Passiflora subpeltata white passionflower که به فارسی گل ساعتی سفید نامیده میشود، گیاهی از خانواده گل ساعتی، بومی آمریکای جنوبی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 28 درجه سانتیگراد خاک: خاک شنی، ماسه ای، لومی مرطوب و خوب زهکشی شده
دانستنیهای علمی
نام علمي
Passiflora subpeltata
نام لاتين
white passionflower
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Passiflora subpeltata (گل ساعتی سفید) از خانوادهٔ Passifloraceae و از جنس Passiflora است؛ جنسی با صدها گونه که عمدتاً بهصورت پیچکهای رونده شناخته میشوند. این گونه مانند بسیاری از اعضای جنس Passiflora با ساختار گل پیچیده و آرایش شعاعی اندامها متمایز میشود که در مطالعات ریختشناسی و نظاممندشناسی اهمیت دارد.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
این گونه بومی نواحی گرمسیری قارهٔ آمریکا (بهویژه بخشهایی از آمریکای مرکزی تا شمال آمریکای جنوبی) گزارش میشود. زیستگاههای معمول آن شامل حاشیهٔ جنگلها، بیشهزارهای نیمهمرطوب، پرچینها، دامنههای آفتابگیر و مناطق دستخورده مانند کنار جادهها است؛ جایی که با تکیه بر ساقههای رونده و پیچکها از پوشش گیاهی پیرامون بهعنوان تکیهگاه استفاده میکند.
ویژگیهای علمی قابل توجه
در سطح زیستاکولوژیک، گلهای پاسفلورا اغلب با گردهافشانهای جانوری سازگاری نشان میدهند و در شبکههای گردهافشانی گرمسیری نقش دارند. وجود اندامهای گلآرایی ویژه (مانند تاجکهای رشتهای) در بسیاری از گونههای Passiflora بهعنوان یک سازوکار جذب گردهافشانها و نیز شاخصی برای تفکیک گونهها در مطالعات تاکسونومی بهکار میرود.
تاریخچه و اهمیت در مطالعات گیاهشناسی
نامگذاری و توصیف گونههای Passiflora عمدتاً در چارچوب اکتشافات گیاهشناسی قارهٔ آمریکا در سدههای اخیر صورت گرفت و این جنس بهسبب تنوع بالای گونهای، نمونهای کلاسیک برای پژوهشهای نظاممندی، جغرافیای گیاهی و همتکاملی گیاه–گردهافشان محسوب میشود.
خصوصیات - معرفی
گیاه "گل ساعتی سفید" یکی از گیاهان خانواده و جنس گل ساعتی ها و دارای میوه ای به رنگ سبز مایل به زرد می باشد. برگ ها دارای سه لوب است. این گیاه به دلیل گل های زیبا و سفید رنگی که تولید می کند به عنوان گیاهی زینتی کشت می شود. این گیاه دارای ساقه های بالا رونده است که می تواند بیش از پنج متر نیز طول داشته باشد. میوه های این گیاه نیز خوراکی می باشند. آرایش برگ ها به صورت متناوب و رنگ آنها سبز کمرنگ است. میوه ها تخم مرغی شکل، به طول حدود چهار سانتیمتر، به رنگ سبز کمرنگ، سبز مایل به آبی یا زرد (در میوه های بالغ) هستند. گل ها بزرگ، به رنگ سفید، به قطر 4 تا 5.5 سانتیمتر بوده که بر روی دمگلی کوچک تشکیل می شوند. گل ساعتی سفید بومی نواحی گسترده ای در سراسر مکزیک در آمریکای جنوبی است. و در نواحی نظیر هاوایی، استرالیا و زیمبایوه به صورت اهلی در آمده است. گلدهی این گیاهان در طول فصول بهار و تابستان صورت می گیرد.
شرایط نگهداری گل ساعتی سفید
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی، ماسه ای، لومی مرطوب و خوب زهکشی شده
|
خاک شنی، ماسه ای، لومی مرطوب و خوب زهکشی شده برای رشد این گیاه مناسب است. بهتر است خاک با مواد آلی مخلوط شود تا گیاه رشد بهتری داشته باشد. پی اچ خاک بین 6 تا 7.5 باشد.
نواحی آفتابی - نیم سایه برای تأمین نیاز نوری این گیاهان مناسب است. این گیاه در سایه نیز رشد می کند.
دمای مناسب برای رشد آن حدود 28 درجه سانتیگراد است. و به نواحی گرمسیری تعلق دارد. همچنین قادر به تحمل خشکی نیستند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی
Passiflora subpeltata (گل ساعتی سفید) مانند بسیاری از گونههای جنس Passiflora بهطور سنتی بهعنوان منبع ترکیبات آرامبخش و ضداضطراب شناخته میشود. در برخی کاربردهای مردمپزشکی، برگها و بخشهای هوایی برای تهیه دمنوش یا عصاره بهمنظور کمک به کاهش بیقراری، بهبود کیفیت خواب و تسکین تنشهای عصبی بهکار میروند. همچنین استفادههای موضعیِ محدود از عصارههای گیاهی برای آرامسازی تحریکات خفیف پوستی گزارش شده است.
کاربردهای دارویی-صنعتی (فرآوری و استخراج)
بخشهای هوایی این گیاه میتواند بهعنوان ماده خام برای استخراج متابولیتهای ثانویه در صنایع فرآوردههای گیاهی به کار رود؛ از جمله ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی که در فرمولاسیون مکملهای گیاهی و محصولات آرامبخش نقش دارند. در فرآوری صنعتی، روشهایی مانند استخراج آبی/الکلی برای تولید عصارههای استاندارد یا نیمهاستاندارد قابل استفاده است.
کاربردهای جانبی
در برخی مناطق، میوهها ممکن است بهصورت محدود برای تهیه فرآوردههای خوراکی یا نوشیدنیهای محلی بهکار رود، هرچند میزان مصرف و پذیرش آن وابسته به شرایط بومی و ویژگیهای طعمی است. بهطور کلی، ارزش اصلی این گونه در حوزه کاربردهای گیاهداروییِ مبتنی بر بخشهای هوایی و قابلیت استخراج ترکیبات زیستفعال ارزیابی میشود.
نحوه تکثیر گل ساعتی سفید
برای تکثیر از طریق قلمه، از اوایل تابستان، قلمه های ساقه ای به طول 10 سانتیمتر را با استفاده از یک چاقوی تیز بریده و سپس برگ های های پائینی قلمه را جداکنید. انتهای قلمه را در پودر هورمون ریشه زایی فرو ببرید و در گلدانی متوسط حاوی کمپوست بذر و قلمه بکارید و با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید. گلدانها را در دمای 20-18 درجه تا زمان ریشه دهی که حدوداً یک ماه به طول خواهد انجامید نگاه دارید. پس از ریشه دهی و تشکیل گیاه جدید، کیسه پلاستیکی را بردارید و به طور منظم با کود مایع تغذیه کنید و به پروش و رشد گیاه در نور مناسب و کافی تا اواخر پائیز و اوایل زمستان ادامه دهید. سپس آبیاری را کاهش دهید. آبیاری باید به اندازه ای باشد که علائم کم آبی در گیاه ظاهر نشود. در اوایل بهار گیاه جدید را دوباره در گلدانی با اندازه بزرگتر حاوی کمپوست گلدانی بکارید. ممکن است در طول سال، از اوایل تا اواسط تابستان مجبور به تعویض گلدان شوید. البته تا جایی که ممکن است، تا زمان گلدهی گیاه در بهار، این کار را انجام ندهید.