توس

دانستنیهای علمی

نام علمي

Betula Pendula

نام لاتين

Birch

خانواده (تيره)

Betulaceae

درخت توس با نام علمی Betula pendula  درختی است زیبا و برگریز از خانواده بتولاسی که بومی نیمکره شمالی (اروپا و آمریکای شمالی ) می باشد و تا ارمنستان و قفقاز و ایران نیز پیش رفته است .
این درخت در جنگلهای چالوس به صورت خودرو می روید.
در گذشته از این درخت برای درمان نقرس استفاده می شده است.
این درخت به علت زیبایی که دارد اغلب در پارکها و باغها کاشته می شود ولی گذشته از این مسئله مصارف دارویی بسیاری نیز دارد.
توس درخت ملی فنلاند می باشد و در سوئد از پوست این درخت نان خاصی درست می کنند.

خصوصیات - معرفی

درخت توس به طور معمول ارتفاعی بین 15 تا 25 متر دارد و به طور خاص ممکن است تا 39 متر نیز رشد کند .
تنه ای بلند و باریک دارد با قطری کمتر از 40 سانتی متر .
برگ‌های درخت توس به شکل لوزی، نوک‌تیز و دندانه‌دار است و بین 3 تا 7 سانتی متر می باشند.
گرده افشانی توسط بادو در اوایل بهار انجام می شود.
میوه توس به صورت شاتوت دراز می‌باشد که نر آن در پائیز و ماده آن در بهار ظاهر می‌شود.
پوست تنه این درخت سفید رنگ بوده که در سن بیست سالگی به صورت نوارهائی شبیه کاغذ از آن جدا می‌شود.
برگ، پوست تنه و شیره این درخت مصرف طبی دارند.این درخت بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ سال عمر می‌کند و چوبی سخت و سفیدی دارد که در کارهای گوناگون نجاری و در کنده کاری ظروف چوبی کاربرد دارد .
با گرم کردن پوست تنه این درخت می توان رزین بدست آورد.

شرایط نگهداری توس

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 4 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی، لومی ، ماسه ای مر طوب و خوب زهکشی شده

برای درخت توس دمایی بین -8 درجه تا16 درجه مناسب می باشد .
خاک بهتر است لومی ،شنی یا ماسه ای مرطوب و خوب زهکشی شده باشد .
در سایه این درخت رشد نمی کند و در آفتاب کامل بهترین رشد را دارد.
از آنجا که این درخت دارای ریشه هایی کم عمق می باشد به آبیاری نیاز دارد به خصوص در فصل های گرم.
این درخت تحمل بادهای قوی را دارد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص داروئی:
برگ و پوست درخت توس از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است .
خواص آب یا شیره درخت توس
1)بعنوان کمپرس برای از بین بردن لکه های پوستی و بیماریهای پوستی استفاده می شود.
2)ناراحتی های مثانه و ورم آنرا ازبین می برد.
3)بهترین داروی نقرس است .
خواص برگ و پوست درخت توس
1)تصفیه کننده خون است.
2)تب بر است .
3)عرق آور می باشد .
4)داروی مفیدی برای گریپ و سرماخوردگی است .
5)دستگاه هاضمه را تقویت می کند و برای هضم غذا مفید می باشد.
6)سرگیجه و سردرد را برطرف می کند.
8)اگزما را برطرف می کند برای این کار جوشانده پوست و یا برگ درخت توس را روی زخم ها بمالید.
9)دردهای رماتیسم و نقرس رار فع می کند .
10)کسانیکه پایشان عرق می کند باید هر روز پاها را در جوشانده برگ و پوست درخت توس قرار دهند .

نحوه تکثیر توس

تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر صورت می گیرد :
بهتر است بذر این گیاه در بهار و در یک موقعیت آفتابی و در یک قاب سرد کاشته شود و زمانی که به اندازه کافی بزرگ شدند در گلدانهای جدا قرار داده شوند .

گياهان ديگر از همين جنس :

توس کاغذی

توس آبی

توسکای رودخانه‌ای

توس زرد

گياهان ديگر از همين خانواده :

ممرز آمریکایی

فندق معمولی

توس خاکستری

ممرز آمریکایی