگین و غرقاب، پوسیدگی ریشه و طوقه رخ می‌دهد که به زردی و ریزش برگ‌ها می‌انجامد. تهویه ضعیف و آبیاری از بالا می‌تواند شیوع بیماری‌های قارچی را افزایش دهد.

روش‌های مقابله و مدیریت تلفیقی

کنترل زیستی با استفاده از کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها برای کاهش جمعیت شته‌ها بسیار مؤثر است. شست‌وشوی برگ‌ها با آب پرفشار و محلول صابون حشره‌کش، آفات سطحی را کم می‌کند. حذف برگ‌ها و شاخه‌های آلوده، هرس برای بهبود گردش هوا، و آبیاری منظم بدون غرقاب، خطر بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌ها و حشره‌کش‌های کم‌خطر تحت نظر کارشناس توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر موچسب وحشی