نام علمي
Corylus americana
نام لاتين
American Hazelnut
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناختی
فندق آمریکایی با نام علمی Corylus americana به خانواده Betulaceae (توسکاییان) تعلق دارد. این خانواده شامل درختان و درختچههای برگریز مناطق معتدل است. جنس Corylus همان جنسی است که فندق معمولی یا فندق اروپایی (Corylus avellana) نیز در آن قرار میگیرد و نشاندهنده خویشاوندی نزدیک این دو گونه است. فندقهای خوراکی جهان عمدتاً در همین جنس Corylus طبقهبندی میشوند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
فندق آمریکایی بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی است و از جنوب کانادا تا بخشهای شرقی ایالات متحده پراکنش دارد. این گونه عمدتاً در مناطق دارای اقلیم معتدل قارهای رشد میکند و تحمل خوبی نسبت به سرمای زمستانی نشان میدهد. فندق آمریکایی معمولاً در لبه جنگلها، حاشیه جادههای جنگلی و اراضی نیمهباز دیده میشود، جایی که نور کافی ولی رطوبت خاک نیز مناسب باشد.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاههای اصلی این گونه شامل جنگلهای برگریز، بیشهزارها و اراضی بوتهزار مرطوب تا نسبتاً خشک است. این درختچه با تولید خوشههای فندق خوراکی، منبع غذایی مهمی برای پرندگان و پستانداران کوچک محسوب میشود. سیستم ریشهای قوی آن در پایداری خاک و جلوگیری از فرسایش نقش دارد. حضور فندق آمریکایی در مراحل میانی توالی اکولوژیک جنگلها گزارش شده است.
تاریخچه استفاده و اهمیت علمی
جمعیتهای بومی آمریکای شمالی از دیرباز از میوههای فندق آمریکایی بهعنوان منبع انرژی و چربی گیاهی بهره میبردهاند. این گونه همچنین در مطالعات اصلاح نژادی برای افزایش مقاومت به سرما و بیماری در فندقهای تجاری مورد توجه است. پژوهشهای ژنتیکی روی Corylus americana به درک فرایندهای تکامل در جنس Corylus کمک کرده و آن را به مدلی ارزشمند در گیاهشناسی جنگل و کشاورزی دانههای روغنی تبدیل کرده است.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی تا لومیرسی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ تحمل دامنه وسیعی از خاکها؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)
|
ریختشناسی کلی Corylus americana
فندق آمریکایی درختچهای برگریز با قامت ۲ تا ۴ متری است. فرم کلی آن بوتهای، گسترده و دارای چندین ساقه از پایه است که تودهای متراکم ایجاد میکند. پوست ساقهها در جوانی خاکستری مایل به قهوهای و صاف است و با افزایش سن به رنگ قهوهای تیره با شیارهای کمعمق و لکههای عدسکی روشن درمیآید. شاخههای جوان نازک، انعطافپذیر و اغلب بهصورت کمانی خمیده میشوند. سیستم ریشهای کمعمق اما گسترده است و به تشکیل رانشهای ریزوممانند و پاجوشهای فراوان تمایل دارد.
برگها
برگها ساده، متناوب و بهوضوح قلبیـتخممرغی شکل هستند. طول آنها حدود ۵ تا ۱۲ سانتیمتر و عرضشان نزدیک به همان اندازه است، بهطوری که ظاهری تقریباً مدور دارند. حاشیه برگها مضرس و دوبرابر دندانهدار است. نوک برگها کشیده و گاه اندکی دُمدار میشود. سطح رویی برگ سبز تیره، نسبتاً زبر و دارای رگبرگ میانی برجسته است؛ سطح زیرین سبز روشنتر با کرکهای نرم و کوتاه روی رگبرگها دیده میشود. دمبرگها کوتاه و کمی کرکدار بوده و در محل اتصال به ساقه، گاهی گوشوارکهای کوچک دیده میشود.
گلآذینها و گلها
گیاه یکپایه و دارای گلهای نر و ماده جداگانه روی یک فرد است. گلهای نر در خوشههای آویخته و استوانهای به نام شاتون ظاهر میشوند که در پاییز تشکیل و در زمستان به رنگ زردـقهوهای نمایان هستند. طول شاتونها معمولاً ۴ تا ۸ سانتیمتر است و از گلهای بسیار ریز بدون گلبرگ تشکیل شده است. گلهای ماده کوچک، مجتمع و در جوانههای کروی پنهاناند؛ تنها کلالههای قرمز روشن و رشتهایشکل آنها در اوایل بهار از جوانه بیرون میزند. این تضاد رنگی قرمز کلالهها با شاخههای خاکستری از ویژگیهای تشخیصی گونه است.
میوه و پوشش میوه
میوه فندق آمریکایی فندقهای کروی تا بیضوی با قطر حدود ۱ تا ۱٫۵ سانتیمتر است. هر فندقه درون پوششی برگمانند (انولوک) سبز رنگ و تا حدی عمیقاً شکافدار قرار دارد. این پوشش اغلب بلندتر از خود فندق بوده و حاشیهای نامنظم و تا حدی رشتهمانند دارد که بهصورت برآمده از نوک فندق دیده میشود. با رسیدن میوه در اواخر تابستان تا اوایل پاییز، رنگ پوسته چوبی قهوهای و پوشش سبز به تدریج زرد تا قهوهای میشود و کمی جمع میگردد.
شرایط محیط رشد
دمای مناسب برای رشد فندق آمریکایی
فندق آمریکایی (Corylus americana) گیاهی مقاوم به سرما است و در مناطق معتدل سرد بهترین عملکرد را دارد. بازه دمایی ایدهآل برای رشد فعال آن حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. این گونه توان تحمل زمستانهای سرد تا حدود منفی ۳۰ درجه سانتیگراد را دارد، بهشرط آنکه یخزدگیهای دیررس بهاره به جوانهها آسیب نرساند. تابستانهای بسیار گرم و خشک، همراه با باد شدید، میتواند باعث کاهش رشد و ریزش میوهها شود.
نور و شدت روشنایی
فندق آمریکایی نور کامل تا نیمسایه را ترجیح میدهد. بهترین باردهی در مکانهایی با آفتاب مستقیم حداقل ۶ ساعت در روز مشاهده میشود. در مناطق گرمتر، حضور سایه ملایم بعدازظهر به کاهش تنش گرمایی و جلوگیری از سوختگی برگها کمک میکند. کشت در سایه سنگین منجر به شاخهزایی ضعیف، کاهش گلدهی و تولید فندقی کوچکتر میشود.
رطوبت و نیاز آبی
این گونه خاک با رطوبت متوسط و یکنواخت را دوست دارد. خاک همیشه باید کمی مرطوب اما نه غرقاب باشد. دورههای خشکی طولانی بهویژه در زمان تشکیل و پر شدن مغز فندق، اندازه و کیفیت میوه را کاهش میدهد. وجود رطوبت نسبی متوسط در هوا مناسب است؛ رطوبت بیش از حد همراه با تهویه ضعیف میتواند بیماریهای قارچی را تشدید کند.
خاک، بافت و pH
بهترین رشد در خاکهای لومی تا لومیشنی، عمیق، حاصلخیز و با زهکشی خوب بهدست میآید. خاکهای سنگین و رسی با آبماندگی برای ریشهها مضر هستند و احتمال پوسیدگی را افزایش میدهند. این گیاه pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) را ترجیح میدهد، هرچند در دامنه نسبتاً وسیعی قابل کشت است. افزودن ماده آلی مانند کمپوست به بهبود ساختمان خاک و نگهداری رطوبت کمک میکند.
باد، فاصله کاشت و شرایط استقرار
فندق آمریکایی در برابر باد ملایم مقاوم است، اما محافظت نسبی در برابر بادهای شدید برای جلوگیری از شکستن شاخهها و خشک شدن بیش از حد خاک توصیه میشود. انتخاب مکان با جابهجایی هوای مناسب، خطر بیماریهای قارچی را کاهش میدهد. کاشت در شیبهای ملایم با زهکشی خوب، بهویژه در اقلیمهای پرباران، برای استقرار بهتر بوتهها مطلوب است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس فندق و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بتولاسه و جنس های آن