نام علمي
Passiflora actinia
نام لاتين
sea anemone passion flower
دانستنیهای علمی
رده‌بندی و جایگاه سامانه‌شناسی
Passiflora actinia متعلق به خانواده Passifloraceae (گل ساعتیان) و جنس Passiflora است؛ جنسی عمدتاً نئوتروپیک که به‌خاطر تنوع بالای گونه‌ها و ساختارهای پیچیده گل شناخته می‌شود.
منطقه بومی و زیستگاه
این گونه بومی جنوب و جنوب‌شرقی برزیل است و در نوار جنگل اطلس (Atlantic Forest) گزارش می‌شود. زیستگاه طبیعی آن شامل حاشیه جنگل‌ها، بیشه‌زارهای مرطوب و رویشگاه‌های نیمه‌سایه تا آفتاب‌گیر است که در آن به‌صورت پیچنده (لیانا) بر پوشش گیاهی تکیه می‌زند.
تاریخچه کشف و نام‌گذاری علمی
نام جنس Passiflora از سنت نام‌گذاری اروپایی سده‌های ۱۶ و ۱۷ میلادی ریشه می‌گیرد که ساختار گل را به نمادهای «شور و رنج مسیح» تعبیر می‌کردند. نام گونه‌ای actinia به‌احتمال زیاد اشاره‌ای توصیفی به شباهت اجزای گل با شقایق دریایی (Actinia) دارد و در ادبیات گیاه‌شناسی برای تمایز ریخت‌شناختی این تاکِ گل‌دار به‌کار رفته است.
نام‌های رایج
در سطح جهانی معمولاً با نام‌های انگلیسی مانند Actinia passionflower یا در چارچوب کلی‌تر «passionflower» شناخته می‌شود. در برزیل، بسته به منطقه و گویش، به‌طور عمومی در گروه نام‌های محلی مرتبط با پاسیفلوراها مانند maracujá نیز ذکر می‌شود؛ هرچند کاربرد دقیق نام محلی می‌تواند بین گونه‌ها متفاوت باشد.
![پاسیفلورا اکتینیا]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "پاسیفلورا اکتینیا" گیاهی از تیره گل ساعتی ها است. که در اوایل بهار، گل هایی به رنگ بنفش، سفید و آبی به قطر حدود 9 سانتیمتر تولید می کند. این گیاه، رونده، همیشه سبز و بومی برزیل است که میوه هایی خوراکی به رنگ نارنجی طلایی (در زمان رسیدن) و به طول حدود 10 سانتیمتر تولید می کند. این میوه ها لذیذ با پالپی معطر می باشند. این گیاه سریع الرشد بوده و طول شاخه های رونده آن به حدود 10 متر نیز می رسد. شاخ و برگ آنها به رنگ سبز تیره و برگ ها تخم مرغی شکل به طول بیش از 4 اینچ و عرض حدود 3 اینچ هستند.
از این گیاهان به دلیل تولید شاخه های رونده و گل های زیبا به عنوان گیاهی زینتی استفاده می شود. همچنین میوه های خوراکی این گیاه نیز به مصرف می رسند.
![passion flower]()
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نیاز
خاک هایی با رطوبت کافی
این گونه های گیاهی می توانند دماهای پایین تا -5 درجه سانتیگراد را برای مدت کوتاه تحمل کنند. و می توانند در کشورهایی با آب و هوای ملایم و معتدل در خارج از گلخانه نیز رشد کنند. در اثر بروز سرما، اندام ها و شاخه های جوان گیاه از بین می رود ولی در صورت استفاده از مالچ روی ریشه ها و آبیاری مناسب خاک، ریشه ها زنده و سالم باقی مانده و در بهار با مساعد شدن شرایط آب و هوایی به رشد خود ادامه داده و تولید شاخ و برگ می کنند.
برای تولید بهترین عملکرد و میوه دهی به گرده افشانی مناسب نیاز دارند. استفاده از گرده افشانی مصنوعی و دستی به این افزایش عملکرد کمک زیادی می کند.
گل ها برای باز شدن به آفتاب کامل نیاز دارند و در هوای ابری، شکوفا نمی شوند. همچنین برای تولید میوه های بیشتر نیز به نور کامل آفتاب نیاز است.
این گیاهان نسبت به هرس بسیار مقاوم هستند و حتی می توان به طور کلی گیاه را از سطح زمین به منظور بازجوان سازی، قطع نمود. بهتر است هرس این گیاهان در بهار صورت گیرد.
گیاهان این جنس نسبت به قارچ عسلک بسیار مقاوم هستند.
در گستره ی وسیعی از خاک ها می رویند اما خاک های به خوبی آبیاری شده را برای رشد ترجیح می دهند. کوددهی می تواند قدرت تولید گل و میوه را افزایش دهد اما باید توجه کنید که از کود نیتروژن به مقدار زیاد استفاده نکنید زیرا استفاده بیش از اندازه از این کود سبب افرایش شاخ و برگ و رشد رویشی و کاهش رشد زایشی و گل و میوه می شود.
![Passiflora actinia]()
مقابله به آفات پاسیفلورا اکتینیا
آفات رایج
اطلاعات اختصاصیِ منتشرشده درباره آفات Passiflora actinia محدود است، اما این گونه مانند بسیاری از پاسیفلوراها ممکن است در کشت گلخانه‌ای/فضای سبز درگیر آفات عمومی شود. شته‌ها و شپشک‌های آردآلود با مکیدن شیره، پیچیدگی برگ و ترشح عسلک ایجاد می‌کنند؛ کنترل با شست‌وشوی برگ‌ها، حذف اندام‌های آلوده و رهاسازی دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزک‌ها) انجام می‌شود. کنه تارتن در هوای خشک لکه‌های ریز زرد و تار می‌سازد؛ افزایش رطوبت، دوش آب روی شاخ‌وبرگ و در صورت نیاز استفاده از کنه‌کش‌های کم‌خطر توصیه می‌شود. تریپس‌ها باعث نقره‌ای شدن بافت و بدشکلی جوانه‌ها می‌شوند؛ تله‌های چسبنده آبی/زرد و مدیریت علف‌های هرز کمک‌کننده است.
امراض مهم
پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از Phytophthora/Pythium) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و با پژمردگی ناگهانی همراه است؛ پیشگیری با زهکش عالی، پرهیز از ماندابی شدن و ضدعفونی ابزار انجام می‌شود. لکه‌برگی‌های قارچی (مانند Alternaria/Cercospora) می‌توانند لکه‌های قهوه‌ای با حاشیه مشخص ایجاد کنند؛ هرس برای بهبود گردش هوا، حذف برگ‌های آلوده و آبیاری از پای بوته مؤثر است. بیماری‌های ویروسی در پاسیفلوراها ممکن است موزاییک و بدشکلی ایجاد کنند؛ کنترل قطعی درمانی ندارد و باید گیاه آلوده حذف و ناقلان (شته‌ها) مدیریت شوند.
![پاسیفلورا اکتینیا]()
نحوه تکثیر پاسیفلورا اکتینیا
یکی از روش های ازدیاد این گیاهان، کشت بذرهای آنها است. اما جوانه زنی این بذرها نامنظم است. به همین دلیل بذور را قبل از کشت به مدت 24 ساعت در آب گرم می خیسانند. علاوه بر آن، استفاده از تیمار اسید جیبرلیک نیز قبل از کشت برای شکستن خواب بذرها مفید است. بر اساس شرایط رشد، ممکن است جوانه زنی بذور از 2 هفته تا 6 ماه یا بیشتر به طول بیانجامد. دمای خاک برای جوانه زنی بذرها باید حدود 75 تا 85 درجه فارنهایت باشد.
یکی دیگر از روش های تکثیر این گیاهان، ریشه دار کردن قلمه های آنها است. عمدتاً استفاده از هورمون های ریشه زایی می تواند این امر را تسهیل نماید.