این گیاه با نام علمی Betula papyrifera و نام مرسوم (Paper Birch) که به فارسي توس کاغذی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Betulaceae بومي بومی شمال آمریکای شمالی؛ از آلاسکا و کانادا تا شمال ایالات متحده، بهویژه در جنگلهای سردسیری، مناطق کوهستانی، کنار دریاچهها و خاکهای خنک و مرطوب رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا شنی خنک با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر؛ ترجیحاً خاک اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Betula papyrifera
ردهبندی و خانواده
Betula papyrifera که در فارسی به «توس کاغذی» شناخته میشود، گونهای از تیره Betulaceae (توسسانان) است. این گونه در راسته Fagales قرار میگیرد و یکی از اعضای شاخص جنس Betula به شمار میآید. توس کاغذی بهعنوان درختی خزانکننده و نورپسند شناخته میشود که در بسیاری از اکوسیستمهای سرد و معتدل نیمکره شمالی نقش ساختاری مهمی دارد.
جنس و ویژگیهای مرفولوژیک
جنس Betula شامل دهها گونه درختی و درختچهای است که همگی پوست نسبتاً نازک و اغلب لایهلایه دارند. در Betula papyrifera پوسته تنه به رنگ سفید متمایل به شیری است و به صورت ورقههای نازک شبیه کاغذ جدا میشود. برگها تخممرغی تا مثلثی، دندانهدار و بهطور متناوب روی شاخه قرار گرفتهاند. گلها به صورت شاتون (catkin) نر و ماده مجزا اما روی یک پایه (گیاه یکپایه) تشکیل میشوند.
منطقه بومی و زیستگاه
زادگاه اصلی توس کاغذی جنگلهای سرد و معتدل آمریکای شمالی است، از آلاسکا و کانادا تا شمال ایالات متحده. این گونه معمولاً در خاکهای نسبتاً مرطوب، لبه جنگلها، سواحل رودخانهها و نواحی پس از عقبنشینی یخچالها رشد میکند. توانایی بالای آن در تحمل سرما و استقرار روی خاکهای فقیر باعث میشود که یکی از گونههای پیشگام در توالیهای اکولوژیک باشد.
تاریخچه و اهمیت علمی
Betula papyrifera در سده هجدهم میلادی به طور رسمی توصیف و نامگذاری شد و از آن زمان به عنوان گونهای کلیدی در مطالعات جنگلشناسی مناطق بوریال مطرح است. پوست کاغذی و مقاوم آن منبع تاریخی مهمی برای ساخت قایق، ظروف و نوشتافزار در فرهنگهای بومی آمریکای شمالی بوده است. امروزه توس کاغذی در پژوهشهای مرتبط با تغییرات اقلیمی، چرخه کربن و روند جانشینی جنگلها بهعنوان گونه مدل مورد استفاده قرار میگیرد.
خصوصیات - معرفی
مشخصات کلی اندامهای گیاه توس کاغذی (Betula papyrifera)
توس کاغذی درختی خزانکننده با قامت متوسط تا بلند است که معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ متر ارتفاع میگیرد و تاجی نسبتاً باریک تا تخممرغی شکل دارد. سیستم ریشهای آن عموماً کمعمق اما گسترده است و به آن توانایی استقرار در خاکهای سبک و مرطوب میدهد.
ساقه و پوست
ساقه مستقیم و نسبتاً باریک است و درختان جوان پوستی قهوهای تا خاکستری تیره دارند. ویژگی بارز این گونه، پوست سفید براق تا شیریرنگ درختان بالغ است که به صورت لایههای نازک، کاغذمانند و نوارهایی حلقهشده از تنه جدا میشود. در سطح پوست، عدسکهای تیرهرنگ به صورت لکهها یا نوارهای افقی دیده میشوند که تبادل گازی را تسهیل میکنند.
شاخهها و جوانهها
شاخهها باریک، نسبتاً شکننده و در ابتدا مایل به قهوهای مایل به قرمز هستند و با افزایش سن خاکستریتر میشوند. جوانهها کوچک، تخممرغی تا نوکتیز و پوشیده از فلسهای قهوهای براق بوده و اغلب کمی چسبناکاند.
برگها
برگهای توس کاغذی ساده، متناوب و تخممرغی تا مثلثیشکل هستند و طول آنها معمولاً ۵ تا ۱۰ سانتیمتر است. حاشیه برگها مضرس تا دندانهدار دوگانه بوده و رأس آنها نوکتیز است. سطح رویی برگ سبز روشن تا سبز متوسط و سطح زیرین کمی روشنتر و گاه دارای کرکهای ظریف در امتداد رگبرگ اصلی است. در پاییز، برگها به رنگ زرد درخشان درمیآیند.
گلآذینها (شاتونها) و میوه
گلها در شاتونهای آویزان متشکل میشوند. شاتونهای نر باریک، استوانهای و به طول حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر بوده و در زمستان نیز روی شاخهها قابل مشاهدهاند. شاتونهای ماده کوتاهتر و ضخیمترند و پس از گردهافشانی به خوشههای میوهمانند تبدیل میشوند که شامل فندقههای کوچک بالدار قهوهای روشن است.
شرایط نگهداری توس کاغذی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی تا شنی خنک با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر؛ ترجیحاً خاک اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
|
شرایط کلی محیط رشد توس کاغذی (Betula papyrifera)
توس کاغذی بومی مناطق سرد و معتدل نیمکره شمالی است و در اقلیمهای خنک رشد بهتری دارد. این گونه تحمل سرمای شدید زمستان را دارد اما از گرمای طولانیمدت و هوای بسیار خشک آسیب میبیند. بهترین رشد در مناطقی با تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد رخ میدهد.
دمــا و دامنه تحمل سرمایی
دمای مطلوب رشد در فصل فعال بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. در تابستانهای خیلی گرم (بالاتر از ۳۰ درجه برای مدت طولانی) احتمال سوختگی برگ و کاهش رشد افزایش مییابد. توس کاغذی به راحتی سرمای زیر صفر و یخبندانهای زمستانی را تحمل میکند، به شرط آنکه خاک عمیق و ریشهها مرطوب باشند.
رطوبت خاک و هوا
این درخت خاک نسبتاً مرطوب و با زهکش خوب را ترجیح میدهد. آبیاری منظم در سالهای ابتدایی کاشت بسیار مهم است و نباید اجازه داد خاک کاملاً خشک شود. رطوبت نسبی هوا اگر متوسط تا بالا باشد، استرس خشکی و ریزش زودهنگام برگها کاهش مییابد. در خاکهای دائماً غرقاب، ریشه دچار پوسیدگی خواهد شد.
نور و استقرار مکانی
توس کاغذی در آفتاب کامل بهترین رشد را دارد، اما در اقلیمهای گرمتر، نیمسایه در بعدازظهر به کاهش تنش حرارتی کمک میکند. کمبود نور موجب تاجی باریک، رشد ضعیف و کاهش جلوه پوسته سفید تنه میشود. فاصله مناسب از ساختمان و درختان دیگر برای گردش هوای خوب و دریافت نور کافی ضروری است.
خاک، بافت و pH
این گونه خاکهای لومی شنی تا لومی رسی با زهکش مناسب را میپسندد. خاک باید عمیق، غنی از مواد آلی و فاقد تراکم شدید باشد تا ریشهها به راحتی گسترش یابند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی و حفظ سلامت برگها ایدهآل است. افزودن کمپوست به بهبود ساختار و حاصلخیزی خاک کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :