Durio grandiflorus durian munjit که به فارسی دوریا گرندی فلوروس نامیده میشود، گیاهی از خانواده پنیرک، بومی جنوب شرق آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری خاک: خاک عمیق و حاصلخیز
دانستنیهای علمی
نام علمي
Durio grandiflorus
جایگاه ردهبندی و خانواده
Durio grandiflorus (دوریا گرندیفلوروس) از سردهٔ Durio است. این سرده در ردهبندیهای نوین عمدتاً در خانوادهٔ پنیرکیان (Malvaceae) و زیرخانوادهٔ Bombacoideae جای میگیرد (در منابع قدیمیتر گاهی در Bombacaceae ذکر میشد). گونههای سردهٔ Durio درختان گرمسیری با گلهای درشت و گردهافشانی تخصصی هستند و همین ویژگیها در شناخت گروه سودمند است.
جنس و ویژگیهای کلی گیاهشناختی
نام سردهٔ Durio به مجموعهای از درختان همیشهسبز جنگلهای بارانی جنوبشرق آسیا اشاره دارد. در این گروه، گلها معمولاً بزرگ و پرپرچماند و میتوانند سازگاریهایی با گردهافشانهایی مانند خفاشها یا حشرات شبفعال نشان دهند. گونهٔ grandiflorus نیز با نام گونهایِ «گلدرشت» به بزرگی گلها اشاره دارد که یک سرنخ ریختشناختی برای تمایز در سطح گونه است.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
این گونه بومی جزیرهٔ بورنئو (بهویژه بخشهای مالزی و اندونزی) گزارش شده است. زیستگاه طبیعی آن عمدتاً جنگلهای بارانی کمارتفاع تا میانبند با رطوبت بالا، بارندگی سالانه زیاد و خاکهای عمیقِ جنگلی است. حضور در چنین زیستگاههایی معمولاً با حساسیت به خشکی و وابستگی به پوشش جنگلی پیوسته همراه است.
تاریخچه و اهمیت علمی
Durio grandiflorus در بستر پژوهشهای فلوریستیک بورنئو و بازنگریهای آرایهشناسی سردهٔ Durio توصیف و تثبیت شده است. اهمیت علمی این گونه در کمک به فهم تنوعزیستی دوریانها، الگوهای تکامل گلهای درشت و سازگاریهای تولیدمثل در جنگلهای گرمسیری است، بهویژه در مناطقی که فشار تخریب زیستگاه میتواند پراکنش طبیعی را محدود کند.
![دوریا گرندی فلوروس]()
![دوریا گرندی فلوروس]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "دوریا گرندی فلوروس" یا "قهوه سودانی مانجیت" درختی در اندازه متوسط و به طول بیش از 30 متر می باشد. این گیاه یکی از گونه های دارای میوه خوراکی بوده که میوه آن نیز جزو قهوه های سودانی محسوب می شود. این میوه ها دارای گوشتی زرد رنگ می باشند.
برگ ها همیشه سبز، بیضوی تا کشیده و به طول 10 تا 18 سانتیمتر می باشند.
گل ها بصورت خوشه هایی حاوی سه تا سی گل و روی شاخه های بزرگ و یا بصورت مستقیم روی تنه ی اصلی گیاه ظاهر می شوند. هر گل دارای یک کاسه ی گل و پنج (به ندرت چهار یا شش) گلبرگ می باشد. این گل ها در هنگام بعدازظهر باز شده و در عصر گرده افشانی صورت می گیرد، به دنبال آن در صبح، کاسه ی گل، گلبرگ ها و پرچم ها ریزش کرده و در نهایت فقط مادگی گل باقی خواهد ماند. درخت دوریان یک تا دو دوره ی گلدهی و میوه دهی در هر سال دارد. این گل ها به شکل پرمانند بوده و دارای شهد فراوانی می باشند.
میوه ها معطر، به طول بیش از 30 سانتیمتر و قطر 15 سانتیمتر می باشند. هر میوه وزنی حدود یک تا سه کیلوگرم دارد. شکل میوه ها از دوکی تا گِرد متغیر است. پوست میوه ها به رنگ سبز تا قهوه ای و گوشت آنها نیز بسته به گونه ی گیاه، به رنگ زرد کمرنگ می باشد. این میوه ها به صورت آویزان از درخت مشاهده می شوند. میوه های دوریان در برخی موارد شبیه به جک فروت می باشند ولی از نظر خویشاوندی، ارتباطی با آن ندارند.
![durian munjit]()
![durian munjit]()
شرایط نگهداری دوریا گرندی فلوروس
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک عمیق و حاصلخیز
|
این گیاه در نواحی گرمسیری با بارندگی و پراکنش خوب باران در طول سال، رشد بهتری دارد.
همچنین در خاک های حاصلخیز، عمیق و با مواد آلی فراوان و پی اچ 6 تا 7 می تواند به خوبی رشد کند. این درختان در برابر خاک های حاصلخیز و استفاده از کودهای دامی و مالچ ها به خوبی واکنش نشان داده و رشد بهتر و تولید محصول بهتر و بیشتری خواهند داشت.
آبیاری منظم به ویژه در طول دوره ها و فصول خشک، به افزایش تولید کمک زیادی می کند.
یک درخت بالغ در صورت بهینه بودن شرایط رشد، حدود 50 میوه در سال تولید می کند که هر میوه نیز می تواند حدود یک تا سه یا چهار کیلوگرم وزن داشته باشد.
![Durio grandiflorus]()
![Durio grandiflorus]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی و بهداشتی
Durio grandiflorus مانند برخی گونههای نزدیک در جنس دوریان، منبع ترکیبات فنولی و سایر متابولیتهای ثانویه است که در پژوهشهای گیاهپزشکی برای بررسی اثرات آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی مورد توجه قرار میگیرند. در کاربردهای موضعی، عصارههای تهیهشده از بخشهای گیاه (بهویژه برگ و پوست) گاهی بهعنوان مواد اولیه در فرمولاسیونهای بهداشتی برای کمک به محافظت از پوست در برابر استرس اکسیداتیو مطالعه میشوند.
کاربردهای غذایی-صنعتی و فرآوری
میوه در درجه نخست مصرف خوراکی دارد، اما در صنایع غذایی میتواند بهصورت پالپ، پوره، طعمدهنده یا ماده اولیه فرآوردههای تخمیری بهکار رود. قندها و ترکیبات معطر موجود در میوه ظرفیت استفاده در تولید محصولات طعمدار، کنسانتره و ترکیبات فرار معطر را فراهم میکند. پوسته و بقایای فرآوری میوه نیز میتوانند بهعنوان زیستتوده برای تولید کمپوست، خوراک میکروبی در فرایندهای زیستی، یا تبدیل به زغال زیستی (biochar) جهت کاربردهای کشاورزی و صنعتی بررسی شوند.
استفاده از چوب و الیاف
در برخی دوریانها، چوب و الیاف حاصل از اندامهای چوبی در کاربردهای سبک مانند ساخت ابزارهای ساده، سوخت زیستی و مواد فیبری قابل استفادهاند؛ با این حال، کاربرد صنعتی پایدار نیازمند ارزیابی کیفیت چوب، دسترسی، و ملاحظات حفاظتی گونه است.
![دوریا گرندی فلوروس - معرفی درختان میوه]()
![دوریا گرندی فلوروس - معرفی درختان میوه]()
نحوه تکثیر دوریا گرندی فلوروس
این گیاه ممکن است از طریق کشت بذر یا پیوند زدن تکثیر گردد. بذرها به سرعت قوه نامیه ی خود را از دست داده و باید پس از برداشت بلافاصله کشت شوند. به ویژه نباید تا قبل از کشت، خشک گردند. بذرها حدود یک هفته پس از کشت جوانه می زنند و رشد خوب و سریعی دارند.
درختانی که توسط پیوند زدن، تکثیر می شوند، چهار تا پنج سال پس از پیوند به باردهی می رسند. در حالی که نهال های بذری یا گیاهان به وجود آمده از طریق کشت بذر، 15 سال یا بیشتر پس از کشت به میوه دهی خواهند رسید.