گل برفی خزری

دانستنیهای علمی

خانواده و جایگاه رده‌بندی

Galanthus transcaucasicus Fomin که در فارسی با نام «گل برفی خزری» شناخته می‌شود، به خانواده Amaryllidaceae تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان پیازدار تک‌لپه‌ای است که اغلب در اقلیم‌های معتدل تا مدیترانه‌ای حضور دارند. این گونه در جنس Galanthus قرار می‌گیرد که حدود ۲۰ گونه شناخته‌شده دارد و همگی به‌دلیل گل‌های سفید آویخته و شکوفه‌دادن در اواخر زمستان شهرت دارند.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

گل برفی خزری گونه‌ای بومی ناحیه قفقاز و سواحل جنوبی و جنوب‌غربی دریای خزر است. رویشگاه‌های اصلی آن در آذربایجان، گرجستان، بخش‌هایی از شمال ایران و نواحی مجاور ترانس‌قفقاز گزارش شده‌اند. این گونه اغلب در ارتفاعات پایین تا میان‌بند نواحی کوهستانی با زمستان‌های مرطوب و تابستان‌های نسبتاً خنک دیده می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه طبیعی Galanthus transcaucasicus معمولاً جنگل‌های پهن‌برگ خزری، حاشیه جنگل‌ها، حاشیه نهرها و دامنه‌های پردرخت با خاک‌های عمیق و غنی از مواد آلی است. این گیاه پیازدار یک‌ساله از نظر رویشی است که چرخه رشد خود را با بارش‌های زمستانه و اوایل بهار تنظیم می‌کند. گل‌دهی زودهنگام آن نقش مهمی در تأمین گرده و شهد برای حشرات گرده‌افشان در اواخر زمستان دارد.

تاریخچه علمی و نام‌گذاری

این گونه نخستین بار توسط گیاه‌شناس اوکراینی، الکساندر فومین (A. Fomin) توصیف و نام‌گذاری شد. صفت گونه‌ای «transcaucasicus» به معنای «فراتر از قفقاز» است و به خاستگاه جغرافیایی آن در منطقه ترانس‌قفقاز اشاره دارد. مطالعات فلورستیک قفقاز و حاشیه خزر در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم نقش کلیدی در شناسایی و تفکیک این گونه از دیگر گونه‌های گل برفی ایفا کردند.

خصوصیات - معرفی

این گیاه دارای گل های کوچک و سفید رنگ به طول 3 سانتی متر بوده که به صورت منفرد و واژگون روی ساقه هایی به ارتفاع 15 تا 20 سانتی متر قرار دارند. گل ها از گلبرگ نمای داخلی کوتاه سفید با کناره های سبز رنگ که به وسیله سه گلبرگ نمای سفید بلندتر احاطه گردیده اند، تشکیل شده است. این گل ها معطر هستند. برگ های این گیاه باریک، کشیده و آبدار و به رنگ سبز متمایل به آبی به عرض 2 سانتی متر و طول 20 سانتی متر می باشد. محبوبیت این گیاه بخاطر گل سفید زیبایی است که در زمستان به گیاه جلوه خاصی می بخشند. به سرما مقاوم بوده، گل ها در زمستان ظاهر می شوند یا در اواخر زمستان تا اوایل بهار. 

شرایط نگهداری گل برفی خزری

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 15-18 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز زمین های حاصلخیز کوهپایه ای

خاک غنی و مرطوب را می پسندد و مکان های سایه آفتاب زیر درختان برگ ریز برای رشد این گیاه مناسب می باشد و کشت این گیاه در چمن منظره دلپذیری به آن می بخشد. این گیاه سایه دوست بوده و در سایه و نیم سایه رشد بهتری دارد. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

گل برفی خزری از تیره آماریلیس می باشد. صفت اختصاصی تیره آماریلیس، وجود گروه اختصاصی از آلکالوئیدهاست که از جنس های مختلف این تیره جداسازی شده است. این گیاه در صنایع داروسازی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. در این گیاه طبق پژوهش های انجام گرفته آلکالوئید همولیکورین یافت شده است. این گیاه به دلیل داشتن خواص دارویی، بسیار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

این گیاه حاوی ماده ای فعال به نام گالانتامین بوده که برای درمان آلزایمر مفید است.

هشدار - عوارض جانبی

زنان باردار نباید از این گیاه دارویی استفاده کنند، زیرا خطرناک بوده و باعث سقط جنین خواهد شد. 

زنگوله زمستانی - گل بهمن

زنگوله زمستانی - گل بهمن سوسن ملکه اِما (کرینوم) نرگس زرد زفیرانتس گرندیفلورا