زفیرانتس گرندیفلورا - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/01/09
زفیرانتس گرندیفلورا - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
زفیرانتس گرندیفلورا (Zephyranthes grandiflora) که در ایران بیشتر با نام‌های زفیرانتس و «سوسن بارانی» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های Rain lily و Zephyr lily گزارش شده است، گیاهی پیازدار از تیره Amaryllidaceae است. این گیاه دارای برگ‌های باریک، نواری و سبز تیره با آرایش قاعده‌ای بوده و گل‌ها منفرد، قیفی تا جامی‌شکل، معمولاً صورتی تا صورتی-ارغوانی با ۶ قطعه گلپوش هستند که پس از بارندگی یا آبیاری افزایش می‌یابد. گونه بومی نواحی گرمسیری قاره آمریکا (به‌ویژه مکزیک و آمریکای مرکزی) است و در زیستگاه‌های باز با خاک‌های سبک و زهکش‌دار دیده می‌شود. شرایط رشد مطلوب شامل نور زیاد تا نیم‌سایه، دمای معتدل تا گرم، آبیاری منظم در فصل رشد و دوره کاهش رطوبت در خواب پیاز است.

Nargil_Zephyranthes Grandiflora
نام علمي
Zephyranthes Grandiflora
نام لاتين
rosepink zephyr lily
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی گیاهشناسی

زفیرانتس گرندیفلورا یکی از پیازهای زینتی مهم در خانواده Amaryllidaceae است. این گیاه به جنس Zephyranthes تعلق دارد که در فارسی گاهی «سوسن بارانی» نامیده می‌شود. خویشاوندان نزدیک آن شامل هیپئیسترم و نرگس هستند و به دلیل ساختار پیازی و برگ‌های باریک نواری، الگوی رشد مشابهی دارند.

منطقه بومی و پراکنش

زفیرانتس گرندیفلورا بومی آمریکای مرکزی و جنوبی، به‌ویژه مکزیک تا گواتمالا گزارش شده است. این گونه در مناطق گرم و نیمه‌گرم با فصل بارانی مشخص، به‌صورت طبیعی در چمنزارهای باز و حاشیه جنگل‌ها رشد می‌کند. امروزه به‌عنوان گیاه زینتی در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان، از جمله جنوب و شرق آسیا، به‌خوبی طبیعی شده است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گیاه در خاک‌های سبک تا متوسط با زهکش خوب و بارندگی فصلی رشد بهینه دارد. چرخه رویشی آن با بارش‌ها هماهنگ است؛ برگ‌ها پس از دوره خشکی کاهش یافته و با نخستین باران‌ها و افزایش رطوبت، گلدهی ناگهانی آغاز می‌شود. الگوی «گلدهی پس از باران» سازگاری مهم این گونه با اکوسیستم‌های مرطوب-فصلی است.

تاریخچه معرفی و استفاده

زفیرانتس گرندیفلورا در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی جمع‌آوری و توصیف شد و به‌سرعت وارد مجموعه‌های باغ‌گیاه‌شناسی شد. ویژگی گل‌های درشت صورتی و گلدهی تماشایی پس از باران، عامل گسترش وسیع آن در باغبانی تزئینی شد. در برخی مناطق آسیا، مطالعه بر ترکیبات آلکالوئیدی آن به‌عنوان منبع بالقوه مواد دارویی در حال انجام است.

زفیرانتس گرندیفلورا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه زفیرانتس گرندیفلورا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  زفیرانتس گرندیفلورا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  زفیرانتس گرندیفلورا
نواحی نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  زفیرانتس گرندیفلورا
خاک های غنی از مواد آلی و به خوبی آبیاری شده


گیاه "زفیرانتس گرندیفلورا" یکی از گیاهان علفی چندساله و بومی مکزیک، کلمبیا و آمریکای مرکزی است. این گیاه همچنین به صورت خودرو و به عنوان گیاهی زینتی در غرب هندوستان، پرو، آرژانتین، برزیل و جنوب شرقی ایالات متحده از تگزاس تا فلوریدا، آفریقای جنوبی، چین، کره، نپال، سریلانکا و غیره نیز می روید. 
این گیاه دارای گل هایی به رنگ صورتی روشن و به محیط 10 سانتیمتر با برگ هایی به رنگ سبز و تسمه ای شکل است. این گیاهان دارای سوخ های کروی شکل به قطر 2 تا 3 سانتیمتر می باشند. پیازها پوشش دار و به رنگ قرمز شرابی هستند. از هر سوخ حدود 4 تا 6 برگ خطی و پهن تشکیل می شوند. هر برگ حدود 15 تا 30 سانتیمتر طول و حدود 6 تا 8 سانتیمتر نیز عرض دارد. گل ها قیفی شکل، منفرد، به رنگ صورتی تا قرمز دیده می شوند. این گل ها به صورت افراشته روی دمگلی به طول 10 تا 15 سانتیمتر تشکیل می شوند. اسپات ها به رنگ یاسی تا بنفش و به طول 25 تا 30 میلیمتر می باشند. دو پرچم طویل به طول 15 میلیمتر و 21 میلیمتر در هر گل وجود دارد. بساک ها حدود 6 میلیمتر طول دارند. میوه ها کروی شکل یا سه لوب و کپسولی هستند. بذرها به رنگ سیاه، براق و پهن می باشند. 
از این گیاهان به دلیل تولید گل های فراوان و زیبا به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها، پارک ها و فضاهای سبز استفاده می شود. 

rosepink zephyr lily

شرایط محیط رشد


این گیاهان نسبت به سرمای زمستان مقاوم نیستند. پیازها را باید در عمق 2 تا 3 متری و در خاک های غنی از مواد آلی، کمی مرطوب و به خوبی آبیاری شده کشت نمود. از نظر نیاز نوری نیز به مکان هایی با آفتاب کامل نیاز دارند. به دلیل نیاز بالا به نور آفتاب، بهترین گلدهی را در تابستان خواهند داشت. پس از گلدهی در تابستان، گیاهان به خواب خواهند رفت. در فصل پاییز و قبل از آغاز سرما باید پیازها را برداشت کرد و در مکان های خشک و خنک نگهداری نمود. پس از پایان سرما می توان پیازها را در شرایط مناسب کشت نمود. 

Zephyranthes Grandiflora

نحوه تکثیر زفیرانتس گرندیفلورا


تولیدمثل زفیرانتس گرندیفلورا در طبیعت

Zephyranthes grandiflora در زیستگاه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری عمدتاً از دو مسیر تکثیر می‌شود: تولید بذر پس از گرده‌افشانی و تکثیر رویشی از طریق پیازچه‌ها. گل‌ها معمولاً پس از بارندگی ظاهر می‌شوند و گرده‌افشانی توسط حشرات انجام می‌گیرد. پس از تشکیل کپسول بذر، دانه‌ها در شرایط رطوبت و دمای مناسب جوانه می‌زنند، اما در بسیاری از جمعیت‌ها، گسترش واقعی گیاه بیشتر وابسته به افزایش پیازچه‌هاست و به همین دلیل کلونی‌های متراکم شکل می‌گیرد.


تکثیر در خانه: جداسازی پیازچه

مطمئن‌ترین روش خانگی، جداسازی پیازچه‌های اطراف پیاز مادری است. در پایان دوره رشد فعال یا هنگام تعویض گلدان، پیازها را بیرون آورده، پیازچه‌های سالم را جدا کنید و در خاک سبک با زهکشی بالا بکارید. کاشت در عمق مناسب (حدود ۲–۳ برابر ارتفاع پیاز) و جلوگیری از ماندابی شدن، کلید موفقیت است.


تکثیر در خانه: بذر

اگر گیاه بذر تولید کرد، آن‌ها را تازه بکارید؛ زیرا قوه نامیه به‌سرعت افت می‌کند. بذرها را سطحی یا با پوشش بسیار نازک خاک قرار دهید، رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم فراهم کنید. نهال‌ها کندتر به گل‌دهی می‌رسند، اما برای افزایش تنوع ژنتیکی و تولید گیاهان جدید ارزشمند است.

rosepink zephyr lily

عوارض جانبی - هشدار


گونه های جنس زفیرانتس دارای برخی از آلکالوئیدهای سمی مانند pretazettine، carinatine، lycorine، galanthamine و haemanthamine است که در صورت مصرف خوراکی ممکن است باعث استفراغ، تشنج و در نهایت مرگ شود. 

pink rain lily

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سوسن بارانی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 14 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید