معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - نمدار

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1392/04/24
معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - نمدار
نَمدار (*Tilia begonifolia*) درختی برگ‌ریز از تیرهٔ پنیرکیان (Malvaceae) است که در اقلیم‌های معتدل و نیمه‌مرطوب بهترین رشد را دارد. **شرایط رشد**: دمای ملایم تا خنک را می‌پسندد و در گرمای شدید و خشکی طولانی دچار تنش می‌شود؛ **رطوبت** متوسط تا نسبتاً بالا و خاک‌های عمیق و نسبتاً مرطوب (با زهکشی مناسب) برای آن مناسب‌اند. از نظر **نور** در آفتاب کامل تا نیم‌سایه رشد می‌کند، ولی در رویشگاه‌های نیم‌سایه نیز عملکرد خوبی دارد.
**بومی و زیستگاه**: بومی بخش‌هایی از غرب آسیا و قفقاز است و در ایران عمدتاً در جنگل‌های هیرکانیِ حاشیهٔ جنوبی دریای خزر، دره‌های مرطوب و دامنه‌های جنگلی دیده می‌شود.
**خصوصیات ظاهری**: تاجی گسترده و سایه‌انداز، تنه با پوست خاکستری؛ برگ‌ها پهن و قلبی‌شکل با حاشیه دندانه‌دار (در بسیاری نمونه‌ها سطح زیرین کمی کرک‌دار)؛ گل‌ها کوچک، زردِ مایل به کرم و بسیار معطر، به‌صورت خوشه‌های آویخته همراه با یک **براکته** (برگک) باریک و روشن؛ میوه فندقه‌ای کوچک.
**نام‌های رایج**: در ایران «نَمدار/زیرفون» و در جهان معمولاً در گروه «Linden / Lime tree» (زیرفون) شناخته می‌شود. **کاربرد مشهور**: گل‌های زیرفون به‌طور گسترده برای دمنوش‌های گیاهی معطر و آرام‌بخش در طب سنتی و گیاه‌دارویی استفاده می‌شوند.

Nargil_Tilia begonifolia
نام علمي
Tilia begonifolia
نام لاتين
linden
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه نمدار گیاهی است از خانواده پنیرکیان که بومی مناطق معتدل نیمکره شمالی میباشند.
امروزه این درخت در نیمکره جنوبی نیز کاشته میشود.
این درخت در اروپا به وفور در کنار خیابانها کاشته میشود.
تیره پنیرکیان شامل 30 گونه درخت برگریز میباشد .
در کشور ما این درخت جزء گونه های ارزشمند جنگل های شمال محسوب میشود .
به علت ارزش مند بودن بسیار زیاد این درخت ، آزمایش هایی در کشور ما صورت گرفت مبنی بر آنکه کدام محل برای رشد این درخت مناسب تر است:
در مجموع به نظر مي رسد كه منطقه قرن آباد از نظر ويژگي هاي كمي، محل مناسب تري براي رويش نمدار نسبت به منطقه گرمابدشت مي باشد، ولي‏ از نظر زادآوري منطقه گرمابدشت نسبت به منطقه قرن آباد مناسب تر است.
از چوب ، برگ و گل این درخت استفاده میشود و جزء گیاهان دارویی نیز محسوب میشود.

نمدار

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه نمدار
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  نمدار
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  نمدار
20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  نمدار
مخلوطی از خاک باغچه و کمی خاک برگ

این درخت برگریز عمر بسیار طولانی دارند و تا 900 سال زندگی میکنند .
سرعت رشد بالایی دارند بین 20 تا 40 متر ، ارتفاع این درخت میباشد و قطر تنه آن در حدود 1 متر میباشد .
تاج این درخت بزرگ و گرد میباشد.
پوست تنه درخت جوان ، صاف و خاکستری میباشد و در درختان مسن تیره رنگ و دارای سوراخهایی میباشد.
چوب این درخت مرغوب و زیبا میباشد.
برگها به شکل قلب و با لبه هایی دندانه دار میباشند و 20 سانتیمتر عرض دارند.
گلهای این درخت زرد رنگ هستند و دمگل بسیار بلندی دارند و بسیار معطر میباشند .
عطر این گلها زنبورهای عسل را به شدت جذب میکند و از گلهای هر درخت به طور متوسط 10 کیلو عسل تولید میشود.
از این گلها ، دمکرده ای تولید میشود که در اروپا با نام چای زیرفون ، طرفداران بسیار زیادی دارد.

از نظر حجم درخت نمدار ، هفتمین گونه جنگلهای شمال محسوب میشود.

از آنجایی که این درخت عمر بسیار طولانی دارد ( گاها بالای 1000 سال عمر میکند) در افسانه ها و اشعار فولکلور گیلان مورد توجه بوده تا جایی که در گذشته نشست تصمیم گیری شوراهای روستایی زیر سایه این درخت برگزار می شد.

linden

شرایط محیط رشد

نگهداری از گیاه Linden به شرح زیر میباشد :

نور: بهتر است این درخت در نیمسایه قرار داشته باشد.(آفتاب کامل برای این درخت مناسب نمیباشد.)
خاک: مخلوطی از خاک باغچه و کمی خاک برگ.
آبیاری: این درخت به آبیاری متوسط تا زیاد نیاز دارد و در فاصله بین دو آبیاری خاک باید مرطوب باقی بماند.
دما: در حدود 20 درجه مناسب میباشد.

کود:
این درخت به 2 گرم در لیتر کود هر هفته یکبار از فروردین تا مهر نیاز دارد.

Tilia begonifolia

نحوه تکثیر نمدار

تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر میباشد: بذرها دوره خواب دارند و یک سال در خواب می مانند و در سال بعد سبز میشوند.
بذرها را در اواخر مرداد به صورت نارس بچینید و بکارید.

بیماری خاصی این درخت را تهدید نمیکند.

linden

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این درخت خواص بسیار زیادی دارد :

برگها به صورت علوفه دامی استفاده میشوند.
چوب درخت نمدار در تولید ستون های چوبی، تخته، طبق، کندو عسل، جعبه و صندوق مورد استفاده قرار می گیرد .

همانطور که قبلا ذکر شد این گیاه جزء گیاهان دارویی نیز محسوب میشود:
دم کرده گلها بهترین درمان سرماخوردگی است زیرا این گیاه معرق بسیار خوبی میباشد.
قسمتهای خشک این گیاه اشتها آور و آرامبخش است.
از شاخه های نازک آن برای تهیه ذغالی استفاده میکنند که علیه گاز روده ای ، ترشح زیاد اسید معده ، بیماری های کبدی و جذب سموم کاربرد دارد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - نمدار

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس نمدار و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پنیرک و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.42 از ۵، بر اساس 36 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

محمدحسین مظاهری 1399/11/27
با عرض سلام و خدا قوت.آیا می توان درخت نمدار را در مشهد پرورش داد؟

ثبت پرسش یا نظر جدید