نام علمي
Passiflora parritae
نام لاتين
holy grail of passionflowers
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Passiflora parritae گونهای از سردهٔ Passiflora در خانوادهٔ Passifloraceae است؛ گروهی که با تنوع بالای ریختشناسی گل و همتکاملی با گردهافشانها شناخته میشود. این گونه در چارچوب تاکسونومی پاسیفلوراها در کنار دیگر گونههای پیچکیِ نئوتروپیک قرار میگیرد و مانند بسیاری از اعضای سرده، رشد بالارونده و وابستگی به تکیهگاههای طبیعی را نشان میدهد.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
این گیاه بومی آمریکای گرمسیری (Neotropics) است و گزارشهای فلوریستی آن عمدتاً به نواحی جنگلیِ مرطوب در بخشهایی از آمریکای مرکزی تا شمال آمریکای جنوبی نسبت داده میشود. پراکنش دقیق محلی میتواند با توجه به بازنگریهای تاکسونومیک و یکسانسازی نامها در منابع مختلف اندکی متفاوت گزارش شود.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه طبیعی Passiflora parritae معمولاً لبهٔ جنگلهای همیشهسبز، رویشگاههای ثانویه، حاشیهٔ رودخانهها و مناطق نیمهسایهدار است؛ جایی که رطوبت هوا بالا و دمای سالانه نسبتاً پایدار است. همانند بسیاری از پاسیفلوراها، شکل پیچندهٔ ساقه و سازگاری به نور فیلترشده، امکان بهرهگیری از شکافهای نوری در تاجپوش جنگل را فراهم میکند.
تاریخچه و نامگذاری
نام سردهٔ Passiflora از سنت نامگذاری گیاهشناسان اروپایی در دورهٔ گسترش اکتشافات نئوتروپیک میآید و به «گلِ شور/مصائب» اشاره دارد. صفت گونهای parritae در ادبیات نامگذاری علمی غالباً به منظور بزرگداشت یک پژوهشگر یا گردآورندهٔ گیاهی (با نام خانوادگی Parrita) بهکار رفته است. شناخت این گونه در بسیاری از منابع بر پایهٔ نمونههای هرباریومی و توصیفهای ریختشناختی تثبیت شده است.
![پاسیفلورا پاریتا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
کم
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک هایی با رطوبت کافی
|
گیاه "پاسیفلورا پاریتا" یکی از گیاهان زینتی از خانواده گل ساعتی ها است. این گیاه ممکن است در بسیاری از مناطق بومی از بین رفته باشد اما در بخش هایی از ارتفاعات کوهستانی کلمبیا یافت می شود. نمونه هایی از این گیاه در باغ گیاهشناسی سانفرانسیسکو نیز وجود دارد. حتی یک بوته از این گیاه در یک باغ گیاهشناسی، به دلیل تولید گل های زیبا می تواند توجه بسیاری از افراد را به خود جلب کند.
این گیاه، گیاهی رونده و چندساله است که می تواند حدود 20 تا 30 فوت یا حتی بیشتر، ارتفاع داشته باشد. عادت رشدی این گیاه شبیه گونه های دیگری از جنس گل ساعتی ها مانند گونه های P. mollissima و P. antioquiensis است. گل ها بزرگ و لوله ای بوده که در طی ماه های جولای و آگست ظاهر می شوند. این گیاه دوپایه بوده و برای گرده افشانی و تولید میوه نیاز به گیاه گرده افشانی دارد تا بتواند میوه و بذر تولید کرده و از خطر انقراض مصون بماند. دورگ های مختلفی از این گیاه وجود دارد به عنوان مثال دورگ هایی نظیر: P. parritae × antioquiensis ، P. parritae × exoniensis و P. parritae × tarminiana .
از این گیاه به دلیل تولید گل های بزرگ و زیبا به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و پارک ها و فضاهای سبز استفاده می شود.
![holy grail of passionflowers]()
شرایط محیط رشد
در مورد آستانه مقاومت این گیاه اطلاعات زیادی در دست نیست اما به نظر می رسد که این گیاه بتواند دمای 25 تا 28 درجه فارنهایت را تحمل کند.
این گونه های گیاهی می توانند در آب و هوای خنک، مه آلود، نیمه گرمسیری به همراه سرمای کوتاه مدت نیز رشد کنند. گرمای بیش از حد تابستان (بیش از 90 درجه فارنهایت) ممکن است باعث آفتاب سوختگی برگ ها شده و دماهای بالای 100 درجه فارنهایت نیز سبب مرگ و از بین رفتن گیاه می شود.
از نظر نیاز آبی به آبیاری منظم احتیاج دارد.
اگرچه می تواند در محیط های تقریباً گرم یا تقریباً سرد رشد کند اما برای رشد بهینه باید از گرما و سرما در امان بوده و مورد محافظت قرار گیرد.
در مناطق گرم بهتر است در مکان های کاملاً سایه کشت شود.
![Passiflora parritae]()
مقابله به آفات پاسیفلورا پاریتا
آفات رایج پاسیفلورا پاریتا و نشانهها
در Passiflora parritae آفات مکنده مانند شته، سفیدبالک و کنه تارتن با زردی برگ، پیچیدگی، لکههای نقرهای و چسبندگی عسلک دیده میشوند. تریپس میتواند لکههای قهوهای و بدشکلی گل و برگ ایجاد کند. شپشکهای آردآلود با تودههای پنبهای در گرهها و زیر برگها ظاهر میشوند و رشد را کند میکنند.
روشهای مدیریت و کنترل آفات
ابتدا از شستوشوی برگها با آب و حذف بخشهای شدیداً آلوده استفاده کنید و علفهای هرز اطراف را کاهش دهید. برای کنترل غیرشیمیایی، صابون حشرهکش یا روغن باغبانی (در ساعات خنک) روی پشت و روی برگها تکرار شود. در گلخانه، افزایش رطوبت و بهبود تهویه به کاهش کنه کمک میکند. رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها (برای شته) و کنههای شکارگر (برای کنه تارتن) مؤثر است.
امراض مهم و علائم کلیدی
پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و قارچهای خاکزاد) با پژمردگی، سیاهی طوقه و بوی نامطبوع خاک همراه است. لکهبرگی قارچی با لکههای گرد و هالهدار و ریزش برگ دیده میشود. بیماریهای ویروسی میتوانند موزاییک، کوتولگی و بدشکلی برگ ایجاد کنند و معمولاً با شتهها منتقل میشوند.
پیشگیری و درمان بیماریها
زهکشی عالی، آبیاری منظم ولی کمحجم، ضدعفونی ابزار و استفاده از بستر سبک ضروری است. برگهای لکهدار را جمعآوری و حذف کنید و از خیسکردن شاخوبرگ هنگام آبیاری بپرهیزید. برای قارچها، کاربرد هدفمند قارچکشهای مسی یا محافظتی طبق برچسب و با تناوب انجام شود. در موارد ویروسی، بوتههای مشکوک حذف و کنترل ناقلها (شته/سفیدبالک) جدی گرفته شود.
![پاسیفلورا پاریتا]()
نحوه تکثیر پاسیفلورا پاریتا
روش عمده تکثیر این گیاهان از طریق ریشه دار کردن قلمه های آنها است اگرچه بسیار به سختی ریشه دار می شوند. توانایی و سرعت روندگی در قلمه های ریشه دار شده حدود صفر تا 15 درصد است.
گزارشات کمی نیز مبنی بر تکثیر این گیاهان از طریق بذر وجود دارد. بذرهایی که از گرده افشانی با دیگر کلون های همین گونه (P. parritae) حاصل می شوند، به خوبی جوانه زده و رشد کرده و گیاهان خوبی تولید می کنند.