معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - پیاز مصری

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/03/31
معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - پیاز مصری
پیاز مصری (Allium cepa var. proliferum) که در منابع انگلیسی با نام‌های **Egyptian onion**، **Walking onion** و **Topsetting onion** شناخته می‌شود، در ایران معمولاً با نام‌های **پیاز مصری** یا **پیاز راه‌رونده** شناخته می‌گردد. از نظر بوم‌شناختی، منشأ دقیق آن به‌صورت یک رقم/واریته کشت‌شده روشن است، اما به‌طور گسترده در **مناطق معتدل** پرورش یافته و در باغ‌ها و مزارع کوچک به‌خوبی سازگار می‌شود. این گیاه **نور کامل آفتاب تا نیم‌سایه** را می‌پسندد؛ در آفتاب کامل عملکرد بهتر است. **دمای خنک تا معتدل** برای رشد رویشی مناسب بوده و معمولاً **به سرما نسبتاً مقاوم** است؛ گرمای شدید می‌تواند رشد را کند کند. از نظر رطوبت، **خاک با رطوبت یکنواخت و زهکشی خوب** بهترین شرایط را فراهم می‌کند و ماندابی شدن به پیازها آسیب می‌زند.

از نظر ریخت‌شناسی، گیاهی **چندساله** با برگ‌های **باریک، استوانه‌ای/نواری و توخالی** (مانند پیازهای گروه Allium cepa) است. ویژگی شاخص آن تشکیل **پیازچه‌های هوایی** در انتهای ساقه گل‌دهنده است (topsets) که گاهی با وزن خود خم شده و با تماس با خاک ریشه‌دار می‌شوند؛ همین ویژگی منشأ نام «راه‌رونده» است. پیاز زیرزمینی معمولاً کوچک‌تر از پیاز معمولی بوده و تکثیر غالباً از طریق همین پیازچه‌های هوایی یا تقسیم بوته انجام می‌شود. این گیاه به داشتن **عطر و طعم پیازی** و توانایی ماندگاری در شرایط باغچه‌ای شناخته می‌شود و در منابع عمومی، بیشتر به‌عنوان یک سبزی/چاشنی خوراکی شناخته می‌شود (بدون کاربرد صنعتی یا دارویی شاخص و مشهور).

Nargil_Allium cepa Proliferum
نام علمي
Allium cepa Proliferum
نام لاتين
Egyptian onions
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پیاز مصری
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پیاز مصری
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پیاز مصری
مناطقی با بهار گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پیاز مصری
خاک های نیمه سنگین و در عین حال قوی


پیاز بومی آسیا و محتملاً نواحی بین فلسطین و هندوستان است که بعداً از طریق خاور نزدیک به اروپا راه یافت. این گیاه یکی از گیاهان قدیمی بوده که در 3000 سال پیش نزد کارگران اهرام مصر مورد مصرف قرار می گرفت. کشت آن از زمان های قدیم نیز در ایران رایج بوده و در چند دهه اخیر نیز به تدریج بر سطح زیر کشت آن نیز افزوده شده است.
پیاز گیاهی است دوساله و دارای ریشه های سطحی. انتهای ساقه پیاز در خاک به صورت استوانه ای و به مرور ضخیم شده که برگ ها و یا لایه های پیاز به طور منظم در اطراف آن قرار می گیرند و مواد مختلف غذایی در آنها ذخیره می گردد. پیاز مصری بسیار به پیاز معمولی شبیه است، با این تفاوت که پیازچه ها در ناحیه ی تولید گل ها تشکیل می شوند. اسناد ژنتیکی نشان می دهد که این پیازها یک هیبرید، بین گونه های پیاز معمولی (Allium cepa) و پیاز ولز (Allium fistulosum) می باشند. پیازچه های این گیاه در حالی که هنوز روی ساقه قرار دارند، می توانند جوانه بزنند. این پیازچه ها می توانند خم شده و به صورت جدا ریشه دار شوند. به همین دلیل به آنها "پیازهای رونده" نیز می گویند. اندازه ی پیازچه ها به اندازه ی تیله و قطرشان بین 0.5 تا 3 سانتیمتر می باشند.
برخی از این پیازچه ها دارای طعمی قوی و تند و برخی نیز ممکن است دارای طعمی ملایم و شیرین باشند. پیازهای زیرزمینی در این گونه ها دارای پوستی زبر و طعمی بسیار تند هستند. و می توانند طویل گردند. برخی از این پیازهای زیرزمینی تا 5 سانتیمتر نیز طول خواهند داشت.

Egyptian onions

شرایط محیط رشد


پیاز نیاز زیادی به نور دارد. بنابراین روزهای آفتابی در رشد و نمو گیاه بسیار مؤثر است. مناطقی که در اوایل بهار، کشت زودتر از موعد را برای پیاز فراهم می کنند، بهترین منطقه کاشت برای این گیاه محسوب می شوند.
بهار گرم همراه با آب کافی برای کشت پیاز مناسب است. به طور کلی نقش آب و هوا در تولید پیاز، بیشتر از جنس و نوع خاک است.
این گیاهان طالب خاک های نیمه سنگین و در عین حال قوی هستند. زمین های سنگین نیاز به هوموس کافی دارد و به طور کلی خاک هایی که در آنها پس از بارندگی سله می بندند، برای کشت این گیاهان مناسب نیستند. پیازها نسبت به اسیدی بودن خاک بسیار حساس هستند.
از آنجا که این گیاهان دارای ریشه های سطحی هستند. مواد غذایی مورد نیاز گیاه مانند ازت، فسفر و پتاس باید در محوطه دسترس ریشه ها قرار گیرند.

Allium cepa Proliferum

مقابله به آفات پیاز مصری

آفات مهم پیاز مصری

مهم‌ترین آفات Allium cepa Proliferum شامل مگس پیاز، تریپس، شته‌ها و کنه‌ها هستند. مگس پیاز لاروهای خود را در نزدیکی پیاز می‌گذارد و باعث پوسیدگی و ضعف شدید بوته می‌شود. تریپس و شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی، برگ‌ها را زرد و پیچ‌خورده کرده و قدرت فتوسنتز را کاهش می‌دهند. کنه‌ها نیز لکه‌های نقره‌ای و زرد ایجاد کرده و رشد گیاه را مختل می‌کنند.

برای کنترل این آفات، تناوب زراعی، حذف بقایای آلوده، استفاده از پیازچه سالم و تله‌های زرد چسبنده توصیه می‌شود. در صورت طغیان، می‌توان از حشره‌کش‌های کم‌خطر انتخابی و روغن‌های معدنی طبق دستورالعمل گیاه‌پزشکی استفاده کرد.

بیماری‌ها و روش‌های مقابله

بیماری‌های رایج پیاز مصری شامل پوسیدگی سفید (قارچی)، زنگ پیاز و کپک خاکستری است. پوسیدگی سفید باعث زردی ناگهانی برگ و پوسیدگی آبدار پیاز می‌شود. زنگ، لکه‌های نارنجی تا قهوه‌ای روی برگ‌ها ایجاد می‌کند و کپک خاکستری روی برگ و پیاز لکه‌های نرم و پوشش خاکستری به‌جا می‌گذارد.

برای پیشگیری، بهبود زهکشی خاک، عدم آبیاری غرقابی، ضدعفونی پیازچه‌ها و رعایت فاصله کشت کافی

پیاز مصری

نحوه تکثیر پیاز مصری


تکثیر آن از طریق کشت پیازها صورت می گیرد. پیازها را در اواخر تابستان و پس از از بین رفتن و خشک شدن برگ ها، برداشت کرده و بلافاصله آنها را کشت می کنند. یا اینکه برای مدتی آنها را در مکان های سرد و خشک نگهداری کرده و سپس در اواخر زمستان تا اوایل بهار آنها را کشت می کنند.

Egyptian onions

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


تندی پیاز مربوط به روغن های اتری گوگرددار و مقدار قند موجود در آن است که در موقع بریدن باعث جاری شدن قطرات اشک از چشم می شود.
پیاز در عمل هضم غذا و خواب راحت مؤثر بوده و مصرف آن برای جلوگیری از پیشرفت سرماخوردگی از زمان های قدیم متداول است.
این گیاه علاوه بر حدود 8 درصد کربوهیدرات و مقادیری املاح معدنی به ویژه پتاس، دارای ویتامین های C، B1 و  B2 نیز است.
استفاده از پیاز در بسیاری از غذاهای روزانه، بر سطح زیر کشت و در نتیجه بر اهمیت اقتصادی آن افزوده است. 

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - پیاز مصری

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پیاز و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سوسنی ها و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 7 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید