فیکوس میکروکارپا بونسای

دانستنیهای علمی

فیکوس میکروکاپرا گونه ای از فیکوس در خانواده موراسه است که به طور گسترده ای به عنوان یک گیاه زینتی پرورش داده میشود و یکی از شایع ترین درختان خیابانی در مناطق با آب و هوای گرم است.

فیکوس میکروکاپرا بونسای در اصل از کوههای چین و در زیر صخره های این منطقه رشد می کند. علی رغم اینکه بسیار کوچک در عرض و ارتفاع هستند آنها هم میوه و هم گل در فصول و سنین مختلف میدهند

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 23 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوطی از خاکبرگ ،پیت،هوموس، شن و ماسه و خاک رس

ساقه و تنه

فیکوس میکروکارپا در فرم بونسای معمولاً تنه‌ای کوتاه تا نسبتاً قطور با پوستۀ خاکستری تا قهوه‌ای روشن دارد. سطح تنه با افزایش سن بافتی نسبتاً زِبر و گاه ترک‌های ظریف پیدا می‌کند و در برخی ارقام، ریشه‌های هوایی از نواحی پایینی ساقه یا شاخه‌ها ظاهر شده و به تدریج ضخیم می‌شوند. شیرهٔ گیاه لاتکسِ سفیدرنگ است که در برش ساقه دیده می‌شود.

شاخه‌ها و فرم رشد

شاخه‌ها پرانشعاب و انعطاف‌پذیرند و به‌راحتی هرس‌پذیر می‌شوند؛ همین ویژگی به ایجاد تاج متراکم و فرم‌های کلاسیک بونسای کمک می‌کند. جوانه‌های جانبی فعال بوده و پس از هرس، شاخه‌زایی ریز و فشرده ایجاد می‌شود. رنگ شاخه‌های جوان سبز تا قهوه‌ای روشن است و با بلوغ تیره‌تر می‌گردد.

برگ

برگ‌ها ساده، چرمی و براق هستند و معمولاً بیضی تا تخم‌مرغی با نوک نسبتاً تیز دیده می‌شوند. رنگ پهنک از سبز متوسط تا سبز تیره متغیر است و سطح براق برگ یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های ظاهری گیاه به شمار می‌آید. رگبرگ میانی مشخص است و حاشیه برگ غالباً صاف و بدون دندانه می‌باشد. اندازه برگ در بونسای معمولاً کوچک‌تر نگه داشته می‌شود، اما ذاتاً می‌تواند متوسط باشد.

گل، میوه و ساختار زایشی

در فیکوس‌ها گل‌ها ریز و پنهان بوده و داخل ساختاری گوشتی به نام «سیکونیوم» قرار می‌گیرند؛ بنابراین گل‌ها به‌صورت معمول قابل مشاهده نیستند. میوه‌های کوچک و گرد (شبیه انجیرهای ریز) ابتدا سبز بوده و در بلوغ می‌توانند زرد تا نارنجی-قرمز شوند، هرچند در شرایط آپارتمانی و در فرم بونسای، تشکیل میوه معمولاً محدود یا نادر است.

شرایط محیط رشد

این گیاه به محیط روشن با نور غیر مستقیم و سایه روشن ، یک مقدار کمی آفتاب مستقیم به ویژه در طول ماه های زمستان نیاز دارد.

خاک مناسب مخلوطی از خاکبرگ ،پیت،هوموس، شن و ماسه و خاک رس با PH از 5.5 تا 7.5 میباشد.

درجه حرارت محیط برای فیکوس میکروکاپرا گرما متوسط در حدود 20 تا 26 درجه سانتیگراد میباشد.

گرچه این بونسای به عنوان گیاه خانگی و در مکان های مسقف گسترش یافته اما نیاز به نور خورشید بین 3 تا6 ساعت در روز دارد. شش ساعت بهتر است که به رشد و میوه و یا گلدهی گیاه بسیار کمک میکند.

آنها می توانند در یک محفظه نگه داشته شوند ولی میبایست رطوبت و گردش هوا و اطمینان از عدم بیماری و آفات لحاظ شود. آبیاری روزانه مورد نیاز است ، و آنها باید هر 2 هفته یکبار با کود مایع مخصوص تغذیه شوند.

مقابله به آفات فیکوس میکروکارپا بونسای

آفات رایج فیکوس میکروکارپا بونسای

شپشک آردآلود، شپشک سپردار، کنه تارتن و تریپس از آفات اصلی هستند و با مکیدن شیره گیاه باعث زردی، ضعف عمومی، ریزش برگ و چسبناک شدن سطح برگ (عسلک) می‌شوند. وجود دوده سیاه روی برگ‌ها معمولاً نشانه عسلکِ ناشی از شپشک‌هاست.

برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید و برگ‌ها و ساقه‌ها را با پنبه آغشته به الکل 70٪ تمیز کنید. سپس از صابون حشره‌کش یا روغن ولک/نیم استفاده کرده و 2–3 نوبت با فاصله 7 روز تکرار کنید. خشکی هوا و گرما کنه را تشدید می‌کند؛ رطوبت ملایم و شست‌وشوی برگ‌ها کمک‌کننده است.

بیماری‌های شایع و علائم

پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاک‌زاد) مهم‌ترین بیماری است و با نرم شدن ریشه، بوی نامطبوع، توقف رشد و ریزش برگ همراه می‌شود. لکه‌برگی‌های قارچی نیز لکه‌های قهوه‌ای/سیاه با هاله ایجاد می‌کنند. آبیاری بیش از حد و زهکش ضعیف، خطر بیماری‌های قارچی را چند برابر می‌کند.

روش‌های پیشگیری و درمان

از خاک سبک با زهکش عالی استفاده کنید، بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود، و برگ‌های آلوده را حذف کنید. در موارد پوسیدگی، ریشه‌های قهوه‌ای را هرس کرده و تعویض گلدان انجام دهید؛ سپس یک قارچ‌کش مناسب (مانند ترکیبات مسی یا کاربندازیم مطابق برچسب) مصرف کنید. ضدعفونی ابزار هرس و پرهیز از خیس ماندن برگ‌ها، کلید پیشگیری است.

نحوه تکثیر فیکوس میکروکارپا بونسای

تولید مثل فیکوس میکروکارپا در طبیعت

فیکوس میکروکارپا در زیستگاه طبیعی خود به‌وسیله بذر تکثیر می‌شود. گل‌های ریز این گیاه درون میوه‌های انجیرمانند قرار دارند و گرده‌افشانی آن‌ها اغلب توسط زنبورهای اختصاصی فیکوس انجام می‌گیرد. پس از گرده‌افشانی، میوه رسیده بذرهای فراوان و بسیار ریز تولید می‌کند که توسط پرندگان و باد پخش می‌شوند و روی بسترهای مرطوب و سایه‌دار جوانه می‌زنند. در طبیعت، ریشه‌های هوایی نیز با رسیدن به خاک می‌توانند گیاهان جدید ایجاد کنند.

روش‌های تکثیر فیکوس میکروکارپا در خانه

رایج‌ترین روش تکثیر خانگی فیکوس میکروکارپا قلمه‌گیری ساقه است. قلمه نیمه‌چوبی ۱۰–۱۵ سانتی‌متری با چند گره برگ انتخاب شده، شیره اضافی شسته و در خاک سبک (مخلوط پرلایت و پیت‌ماس) قرار می‌گیرد. حفظ رطوبت بالا و نور غیرمستقیم برای ریشه‌زایی ضروری است. می‌توان از هورمون ریشه‌زا برای تسریع ریشه‌دهی استفاده کرد. تکثیر از طریق قلمه ریشه ضخیم نیز برای تولید پایه بونسای کاربرد دارد. کشت بذر در خانه کمتر متداول است، زیرا بذرها کمیاب و جوانه‌زنی آن‌ها دشوار است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس انجیر و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره توت و جنس های آن