انجیر هندی

دانستنیهای علمی

انجیر هندی درختی بزرگ و گسترده است که در شبه قاره هند به صورت وحشی است که دارای ریشه های هوایی بسیار است. هنگامی که این ریشه ها به زمین میرسند، از تنه اصلی غیر قابل تشخیص میشوند.

میوه این گیاه توسط پرندگان و پستانداران خورده شده و دانه های آن توسط پرندگان پراکنده میشود

انجیر هندی یکی از بزرگترین درختان در جهان از نظر میزان مساحتی که اشغال میکند، میباشد.

این گیاه قابل نگهداری به عنوان گیاه آپارتمانی در خانه و اداره نیز میباشد. (به صورت بونسای نیز موجود است)

خصوصیات - معرفی

این نوع انجیر که بومی هند ، سری لانکا و پاکستان است، اغلب در اطراف معابد کاشته شده و توسط هندو ها و بودایی ها مقدس شمرده میشود.

ساقه و تنه

فیکوس بنگالِنسیس (Ficus benghalensis) درختی همیشه‌سبز با تنه‌ای ضخیم و پوستۀ خاکستری تا قهوه‌ای روشن است. شاخه‌ها گسترده و افقی‌اند و به تشکیل تاجی پهن کمک می‌کنند. بافت چوبی سخت و رشد سالانه در شرایط گرم و مرطوب چشمگیر است.

ریشه‌های هوایی و ریشه‌بندها

ویژگی شاخص این گونه ریشه‌های هوایی آویزان از شاخه‌ها است که پس از تماس با زمین، ضخیم شده و به صورت «ستون‌های پشتیبان» عمل می‌کنند. این ریشه‌ها معمولاً به رنگ کرم تا قهوه‌ای روشن دیده می‌شوند و موجب گسترش تدریجی قطر تاج و تثبیت شاخه‌های سنگین می‌گردند.

برگ

برگ‌ها ساده، چرمی و نسبتاً بزرگ‌اند؛ بیضوی تا تخم‌مرغی با نوک کوتاه و حاشیۀ صاف. سطح فوقانی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین سبز روشن‌تر است. رگبرگ میانی برجسته بوده و رگبرگ‌های جانبی به‌صورت منظم تا حاشیه امتداد می‌یابند. دمبرگ معمولاً کوتاه تا متوسط و سفت است.

گل‌آذین و گل

گل‌ها بسیار ریز و درون ساختاری کیسه‌مانند به نام سیکونیوم (انجیر) قرار دارند؛ بنابراین گل‌ها به‌طور مستقیم دیده نمی‌شوند. سیکونیوم‌ها معمولاً گرد تا کمی بیضوی‌اند و بسته به مرحله رشد می‌توانند سبز و سپس متمایل به زرد یا قرمز-قهوه‌ای شوند.

میوه و شیره

میوه‌های کوچکِ انجیرمانند، پس از رسیدن نرم‌تر و پررنگ‌تر می‌شوند و بذرهای فراوان و ریز دارند. در بریدگی برگ یا ساقه، شیرۀ سفید لاتکس خارج می‌شود که از ویژگی‌های بارز بسیاری از گونه‌های فیکوس است.

شرایط نگهداری انجیر هندی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک جنگلی یا مخلوطی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه

محیط رشد گیاه در خانه باید در منطقه ای نیم سایه یا در حد نور متوسط باشد. ولی در خارج از منزل به صورت نیم آفتاب با مشتقات جزئی سایه مناسب رشد می باشد.

نیاز رطوبت گیاه در بیرون خانه خیلی کم می باشد. اما به عنوان یک گیاه آپارتمانی، انجیر هندی خاک به خوبی زهکشی شده اما نسبتا مرطوب را دوست دارد. بین هر بار آبیاری اجازه دهید خاک آن کاملاً خشک شود سپس به طور اشباع آبیاری نمایید.

مقابله به آفات انجیر هندی

آبیاری بیش از حد کم یا زیاد می تواند منجر به زرد شدن برگ ها شود.

تکثیر گیاه Ficus Benghalensis از طریق قلمه می باشد

آفات رایج انجیر هندی (Ficus benghalensis)

شپشک آردآلود، سپردارها و شته‌ها با مکیدن شیره گیاه باعث ضعف عمومی، زردی و چسبندگی برگ‌ها (عسلک) می‌شوند. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و با پنبه آغشته به الکل 70٪ آفات قابل مشاهده را پاک کنید، سپس هر 7–10 روز یک‌بار از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی طبق برچسب استفاده کنید. کنه تارتن در هوای خشک لکه‌های ریز روشن و تار ایجاد می‌کند؛ افزایش رطوبت محیط، شست‌وشوی برگ‌ها و استفاده از کنه‌کش‌های مجاز در صورت تداوم آلودگی مؤثر است.

امراض و مشکلات بیماری‌زا

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاکزی) معمولاً در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف رخ می‌دهد و با بوی بد خاک، سیاهی ریشه و افتادگی برگ‌ها همراه است. مهم‌ترین راه مقابله، اصلاح آبیاری و تعویض خاک به بستر سبک با زهکشی بالا است؛ ریشه‌های سیاه را حذف کرده و در صورت نیاز از قارچ‌کش مناسب طبق دستور مصرف بهره بگیرید. لکه‌برگی‌های قارچی نیز با لکه‌های قهوه‌ای/سیاه تشدید می‌شوند؛ حذف برگ‌های آلوده، کاهش خیس‌ماندن شاخ‌وبرگ و بهبود گردش هوا به کنترل کمک می‌کند.

پیشگیری و مدیریت یکپارچه

بازدید هفتگی پشت برگ‌ها، قرنطینه گیاهان جدید، و ضدعفونی ابزار هرس پایه پیشگیری است. از کوددهی نیتروژنه بیش از حد (افزایش آفات مکنده) پرهیز کنید و آبیاری را تنها پس از خشک‌شدن سطح خاک انجام دهید.

نحوه تکثیر انجیر هندی

تولید مثل طبیعی انجیر هندی در طبیعت

انجیر هندی (Ficus benghalensis) در طبیعت وابسته به گرده‌افشانی اختصاصی توسط زنبوران تاییگای انجیر است. این زنبورها تخم‌های خود را داخل بخش گل‌آذین بسته (سیکونیوم) می‌گذارند و همزمان دانه‌گرده را به گل‌های ماده منتقل می‌کنند. بدون حضور این زنبورهای تخصصی، تشکیل میوه بارور در زیستگاه طبیعی به‌طور مؤثر انجام نمی‌شود. بذرهای رسیده توسط پرندگان و پستانداران پخش شده و پس از جوانه‌زنی روی تنه درختان دیگر یا شکاف سنگ‌ها به‌تدریج ریشه‌های هوایی گسترده ایجاد می‌کنند.

روش‌های تکثیر خانگی انجیر هندی

در خانه معمولاً از بذر استفاده نمی‌شود، زیرا به گرده‌افشانی اختصاصی نیاز دارد و جوانه‌زنی آن دشوار است. متداول‌ترین روش تکثیر، قلمه‌گیری است. برای این کار، قلمه‌های نیمه‌خشبی ۱۰–۲۰ سانتی‌متری با چند گره انتخاب شده، برگ‌های پایینی حذف و انتهای قلمه در هورمون ریشه‌زا قرار می‌گیرد. سپس در بستر سبک و مرطوب مانند مخلوط کوکوپیت و پرلیت کاشته و در محیط گرم و با رطوبت نسبی بالا نگهداری می‌شود. روش دیگر، خوابانیدن شاخه‌های انعطاف‌پذیر در گلدان مجاور است تا پس از ریشه‌دهی، از گیاه مادری جدا شوند. تهویه مناسب، رطوبت یکنواخت و پرهیز از آبیاری سنگین برای موفقیت در ریشه‌دهی ضروری است.

هشدار - عوارض جانبی

ضررها و عوارض گزارش‌شده

شیرهٔ شیری (لاتکس) Ficus benghalensis می‌تواند در تماس با پوست باعث تحریک، قرمزی و خارش شود و در تماس با چشم سوزش ایجاد کند. بلع برگ یا شیره در برخی افراد ممکن است به ناراحتی گوارشی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال منجر شود.

در حیوانات خانگی (به‌ویژه سگ و گربه)، جویدن برگ/ساقه یا تماس با شیره گزارش شده که می‌تواند باعث تحریک دهان، آبریزش، استفراغ و اسهال شود. در صورت بروز علائم یا تماس گسترده، شست‌وشوی محل و مراجعه به دامپزشک/پزشک توصیه می‌شود.

بونسای فیکوس رتوزا فیکوس لیراتا انجیر برگ‌کوتاه انجیر

فیکوس میکروکارپا آرتوکارپوس توت قرمز بونسای فیکوس نیتیدا