پیازچه برگی

دانستنیهای علمی

پیازچه برگی یک گیاه چند ساله از خانواده پیازها میباشد.
این گیاه کوچکترین عضو این مجموعه میباشد و بومی اروپا ، آسیا و آمریکای شمالی است.قدمت کاشت پیازچه در اروپا به 5000 سال میرسد.
نوعی از این گیاه در البرز مرکزی میروید که به آن سیرک می گویند.
پیازچه بطور خام و به ویژه در سوپ ها و سالادها مصرف میشود.
به آسانی میتوان آن را در باغ خانه پرورش داد و چون خاصیت دفع حشرات را دارد ، برای کنترل آفات مورد استفاده قرار میگیردو چون گلهای زیبایی دارد به خاطر جنبه زینتی نیز کاشته میشود.
رومی ها معتقد بودند که پیازچه می تواند درد ناشی از آفتاب سوختگی و گلودرد را کاهش دهد و باعث افزایش فشارخون میشود.

پیازچه، انواع مختلفی دارد كه ۳ نوع معروف و مشخص آن عبارتند از:
1 – پیازچه معمولی كه رنگ آن مایل به قرمز می باشد .
2 – پیازچه سفید پیش رس .
3 – پیازچه دائمی برگ پهن .

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 7 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی،شنی یا ماسه ای خوب زهکشی شده با phحدود 6 یا 7 و خوب زهکشی شده

این گیاه علفی چند ساله 30 تا 50 سانتی متر رشد میکند ظاهری شبیه لامپ دارد .
2 تا 5 سال طول میکشد تا گیاه کاملا رشد کند.
ساقه توخلی میباشد و 2 تا 3 میلی متر قطر دارد و دارای بافتی نرم میباشد .
رنگ برگ پیازچه سبز تیره است و در سال دوم گل میدهد.
گل پیازچه ، از نوك ساقه میانی كه تا ۱۰۰ سانتیمتر ارتفاع پیدا می كند و به شكل لوله ای می باشد به صورت چتری و به رنگ های سفید مایل به سبز ارغوانی و بنفش خارج می شود .
گلها ستاره شکلی میباشند و دارای 6 گلبرگ هستند.
عرض گلها 2 سانتی متر میباشد.
فصل گلدهی از فروردین تا خرداد میباشد و قبل از باز شدن گلها ،دانه ها که در یک کپسول کوچک قرار دارند میرسند.
گلها زیبا میباشند و زنبورها را جذب می کنند (زنبورها برای گرده افشانی مفید هستند.)
کشاورزان برای مرزبندی کردن باغها پیازچه را می کارند و همچنین برای حفظ گیاهان از آفت سوسک ژاپنی .

شرایط محیط رشد

نگهداری از این گیاه به شرح زیر میباشد:
نور: آفتاب کامل یا نیمسایه
رطوبت:مرطوب
خاک: خاک مناسب برای این گیاه خاک خوب زهکشی شده و مرطوب با ph حدود 6 یا 7 میباشد.
دما: برای این گیاه دمای بین -3 تا 16 درجه مناسب میباشد

مقابله به آفات پیازچه برگی

آفات مهم پیازچه برگی (Allium schoenoprasum)

شته‌ها، تریپس و مگس پیاز از آفات اصلی پیازچه برگی هستند. شته و تریپس با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی و پیچیدگی برگ می‌شوند و انتقال‌دهنده ویروس‌اند. مگس پیاز لاروهایی دارد که در پیاز و قاعده برگ تونل ایجاد کرده و موجب پوسیدگی و کاهش رشد می‌شود. نماتدهای ساقه و پیاز نیز باعث کوتولگی، تورم بافت‌ها و کاهش عملکرد می‌گردند.

امراض قارچی و باکتریایی

بیماری‌های سفیدک سطحی، زنگ و لکه برگی از مهم‌ترین قارچ‌های پیازچه برگی‌اند. علائم شامل لکه‌های زرد تا قهوه‌ای، پوشش‌های پودری یا زنگ‌گونه و خشک شدن زودرس برگ‌ها است. پوسیدگی‌های باکتریایی در شرایط رطوبت و تهویه ضعیف رخ داده و موجب نرم شدن و بوی نامطبوع پایه‌ها می‌شود.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

استفاده از بذر سالم، تناوب زراعی با گیاهان غیرتیره سوسنی و حذف بقایای آلوده، پایه مدیریت آفات و امراض است. تنظیم آبیاری و بهبود زهکشی از شیوع پوسیدگی‌ها می‌کاهد. در گلخانه می‌توان از حشرات مفید علیه شته و تریپس بهره برد و در صورت طغیان، از حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های کم‌خطر و توصیه‌شده با رعایت دوره کارنس و دستورالعمل کارشناسی استفاده کرد.

نحوه تکثیر پیازچه برگی

این گیاه به دو صورت خطی و دستپاش كاشته می شود .

روش كاشت :
بذر این گیاه را با توجه به آب و هوای محل ، از اوایل اسفند ماه تا اواخر خرداد ماه می كارند .
به این منظور بایستی ابتداء زمین را كاملا آماده ساخت و با كود كافی تقویت نمود .
پس از آن كه بذر را در زمین پاشیدند روی آنها را با كمی خاك برگ پوسیده و یا خاك نرم می پوشانند .
در طریقه دستپاش ، وجین كردن و بیرون آوردن علف های هرز مشكل خواهد بود . در این روش بایستی با خارج ساختن تعداد زیادی از پیازچه های سبز شده كشت را تُنُك ( خلوت ) نمود به همین دلیل مقادیر زیادی از محصول تلف می گردد .
در طریقه كاشت خطی ( ردیفكاری ) وجین كردن زمین آسان می گردد و خارج ساختن علف های هرز به سادگی صورت می پذیرد . همچنین برای خرد كردن سِلِه زمین ( سله شكنی ) و نرم كردن خاك مشكلی پیش نخواهد آمد.
در طریقه خطی ، بایستی سعی شود كه فاصله خطوط از یكدیگر ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر باشد و بذرها به فاصله ۵ سانتیمتر از یكدیگر روی خطوط قرار گیرد .بوته های دوساله پیازچه كه به گل می نشینند ، پس از آن كه گل ها كامل شدند ، بذرها در داخل غلافی سبز رنگ در نوك ساقه میانی بوجود می آیند این ساقه ها را پس از رسیدن و قبل از آن كه خشك شوند قطع نموده در محل سایه و خشك كه هواگیر باشد خشك می كنند .سپس آنها را تكان داده بذرها را جدا می سازند و از خاك و خاشاك جدا نموده در ظرف مناسبی مانند كیسه و یا قوطی نگهداری می كنند .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

فواید تغذیه ای پیازچه:
پیازچه فواید زیادی دارد که اغلب آن ها مانند پیاز است. از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
* کاهش قند خون
* کاهش کلسترول خون بالا
* کاهش فشار خون بالا
* کاهش ریسک پیشرفت سرطان کولون و دیگر سرطان ها
* کاهش التهاب
از اجزای تشکیل دهنده ی پیازچه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) آلیل پروپیل دی سولفاید
مشخص شده است که این ترکیب سطوح قند خون را کاهش می دهد. آلیل پروپیل دی سولفاید این کار را با افزایش میزان انسولین در دسترس انجام می دهد. به این ترتیب که به دلیل داشتن دی سولفید با انسولین رقابت کرده و جای انسولین در کبد را اشغال می کند؛ انسولین در کبد غیر فعال است.
2) کوئرستین
کوئرستین ترکیبی است که در پیازچه ها یافت می شود و دارای فواید ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی است.
3) کروم
پیازچه ها غنی از کروم هستند. کروم یک ماده ی معدنی ضروری است که بدن از آن برای تنظیم گلوکز، سوخت و ساز بدن و ذخیره سازی ماکرونوترینت ها استفاده می کند. در واقع کروم جزئی از فاکتور تحمل گلوکز است.
از طرفی کروم موجب کاهش کلسترول تام همراه با افزایش کلسترول خوب(HDL) و کاهش تری گلیسیرید می شود.
جالب است که بدانید همان اجزایی که مسئول بوی خاص پیازچه هستند، بیشترین فواید را برای سلامتی به ارمغان می آورند.
4) ویتامین C
پیازچه ها غنی از این ویتامین هستند. ویتامین C نه تنها به ارتقاء سیستم ایمنی بدن کمک می کند بلکه از بدن در برابر بیماری های قلبی – عروقی، بیماری های چشمی و چین و چروک های پوستی محافظت می کند. 5) دیگر مواد
از دیگر مواد مغذی که در پیازچه ها یافت می شود می توان به فیبر، منیزیم، ویتامین B6، پتاسیم و مس اشاره کرد.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار: برخی حیوانات مانند سگها به این گیاه حساس میباشند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پیاز و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن