راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - نیلوفر باران صورتی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - نیلوفر باران صورتی
نیلوفر باران صورتی (*Zephyranthes robusta*) یک گیاه علفی پیازدار زینتی از تیرهٔ نرگسیان (Amaryllidaceae) است که به دلیل گل‌دهی ناگهانی پس از بارش یا آبیاری شناخته می‌شود.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
- **نور:** آفتاب کامل تا نیم‌سایه؛ در نور بیشتر گل‌دهی بهتر است.
- **دما:** در هوای گرم رشد فعال‌تری دارد؛ به سرما و یخبندان حساس است و در مناطق سرد نیاز به محافظت/انتقال گلدان دارد.
- **رطوبت و آبیاری:** رطوبت و آبیاری **متوسط**؛ خاک باید زهکش خوب داشته باشد. پس از دوره‌های خشک کوتاه، با آبیاری یا بارندگی معمولاً گل‌دهی تحریک می‌شود.

**بومی و زیستگاه:**
این جنس عمدتاً بومی **آمریکای گرمسیری و نیمه‌گرمسیری** (به‌ویژه آمریکای مرکزی و جنوبی) است و در زیستگاه‌هایی مانند **چمنزارها، حاشیه جنگل‌ها و خاک‌های نسبتاً سبک با زهکشی مناسب** دیده می‌شود. *Z. robusta* نیز به‌عنوان گونه‌ای زینتی در بسیاری از مناطق جهان کشت و گاه طبیعی‌شده است.

**خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:**
- **پیاز:** زیرزمینی و ذخیره‌ای (عامل تحمل دوره‌های کم‌آبی کوتاه).
- **برگ:** باریک، خطی و علف‌مانند، معمولاً سبز براق و به‌صورت دسته‌ای از قاعده خارج می‌شود.
- **گل:** قیفی/ستاره‌ای، معمولاً **صورتی** با گلبرگ‌های مشخص؛ گل‌ها اغلب روی ساقهٔ گل‌دهندهٔ بدون برگ ظاهر می‌شوند و عمر هر گل کوتاه است ولی گل‌دهی می‌تواند تکرار شود.

**نام رایج (ایران و جهان):**
- **ایران:** نیلوفر باران صورتی (گاهی «زفیرانتس» نیز گفته می‌شود).
- **جهان:** Pink Rain Lily / Rain Lily (برای این گروه)، و در برخی منابع با نام عمومی Zephyr Lily نیز شناخته می‌شود.

**کاربردهای ویژه:**
این گیاه بیشتر **زینتی** است (گلدانی و فضای سبز). کاربرد دارویی/صنعتی بسیار مشهور و تثبیت‌شده‌ای برای آن مطرح نیست.

Nargil_Zephyranthes Robusta
نام علمي
Zephyranthes Robusta
نام لاتين
Pink Rain Lily
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

Zephyranthes جنس نسبتا بزرگ از گیاهان پیازی است که اکثر آنها بومی آمریکا و مناطق استوایی آن میباشد. آنها دارای ساقه های باریک و بلند دارای برگ میباشند که در انتها به گل صورتی زیبا ختم میشود. ساقه های آن توخالی میباشد. این گیاه با نام های متعددی از جمله fairy lily, rainflower, zephyr lily, magic lily, Atamasco lily, rain lily,Dave's Garden,زنبق صورتی,نیلوفر، باد صبا و سوسن شناخته میشود.

این گونه دارای گل های خیلی بزرگ و زیبا و خوشبو در ماه می به شکوفه مینشیند و بسیار مناسب برای کاشت در باغ یا نگهداری در منزل میباشد.

این گونه یکی از پررونق ترین گونه های جنس zephyranthes است و در تابستان گل میدهد. آنها را از اواخر تابستان تا اوایل پاییز می پرورانند. Robusta از 152 میلی متر تا 254 میلی متر (60-10 اینچ) بلند میشود.

نیلوفر باران صورتی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه نیلوفر باران صورتی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  نیلوفر باران صورتی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  نیلوفر باران صورتی
15 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  نیلوفر باران صورتی
خاک مرطوب با زهکشی خوب

گلهای این گیاه پیازی شیپوری صورتی به صورت افراشته بر روی هر ساقه در اواخر تابستان تا اوایل پائیز ظاهر میشوند.

برگهای آن نواری شکل و نیمه افراشته میباشد.

ارتفاع این گونه بالغ بر 12 اینچ میشود

Pink Rain Lily

شرایط محیط رشد

مکان آفتابی با خاک مرطوب با زهکشی خوبی را میپسندد.

حداقل دمای قابل تحمل گیاه صفر درجه سانتیگراد میباشد.


نور

نیلوفر باران صورتی (Zephyranthes robusta) در نور زیاد و فیلترشده بهترین رشد و گل‌دهی را دارد. آفتاب ملایم صبحگاهی مناسب است، اما تابش مستقیم و شدید ظهر می‌تواند باعث سوختگی برگ‌ها شود. در فضای داخلی، قرارگیری کنار پنجره روشن با پرده نازک توصیه می‌شود.


دما

دامنه دمایی ایده‌آل برای رشد فعال گیاه ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. دمای زیر ۱۰ درجه می‌تواند رشد را کند کرده و به پیاز آسیب بزند؛ بنابراین در زمستان، گیاه را از سرما و باد سرد دور نگه دارید. نوسان‌های شدید دما نیز احتمال کاهش گل‌دهی را افزایش می‌دهد.


رطوبت و تهویه

این گیاه با رطوبت معمولی خانه سازگار است، اما رطوبت متوسط (حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد) موجب شادابی برگ‌ها می‌شود. در محیط‌های خیلی خشک، می‌توان از سینی سنگ‌ریزه و آب (بدون تماس کف گلدان با آب) استفاده کرد. تهویه ملایم برای کاهش بیماری‌های قارچی مفید است.


خاک و زهکشی

خاک باید سبک، غنی و بسیار زهکش‌دار باشد تا پیاز دچار پوسیدگی نشود. ترکیبی از خاک برگ یا پیت‌ماس به‌همراه پرلیت و مقدار کمی ماسه یا پوکه معدنی مناسب است. گلدان حتماً دارای سوراخ‌های خروج آب باشد.


آبیاری

در فصل رشد، وقتی ۲–۳ سانتی‌متر سطح خاک خشک شد آبیاری کنید. ماندن آب در خاک مهم‌ترین عامل پوسیدگی پیاز است. در دوره کم‌رشدی یا استراحت، دفعات آبیاری را کاهش دهید و فقط از خشکی کامل طولانی جلوگیری کنید.

Zephyranthes Robusta

مقابله به آفات نیلوفر باران صورتی


آفات رایج

در Zephyranthes robusta (نیلوفر باران صورتی)، آفات مکنده مانند شته، تریپس و کنه تارتن می‌توانند باعث لکه‌های نقره‌ای، پیچیدگی برگ و کاهش گلدهی شوند. شست‌وشوی گیاه با آب ولرم و تکرار آن، حذف برگ‌های آلوده، و افزایش رطوبت محیط برای کاهش کنه‌ها مؤثر است. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن نیم با تکرار ۷–۱۰ روزه توصیه می‌شود. حلزون و لیسه نیز در محیط‌های مرطوب برگ‌ها را می‌جوند؛ جمع‌آوری دستی، طعمه‌گذاری و کاهش پناهگاه‌های مرطوب اطراف گلدان کمک‌کننده است.


امراض مهم

مهم‌ترین مشکل بیماری‌زا در این گیاه، پوسیدگی پیاز و ریشه (اغلب قارچی/اُاُمیستی) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف است؛ علائم شامل زردی، نرم‌شدن پیاز و بوی نامطبوع خاک است. کلید پیشگیری، خاک سبک و زهکش‌دار و آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک است. در صورت بروز، پیازهای آلوده را حذف کنید، پیازهای سالم را ضدعفونی کرده و در بستر تازه بکارید؛ کاربرد قارچ‌کش‌های عمومی مناسب پیاز (طبق برچسب) می‌تواند کمک کند. لکه‌برگی قارچی نیز ممکن است با لکه‌های قهوه‌ای/سیاه ظاهر شود؛ کاهش خیس‌ماندن برگ، تهویه بهتر و حذف برگ‌های آلوده مؤثر است.

نیلوفر باران صورتی

نحوه تکثیر نیلوفر باران صورتی

تکثیر آن از طریق کاشت بذر در پائیز یا بهار امکان پذیر است.


تکثیر رویشی با پیازچه‌ها (روش رایج خانگی و باغی)

Zephyranthes robusta یا «نیلوفر باران صورتی» عمدتاً به‌عنوان گیاه زینتی نگهداری می‌شود و رایج‌ترین و مطمئن‌ترین راه تکثیر آن جداسازی پیازچه‌ها (Offsets) است. در پایان فصل رشد یا هنگام تعویض گلدان، توده پیازها از خاک خارج می‌شود و پیازچه‌های متصل به پیاز مادری به‌آرامی جدا می‌گردند.

برای کاهش پوسیدگی، پس از جداسازی بهتر است پیازها چند ساعت تا یک روز در سایه خشک شوند و سپس در بستر سبک و پرزهکش کاشته شوند. پیازچه‌ها معمولاً در عمقی کاشته می‌شوند که گردن پیاز نزدیک سطح قرار گیرد. آبیاری اولیه باید ملایم باشد و پس از شروع رشد فعال افزایش یابد.


تقسیم توده (Clump Division) در بستر باغ

در کشت فضای باز، این گیاه طی زمان توده‌های متراکم تشکیل می‌دهد. تقسیم توده در اوایل دوره رشد یا پس از پایان گل‌دهی انجام می‌شود: توده با بیلچه بیرون آورده، به چند بخش دارای چند پیاز سالم تقسیم و در فاصله مناسب دوباره کاشته می‌شود.

تقسیم توده علاوه بر تکثیر، باعث بهبود گل‌دهی با کاهش تراکم پیازها می‌شود و از رقابت غذایی جلوگیری می‌کند.


تولیدمثل جنسی از طریق بذر (کم‌کاربردتر)

در صورت گرده‌افشانی، کپسول بذر تشکیل می‌شود و می‌توان بذرهای رسیده را سطحی در بستر استریل و سبک کاشت. رطوبت یکنواخت و دمای معتدل به جوانه‌زنی کمک می‌کند، اما گیاهان بذری دیرتر به گل می‌رسند و یکنواختی ژنتیکی کمتری دارند.

برای تکثیر سریع و هم‌شکل، پیازچه‌ها و تقسیم توده نسبت به بذر برتری دارند.

Pink Rain Lily

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سوسن بارانی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.2 از ۵، بر اساس 70 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

Narges b 1392/11/10
سلام

مطابق اسم انگلیسی این گیاه، lily, ترجمه گل لیلیوم= گل سوسن فکر می کنم صحیح تر باشه. ممنون میشم نظر شما رو هم در این مورد بدونم.
shiva mehrad 1393/08/04
سلام
میشه لطفا شرایط کشت گلخانه ای نیلوفر باران رو بگید
ممنون
Narges b 1392/11/10
سلام

مطابق اسم انگلیسی این گیاه، lily, ترجمه گل لیلیوم= گل سوسن فکر می کنم صحیح تر باشه. ممنون میشم نظر شما رو هم در این مورد بدونم.
tahereh taherzadeh 1391/09/04
از جه محل میتوان پیاز نیلوفر آبی را تهیه کرد.
با تشکر فراوان

ثبت پرسش یا نظر جدید