نام علمي
Eugenia axillaris
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
اوجنیا اکسیلاریس با نام علمی Eugenia axillaris گونهای از تیرهٔ Myrtaceae (موردیان) است. این گونه در سردهٔ گستردهٔ Eugenia قرار میگیرد که صدها گونه درختچه و درخت گرمسیری را در بر میگیرد. برگهای چرمی، اسانسهای معطر و گلهای کوچک سفید از ویژگیهای شاخص خانوادهٔ موردیان است.
منطقه بومی و پراکنش
Eugenia axillaris بومی کارائیب، فلوریدای جنوبی و بخشهایی از آمریکای مرکزی است. این گونه در سواحل، تپههای شنی و جنگلهای همیشهسبز کمارتفاع رشد میکند و نسبت به باد و شوری خاک مقاوم است. حضور آن در اکوسیستمهای ساحلی موجب تثبیت خاک و حمایت از تنوع زیستی میشود.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
این گونه اغلب به صورت درختچه یا درخت کوچک دیده میشود و میتواند بخشی از پوشش جنگلهای ثانویه باشد. میوههای کوچک آن منبع غذایی پرندگان و برخی پستانداران است و در گردهافشانی، حشرات بازدیدکنندهٔ گلها نقش دارند. توان سازگاری با شرایط نیمهخشک و خاکهای فقیر آن را به گونهای مقاوم در زیستگاههای حاشیهای تبدیل کرده است.
تاریخچه و اهمیت علمی
گونههای سردهٔ اوجنیا از دورهٔ اکتشافات گیاهشناسی در قرون ۱۸ و ۱۹ مورد توجه بودهاند. Eugenia axillaris در فلور نواحی کارائیب و فلوریدا به عنوان یکی از عناصر بومی مهم ثبت شده است و در مطالعات مربوط به تکامل سردهٔ Eugenia و پراکنش خانوادهٔ موردیان در نواحی نئوتروپیک اهمیت دارد.
![اوجنیا اکسیلاریس]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک های شنی و هوموس دار
|
این گونه ی گیاهی متغلق به خانواده مورد می باشد. و به صورت درختی یا بوته ای در اندازه های کوچک یا متوسط و به طول 15 تا 25 فوت دیده می شود. و به دلیل عادت رشد بوته ای برای حاشیه کاری ها و پرچین ها مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین یکی از کاندیداهای ساخت بونسای نیز می باشد.
اوجنیا اکسیلاریس بومی جنوب فلوریدا، جزایر کاریب، جنوب مکزیک، بیلایز و گوآتمالا است.
گل ها به رنگ سفید یا زرد کمرنگ بوده و در گروه های گل بزرگ تشکیل می شوند.
برگ ها چرمی و در سطح بالایی به رنگ سبز تیره می باشند. دمبرگ ها به رنگ مایل به قرمز دیده می شوند. شاخ و برگ این گیاه معطر می باشند.
این گیاه دارای میوه های کوچک، خوراکی، سته ای و به رنگ قرمز تیره می باشد. میوه ها تقریباً گلابی شکل بوده و بسیار آبدار می باشند.
![WHITE STOPPER]()
شرایط محیط رشد
تقریباً دارای مقاومت متوسطی است و می تواند در برابر یخبندان ها یا سرماهای کوتاه مدت زنده بماند.
برای رشد به خاک مخصوصی نیاز ندارد و تقریباً در انواع مختلفی از خاک ها حتی در مجاورت خاک های شور، می تواند رشد کند. ولی در خاک های شنی یا آهکی و دارای هوموس کافی در لایه ی بالایی، رشد بهتری خواهد داشت.
آبیاری باید به صورت منظم انجام گیرد. ولی نسبت به خشکی نیز بسیار مقاوم است.
در شرایط سایه و نیمه سایه رشد خوبی دارد.
![Eugenia axillaris]()
مقابله به آفات اوجنیا اکسیلاریس
آفات رایج
اوجنیا اکسیلاریس بیشتر درگیر شپشکهای آردآلود و سپردار، شتهها، کنههای تارعنکبوتی و مگس سفید میشود. علائم شامل عسلک و کپک دودهای روی برگها، پیچیدگی و زردی برگ، ضعف رشد و ریزش جوانههاست. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید، برگها را با آب ولرم و صابون حشرهکش شستوشو دهید و آفات را با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ از روی ساقه و پشت برگها پاک کنید. در طغیان، استفاده از روغن ولک/نیم (Neem) و در صورت ضرورت، سموم سیستمیک مانند ایمیداکلوپراید طبق برچسب توصیه میشود.
امراض قارچی و فیزیولوژیک
رطوبت بالا و تهویه ضعیف میتواند موجب لکهبرگی قارچی و پوسیدگی ریشه (بهویژه در خاک سنگین و آبیاری زیاد) شود. لکههای قهوهای تا سیاه، ریزش برگ و پژمردگی ناگهانی از نشانههای مهم هستند. مدیریت شامل کاهش آبیاری، بهبود زهکشی، حذف برگهای آلوده و ضدعفونی ابزار هرس است. برای کنترل قارچها، کاربرد قارچکشهای مسی یا مانکوزب بهصورت پیشگیرانه و در پوسیدگی ریشه استفاده از ترکیباتی مانند فوزتیلآلومینیوم/متالاکسیل مطابق دستور توصیه میشود.
پیشگیری و مدیریت یکپارچه
کلید موفقیت، پیشگیری است: نور مناسب، فاصله آبیاری بر اساس خشکشدن سطح خاک، تهویه خوب، بازدید هفتگی پشت برگها، و شستوشوی دورهای برگها. استفاده از دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزکها برای شپشکها) و تناوب روشهای کنترل، احتمال مقاومت آفات را کاهش میدهد.
![اوجنیا اکسیلاریس]()
نحوه تکثیر اوجنیا اکسیلاریس
ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد.
اوجنیا اکسیلاریس در زیستگاههای گرمسیری عمدتاً از راه تولیدمثل جنسی تکثیر میشود. گلها با گردهافشانی حشرات (بهویژه زنبورها) به تشکیل میوه و بذر میانجامند و سپس پرندگان و پستانداران میوهخوار با خوردن میوه، بذرها را در فاصلههای دور پراکنده میکنند. عبور بذر از دستگاه گوارش برخی جانوران میتواند به جدا شدن پوشش میوه و تسهیل جوانهزنی کمک کند. در شرایط طبیعی، رطوبت خاک و دمای پایدار نقش کلیدی در استقرار نهالها دارند.
برای حفظ ویژگیهای گیاه مادری، قلمه نیمهخشبی در فصل رشد انتخاب مناسبی است. قلمه را با چند برگ، در محیط مرطوب و زیر پوشش پلاستیکی (برای افزایش رطوبت) ریشهدار کنید و استفاده از هورمون ریشهزایی میتواند موفقیت را افزایش دهد. خوابانیدن شاخه (لایهبندی) نیز با زخمیکردن ملایم پوست و قرار دادن بخش زخمی در بستر مرطوب، راهی کمریسک برای ریشهدهی است.
میوه های گوشتی معمولاً به صورت تازه خوری مصرف می گردند.
این درختان بیشترین استفاده را برای کشت در خیابان ها، معابر شهری، حاشیه کاری ها، پرچین ها و نیز به عنوان بونسای دارند.
بسیار جاذب پرندگان می باشند.