این گیاه با نام علمی Pinus torreyana و نام مرسوم (Torrey Pine) که به فارسي کاج توری ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی جنوب کالیفرنیا (سواحل سندیگو) و جزیره سانتا روزا؛ یکی از نادرترین کاجهای جهان مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای شنی تا لومی شنی با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل خاکهای فقیر و ساحلی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی
Pinus torreyana که در فارسی به «کاج توری» شناخته میشود، گونهای از سوزنیبرگان است که به خانوادهٔ Pinaceae (کاجیان) تعلق دارد. این گونه در جنس Pinus و زیرجنس Pinus (کاجهای سخت با دو رشته رزین) قرار میگیرد و در گروه کاجهای آمریکای شمالی طبقهبندی میشود. از نظر فیلوژنتیک، کاج توری یکی از محدودترین و نادرترین کاجهای بومی ایالات متحده به شمار میرود.
منطقه بومی و پراکنش
زیستگاه طبیعی Pinus torreyana بهشدت محدود است و فقط در دو ناحیه کوچک در کالیفرنیای جنوبی یافت میشود: ساحل نزدیک سندیگو و جزیرهٔ سانتا روزا در مجمعالجزایر چنل. این پراکنش بسیار محدود، گونه را در زمرهٔ درختان بومی با اهمیت حفاظتی بالا قرار داده است. اقلیم این مناطق مدیترانهای با زمستانهای معتدل و مرطوب و تابستانهای گرم و خشک است. بادهای ساحلی و مههای اقیانوسی نقش مهمی در تأمین رطوبت برای این کاج ایفا میکنند.
زیستگاه و بومشناسی
کاج توری عمدتاً در خاکهای شنی و کمعمق، تپههای ساحلی و شیبهای رو به دریا رشد میکند. این گونه نسبت به خشکی، بادهای شدید و شوری نسبی خاک مقاوم است. سیستم ریشهای عمیق و گستردهٔ آن برای تثبیت خاکهای ناپایدار ساحلی اهمیت بالایی دارد. مخروطهای بزرگ و چوبی آن دانههایی درشت تولید میکنند که توسط پستانداران و پرندگان تغذیه شده و در پراکنش بذر نقش دارند.
تاریخچه علمی و وضعیت حفاظتی
Pinus torreyana در میانهٔ قرن نوزدهم توسط گیاهشناس آمریکایی جان توری (John Torrey) مطالعه و به افتخار او نامگذاری شد. از آن زمان تاکنون، این گونه به عنوان یک نماد گیاهفلور محدود ساحلی کالیفرنیا شناخته میشود. به علت تخریب زیستگاه، گسترش شهرنشینی و آتشسوزیهای مکرر، جمعیتهای طبیعی آن کاهش یافتهاند و در فهرست گونههای در معرض تهدید در سطح ایالتی و منطقهای ثبت شده است. برنامههای حفاظتی شامل حفاظت از رویشگاههای ساحلی، کاشت تودههای جدید و پایش تنوع ژنتیکی آن است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی کاج توری (Pinus torreyana)
کاج توری درختی همیشهسبز و تنومند است که ارتفاع آن معمولاً بین ۸ تا ۱۵ متر، و در زیستگاه طبیعی گاه تا حدود ۲۰ متر میرسد. فرم تاج آن نامنظم، گسترده و نسبتاً کج و معوج است و اغلب در برابر بادهای ساحلی ظاهری خمیده پیدا میکند. پوست تنه ستبر، خشن و ترکخورده است و رنگ آن از قهوهای خاکی تا قهوهای تیره متمایل به خاکستری متغیر است.
تنه، ساقه و شاخهها
تنه اصلی قطور و نسبتاً کوتاه است و زود به چند شاخه فرعی قوی تقسیم میشود. پوست خارجی دارای شیارها و ترکهای عمیق بوده و به صورت پولکیهای ضخیم پوستهپوسته میشود. شاخهها ضخیم، محکم و اغلب افقی یا کمی روبهبالا قرار میگیرند و درخت را ظاهری گسترده و ناهمگون میبخشند. بافت چوب سنگین و رنگ آن زرد کمرنگ تا قهوهای روشن است.
برگها (سوزنها)
برگهای کاج توری به صورت سوزنیشکل و در گروههای ۵تایی روی شاخههای کوتاهبرگ قرار دارند. طول هر سوزن معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر است و از این رو از بلندترین سوزنها در جنس Pinus به شمار میآید. رنگ برگها سبز تیره تا سبز متمایل به آبی و سطح آنها کمی براق است. سوزنها نسبتاً ضخیم، کمی پیچخورده و بافتی چرمی دارند و در انتها اندکی نوکتیز و سفت هستند.
مخروطهای نر و ماده
کاج توری گونهای تکپایه است؛ مخروطهای نر و ماده روی یک درخت اما در نواحی متفاوت قرار دارند. مخروطهای نر کوچک، استوانهای، به رنگ زرد تا نارنجی مایل به قهوهای بوده و در خوشههای متراکم در انتهای شاخهها ظاهر میشوند. مخروطهای ماده بسیار درشت، تخممرغی تا بیضوی و یکی از سنگینترین مخروطها در میان کاجها هستند. رنگ آنها در ابتدا سبز و پس از بلوغ قهوهای براق میشود. پولکهای مخروط ضخیم، برجسته و دارای خار مرکزی کوتاه تا نسبتاً بلند است.
دانهها و سایر ویژگیهای ظاهری
دانهها درشت، به رنگ قهوهای روشن تا نخودی و دارای پوستهای سخت هستند. بال دانه کوتاه یا نسبتاً کوچک بوده و بیشتر برای انتشار در فاصلههای نزدیک مناسب است. ظاهر کلی درخت با تاج نامنظم، سوزنهای بسیار بلند و مخروطهای سنگین، کاج توری را بهسادگی از دیگر کاجها متمایز میکند.
شرایط نگهداری کاج توری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای شنی تا لومی شنی با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل خاکهای فقیر و ساحلی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دمای مناسب برای رشد کاج توری (Pinus torreyana)
کاج توری بومی سواحل گرم و معتدل کالیفرنیاست و به زمستانهای ملایم نیاز دارد. دامنه دمایی ایدهآل آن حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، هرچند درختان بالغ میتوانند سرماهای کوتاهمدت نزدیک صفر را نیز تحمل کنند. این گونه در برابر گرمای خشک تابستان مقاوم است، اما گرمای شدید بالای ۳۵ درجه همراه با باد خشک، در نهالها تنش ایجاد میکند.
نیاز نوری و شدت تابش
کاج توری یک گونه آفتابدوست است. برای رشد بهینه به نور کامل خورشید (حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز) نیاز دارد. سایهدوست نیست و کاشت آن زیر درختان بلند یا در حیاطهای کمنور سبب رشد باریک، تضعیف شاخهها و کاهش تراکم سوزنها میشود. در مناطق بسیار گرم داخلی، وجود کمی سایه عصرگاهی میتواند از تنش نوری و سوختگی سوزنها جلوگیری کند.
رطوبت هوا و آبیاری
این گونه با اقلیمهای نسبتاً خشک و بادخیز سازگار است و تحمل خوبی به خشکی دارد. رطوبت نسبی متوسط تا کم برای آن مناسب است و رطوبت بسیار بالا و ماندگار، خطر بیماریهای قارچی را افزایش میدهد. در سالهای نخست کاشت، آبیاری عمیق و منظم برای توسعه ریشه ضروری است، اما پس از استقرار، آبیاری کمتکرار و عمیق کفایت میکند.
خاک، زهکشی و pH
کاج توری به خاکهای سبک تا متوسط با زهکشی خوب نیاز دارد. خاکهای شنی تا لومی شنی با نفوذپذیری بالا برای این گونه ایدهآلاند و از ماندابی شدن ریشهها باید بهطور جدی پرهیز کرد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) بهترین شرایط را فراهم میکند، هرچند در خاکهای کمی قلیایی نیز قابلکشت است. افزودن مواد آلی سبکتجزیهشونده به بهبود ساختمان خاک و تهویه ریشه کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :