آماریلیس پروانه ای

دانستنیهای علمی

این گل زیبا که با نام آماریلیس پروانه ای در اغلب کشور ها شناخته میشود با ترکیب رنگی بسیار زیبا با پایه سبز و سفید و زرشکی، گونه ای از جنس Hippeastrum در خانواده Amaryllidaceae (نرگسیان) بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است و بیشتر در جنگل های استوایی سواحل اقیانوس اطلس در جنوب برزیل یافت میشود.

آماریلیس پروانه ای گونه ای حفاضت شده میباشد که توزیع آن در مناطق بومی خود در سالیان اخیر کاهش چشمگیری داشته است به طوریکه مساحت تحت پوشش آن از 476000 مایل مربع فقط به 38600 مایل مربع کاهش یافته و اغلب توسط مزارع نیشکر و قهوه و بعد از آن توسط شهرنشینی از بین رفته است. مساحت تحت پوشش در گذشته به اندازه مجموع ایالات تگزاس، لوئیزیانا، می سی سی پی، آلاباما و فلوریدا بوده است ولی اکنون جنگل باقی مانده کوچکتر از ایالت می سی سی پی است.

شکوفه آماریلیس پروانه ای در برزیل در ماه اکتبر که فصل بهار در نیمکره جنوبی است ظاهر میشود، اما در ایالات متحده و اروپا، ممکن است در هر زمان ولی اغلب در اواخر زمستان و اوایل بهار ظاهر شود.

خصوصیات - معرفی

آماریلیس دارای برگ های باریک و بلند میباشد که طول آن به 3 فوت (0.9 متر) و عرض آن به 3 اینچ (7.5 سانتی متر) میتواند برسد.

شکوفه گل آماریلیس در گلخانه در اواخر زمستان تا اوایل بهار ظاهر میشود و گل بالغ تا 6 اینچ (15 سانتی متر) طول دارد.

شرایط نگهداری آماریلیس پروانه ای

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 27 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوط خاک پیت ، خاک لوم و کمی ماسه

آماریلیس نیاز به آفتاب کامل با سایه جزئی دارد و خاک مرطوب و غنی شامل مخلوط خاک 2 قسمت پیت ، 2 قسمت خاک لوم و یک قسمت ماسه خاک مطلوب این گیاه است.

آماریلیس را پس از کاشت و در طول رشد به خوبی آبیاری نمایید و یک بار در ماه با کود با غلظت متوسط تغذیه نمایید.

مقابله به آفات آماریلیس پروانه ای

آفات رایج Hippeastrum papilio و کنترل آن‌ها

شایع‌ترین آفات آماریلیس پروانه‌ای شامل شته‌ها، تریپس و کنه تارتن هستند که با مکیدن شیره گیاه باعث بدشکلی برگ و گل، لکه‌های نقره‌ای و ضعف عمومی می‌شوند. ابتدا گیاه را ایزوله کرده و برگ‌ها (خصوصاً پشت برگ) را با آب ولرم بشویید. سپس هر ۵–۷ روز یک‌بار از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی (مثل روغن نیم) استفاده کنید. در آلودگی شدید، مصرف حشره‌کش‌های سیستمیک طبق برچسب می‌تواند لازم باشد.

برای جلوگیری از آفات، گردش هوای مناسب، حذف علف‌های هرز گلدان و بازبینی منظم جوانه‌ها و غلاف گل ضروری است. آبیاری بیش از حد و تغذیه نیتروژنی زیاد، گیاه را به آفت‌ها حساس‌تر می‌کند.

امراض مهم و روش‌های پیشگیری/درمان

پوسیدگی پیاز و ریشه (اغلب ناشی از قارچ‌ها/باکتری‌ها) با بوی نامطبوع، نرم‌شدن پیاز و زردی برگ دیده می‌شود. آبیاری را کاهش دهید، زهکشی را اصلاح کنید و بخش‌های پوسیده را با ابزار ضدعفونی‌شده جدا کنید؛ سپس پیاز را با قارچ‌کش مناسب ضدعفونی کرده و در بستر سبک و خشک‌تر بکارید.

بیماری لکه قرمز (Red blotch/leaf scorch) به صورت لکه‌های قرمز روی برگ و ساقه گل ظاهر می‌شود. برگ‌های آلوده را حذف کنید، از خیس‌ماندن برگ‌ها جلوگیری کرده و در صورت نیاز از قارچ‌کش‌های مسی/سیستمیک طبق دستور برچسب استفاده کنید. قرنطینه گیاهان جدید بهترین راه پیشگیری است.

نحوه تکثیر آماریلیس پروانه ای

تکثیر آماریلیس از طریق تقسیم و یا کاشت دانه است. بذر تازه در 21 تا 30 روز بعد از کاشت، رشد خواهد کرد.

تولید مثل Hippeastrum papilio در طبیعت

Hippeastrum papilio در زیستگاه‌های طبیعی خود عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی ادامه نسل می‌دهد. گل‌ها با گرده‌افشانی (اغلب توسط حشرات جذب‌شونده به شهد و رنگ‌آمیزی گل) لقاح یافته و سپس کپسول بذری تشکیل می‌شود. بذرها پس از رسیدن، با باز شدن کپسول پراکنده شده و در بسترهای سبک و مرطوب جوانه می‌زنند؛ با این حال، گذار از نهال تا پیاز گل‌دهنده زمان‌بر است.

تکثیر در خانه: تقسیم پیاز و پاجوش

مطمئن‌ترین روش خانگی، جدا کردن پاجوش‌ها از کنار پیاز مادری است. هنگام تعویض گلدان، پاجوشی را جدا کنید که چند ریشه و بخشی از صفحه قاعده (Basal plate) داشته باشد؛ سپس در خاک بسیار زهکش‌دار بکارید و آبیاری را تا شروع رشد جدید کنترل‌شده نگه دارید.

تکثیر در خانه: پولک‌برداری و بذر

برای تکثیر بیشتر، می‌توان از پولک‌برداری (Scaling) استفاده کرد: پیاز سالم را به چند قطعه شامل پولک و بخش کوچکی از قاعده تقسیم کرده، در بستر استریل و کمی مرطوب نگه دارید تا پیازچه تشکیل شود. تکثیر از بذر نیز ممکن است، اما به دلیل تنوع ژنتیکی، نتیجه ممکن است دقیقاً مشابه گیاه مادر نباشد و رسیدن به گل‌دهی معمولاً چند سال طول می‌کشد.

آماریلیس قرمز

سوسن ملکه اِما (کرینوم) سوسن سرخ لیلی آمازونی زفیرانتس گرندیفلورا