۱۴۰۴ ششم دی

آکاسیای گواجیلو

این گیاه با نام علمی Acacia pennatula و نام مرسوم (Guajillo Acacia) که به فارسي آکاسیای گواجیلو ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی جنوب مکزیک و آمریکای مرکزی؛ به‌ویژه مکزیک، گواتمالا و السالوادور، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های خشک، دامنه‌های نیمه‌خشک و مناطق گرم با بارندگی فصلی رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی خوب؛ مقاوم به خشکی و خاک‌های فقیر؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی قلیایی؛ pH حدود 6.5 تا 8

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

آکاسیای گواجیلو با نام علمی Acacia pennatula گیاهی چوبی از تیرهٔ Fabaceae (حُبوبات) و زیرتیرهٔ Caesalpinioideae است. این گونه در گذشته در سردهٔ گستردهٔ Acacia تعریف می‌شد، اما در بازنگری‌های اخیر رده‌بندی، در بسیاری منابع در سردهٔ Vachellia قرار گرفته و به صورت Vachellia pennatula نیز ذکر می‌شود. این تغییر نام‌گذاری بازتاب‌دهندهٔ بازبینی‌های نوین در تبارشناسی مولکولی آکاسیاها است.

ویژگی‌های گیاه‌شناسی

این گونه به صورت درختچه تا درختی کوچک تا متوسط رشد می‌کند و اغلب دارای خارهای دوگانه در کنار برگ‌ها است. برگ‌ها شانه‌ای دوبار تقسیم شده و ریزبرگ‌های فراوان دارند که به تطبیق گیاه با اقلیم‌های گرم و نسبتاً خشک کمک می‌کند. گل‌آذین‌ها معمولاً کروی یا شبه‌کروی و زردرنگ هستند و میوه به صورت غلاف‌های باریک و چنددانه‌ای شکل می‌گیرد.

منطقه بومی و گستره پراکنش

منطقه بومی آکاسیای گواجیلو بخش‌هایی از آمریکای مرکزی و شمال آمریکای استوایی است. این گونه به‌طور طبیعی در مکزیک، گواتمالا، هندوراس، نیکاراگوئه، السالوادور و بخش‌هایی از جنوب تگزاس در ایالات متحده گزارش شده است. حضور آن غالباً در ناحیه‌های نیمه‌خشک تا نیمه‌مرطوب با فصل خشک مشخص مشاهده می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

آکاسیای گواجیلو در ساوان‌ها، بوته‌زارهای خار‌دار و جنگل‌های خشک گرمسیری رشد می‌کند و به خاک‌های نسبتاً فقیر و سنگلاخی نیز سازگار است. این گونه از طریق همزیستی با باکتری‌های ریزوبیومی در ریشه‌ها، توان تثبیت نیتروژن اتمسفری را دارد و در حاصلخیزی خاک و پویایی جوامع گیاهی نقش مهمی ایفا می‌کند.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

تعریف و توصیف رسمی این گونه به قرن نوزدهم میلادی بازمی‌گردد، زمانی که فلوریست‌های فعال در آمریکای مرکزی به جمع‌آوری و توصیف آکاسیاها پرداختند. بازنگری‌های اخیر مبتنی بر داده‌های مولکولی جایگاه سرده‌ای آن را بازتعریف کرده و نمونه‌ای شاخص از تأثیر روش‌های نوین تبارزایی بر طبقه‌بندی آکاسیای نوگرمسیری فراهم آورده است.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌های آکاسیای گواجیلو

آکاسیای گواجیلو (Acacia pennatula) درختچه‌ای تا درختی کوچک است که معمولاً ۳ تا ۸ متر ارتفاع می‌گیرد. فرم کلی گیاه گسترده و نیمه‌گنبدی است و شاخه‌ها به شکل نامنظم ولی متراکم منشعب می‌شوند. تنه در سنین پایین نسبتاً باریک و راست است اما در سنین بالاتر ممکن است کمی کج و منشعب شود.

ساقه، تنه و پوست

ساقه‌ها استوانه‌ای، باریک و اغلب خاردار هستند. پوست تنه در گیاهان جوان صاف و به رنگ قهوه‌ای مایل به خاکستری است، اما با افزایش سن، پوست ضخیم‌تر و ترک‌دار شده و به رنگ قهوه‌ای تیره تا خاکستری تیره در می‌آید. سطح ساقه‌های جوان سبز مایل به زیتونی است و نقش مهمی در فتوسنتز دارد. خارها کوتاه تا نسبتاً بلند، سفت و نوک‌تیز بوده و معمولاً در گره‌ها و روی شاخه‌های فرعی مشاهده می‌شوند.

برگ‌ها

برگ‌ها شانه‌ای مرکب و دوبار شانه‌ای هستند؛ یعنی محور اصلی برگ چندین جفت محور فرعی دارد و روی هر محور فرعی تعداد زیادی برگچه ریز قرار می‌گیرد. برگچه‌ها باریک، خطی تا بیضوی کشیده، با طولی در حد چند میلی‌متر و به رنگ سبز روشن تا سبز مایل به خاکستری‌اند. تراکم بالای برگچه‌های ریز به تاج گیاه ظاهری نرم و پرپشت می‌دهد. رگبرگ میانی در برگچه‌ها کم‌وبیش مشخص است و حاشیه آن‌ها صاف است.

گل‌ها و میوه

گل‌ها کوچک، فراوان و به صورت خوشه‌های متراکم یا گل‌آذین سنبله‌ای باریک در امتداد شاخه‌ها ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها زرد روشن تا زرد مایل به کرم است و به دلیل تراکم زیاد، جلوه‌ای طلایی به شاخه‌های گل‌دهنده می‌بخشد. میوه‌ها غلافی کشیده، باریک و نسبتاً扁‌پهن هستند؛ در ابتدا سبز و پس از رسیدن قهوه‌ای تیره می‌شوند و دانه‌های بیضوی تا گرد را درون خود جای می‌دهند.

شرایط نگهداری آکاسیای گواجیلو

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی خوب؛ مقاوم به خشکی و خاک‌های فقیر؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی قلیایی؛ pH حدود 6.5 تا 8

معرفی کلی شرایط محیطی Acacia pennatula (آکاسیای گواجیلو)

آکاسیای گواجیلو درختچه‌ای بومی نواحی نیمه‌خشک قاره آمریکا است و به شرایط گرم و آفتابی عادت دارد. این گیاه برای کاشت موفق در فضای باز، نیازمند شبیه‌سازی زیستگاه خشک و گرم طبیعی خود است.

دما و مقاومت به سرما

دمای مناسب رشد این آکاسیا حدود ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد است. گیاه به گرما مقاوم بوده و در تابستان‌های داغ عملکرد خوبی دارد، اما سرمای مداوم زیر ۰ درجه به شاخه‌های جوان آسیب می‌زند. در مناطق سردتر، کاشت در مکان‌های محافظت‌شده یا استفاده از مالچ زمستانی توصیه می‌شود.

نور و تابش خورشید

این گونه نیازمند آفتاب کامل است؛ دست‌کم ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم خورشید در روز برای حفظ رشد فشرده و تولید شاخه‌های قوی ضروری است. کمبود نور موجب دراز شدن بیش از حد شاخه‌ها، کاهش تراکم برگ و کاهش گلدهی می‌شود. در اقلیم‌های بسیار داغ، سایه‌ی سبک در بعدازظهر می‌تواند از تنش گرمایی شدید جلوگیری کند.

خاک، زهکشی و pH

آکاسیای گواجیلو در خاک‌های سبک، شنی یا لومی با زهکشی عالی بهترین رشد را دارد. ایستابی و ماندگاری آب در اطراف ریشه، اصلی‌ترین عامل پوسیدگی ریشه و ضعف گیاه است. pH کمی قلیایی تا خنثی (حدود ۷–۸) مطلوب است و خاک‌های آهکی، سنگلاخی و حتی فقیر از نظر مواد غذایی را تحمل می‌کند.

رطوبت، آبیاری و تهویه

این گیاه به خشکی مقاوم است و پس از استقرار، تنها به آبیاری عمیق و متناوب نیاز دارد. آبیاری باید بین دو نوبت کاملاً اجازه خشک شدن لایه‌ی سطحی خاک را بدهد. رطوبت نسبی هوا اگر متوسط یا پایین باشد مناسب‌تر است؛ محیط‌های خیلی مرطوب و بدون تهویه خطر بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

آکاسیا معطر (آکاسیای شیرین) آکاسیای بندکفشی میموزا آکاسیا بلندبرگ

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

آیرونوود بیابانی (چوب‌آهن بیابانی) آستراگالوس ویتنی (گون ویتنی) کلرولئوکن پیچ‌خورده نیل وحشی زرد

  محسن شهاب الدین