دانستنیهای علمی
نام لاتين
Beaked Hazelnut
خانواده و طبقهبندی گیاهشناسی
کوریلوس کورنوتا با نام علمی Corylus cornuta گونهای درختچهای از خانواده Betulaceae (توسکاییان) است. این خانواده شامل درختان و درختچههای خزاندار مناطق معتدل نیمکره شمالی است. جنس Corylus همان جنس فندقهای شناختهشده خوراکی است و کوریلوس کورنوتا یکی از گونههای وحشی این جنس به شمار میآید.
منطقه بومی و گستره پراکنش
زیستگاه بومی Corylus cornuta در آمریکای شمالی قرار دارد. این گونه بهطور طبیعی از شرق کانادا تا شمال و غرب ایالات متحده گسترش دارد و برخی زیرگونهها در غرب قاره، بهویژه در امتداد کوههای راکی و نواحی ساحلی اقیانوس آرام نیز یافت میشوند. انطباق بالای این گیاه با اقلیمهای سرد تا معتدل مرطوب سبب شده است که در طیف وسیعی از عرضهای جغرافیایی حضور داشته باشد.
زیستگاه و شرایط محیطی
کوریلوس کورنوتا اغلب در جنگلهای مختلط برگریز، حاشیه جنگلها، حاشیه نهرها و مناطق نسبتاً مرطوب رشد میکند. این گونه خاکهای عمیق، نسبتاً غنی و دارای زهکش خوب را ترجیح میدهد و نسبت به نیمسایه تا آفتاب کامل تحمل دارد. حضور آن در لایه زیرین جنگل، به ایجاد تنوع ساختاری در اکوسیستم کمک میکند.
تاریخچه بررسی و نامگذاری
گونه Corylus cornuta در قرون اخیر توسط گیاهشناسان اروپایی که فلور آمریکای شمالی را مطالعه میکردند، توصیف و ثبت شد. نام گونهای cornuta به معنی «شاخدار» اشاره به پوشش میوه کشیده و شبیه شاخ دارد که فندق را احاطه میکند. در طول تاریخ، این گیاه برای مطالعه فرگشت و تنوع در جنس Corylus و همچنین برای مقایسه با فندقهای اهلیشده در اوراسیا مورد استفاده پژوهشگران قرار گرفته است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی Corylus cornuta
فندق نوکدار درختچهای برگریز است که معمولاً ۲ تا ۵ متر ارتفاع مییابد و به شکل بوتهای چندساقه رشد میکند. فرم کلی گیاه گسترده و انبوه است و شاخههای فراوانی از ناحیهٔ یقه و پایه تولید میکند. پوست ساقههای مسن خاکستری تا قهوهای مایل به خاکستری و نسبتاً صاف است و در سنین بالاتر کمی ترکدار میشود.
ساقه و جوانهها
ساقههای جوان نازک، انعطافپذیر و به رنگ سبز تا قهوهای روشن هستند و غالباً پوشیده از کرکهای نرم میباشند. جوانهها کوچک، تخممرغی تا بیضی و با فلسهای قهوهای تیره محافظت میشوند. شاخهها اغلب زاویههای تند ایجاد کرده و ساختاری تا حدی پُرپشت و درهمتنیده میسازند.
برگها
برگها متناوب، ساده و نسبتاً بزرگاند و معمولاً ۶ تا ۱۲ سانتیمتر طول دارند. شکل آنها تخممرغی تا تقریباً گرد با قاعدهای قلبی و نوک نسبتاً کشیده است. حاشیه برگها دندانهدار تا مضرس بوده و سطح فوقانی سبز تیره و نسبتاً زبر است، در حالی که سطح زیرین روشنتر و اغلب دارای کرکهای نرم میباشد. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگهای جانبی کاملاً مشهودند.
گلآذین نر و گلهای ماده
گلهای نر به صورت شاتونهای آویختهٔ استوانهای شکل ظاهر میشوند که در زمستان تشکیل شده و در اوایل بهار قبل از برگدهی کامل آویزان میشوند. این شاتونها زرد کمرنگ تا زرد مایل به سبز هستند و طول آنها معمولاً چند سانتیمتر است و سطحی کمی کرکدار دارند. گلهای ماده بسیار کوچک، کمنمایان و درون جوانههای کروی پنهاناند و تنها کلالههای قرمز روشن و نخیشکل آنها از جوانه بیرون میزند.
میوه و پوشینه خاردار
میوهٔ فندق نوکدار فندقی کوچک و سخت است که درون پوشینهای سبز و خاردار-لبهدار قرار دارد. این پوشینه به طور بارز باریک و بلند میشود و نوکی دراز و شبیه منقار ایجاد میکند که نام گونه (cornuta) از همین ویژگی گرفته شده است. سطح پوشینه دارای دندانهها و زواید ظریف است که نمای خشن و کمی خاردار به آن میدهد.
شرایط نگهداری فندق نوکدار
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی تا شنی با زهکشی مناسب، مرطوب ولی نه غرقابی، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دمای مناسب و مقاومت سرمایی
فندق نوکدار (Corylus cornuta) بومی نواحی خنک آمریکای شمالی است و در اقلیمهای معتدل و نیمهسرد بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی ایدهآل برای رشد رویشی حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، اما گیاه در زمستان میتواند دماهای زیر صفر را نیز تحمل کند. جوانههای گل نسبت به سرماهای ناگهانی اواخر زمستان حساسترند، بنابراین مناطق با نوسان شدید دمایی در اواخر زمستان مناسب نیستند.
نور و جایگاه کاشت
فندق نوکدار در آفتاب کامل تا نیمسایه رشد مطلوبی دارد. در مناطق گرمتر بهتر است در مکانی با آفتاب صبح و سایه ملایم بعدازظهر کاشته شود تا از تنش گرمایی و خشکی جلوگیری شود. در جنگلهای طبیعی اغلب در حاشیه یا زیر تاج درختان بلند دیده میشود و میتواند مقداری سایه را تحمل کند، اما کاهش نور شدید باعث کاهش گلدهی و تولید فندق میشود.
خاک، زهکشی و pH
این گونه خاکهای لومی شنی تا لومی رسی با مواد آلی کافی را ترجیح میدهد. اصلیترین نیاز ریشهها، زهکشی خوب و پرهیز از ماندآبی است؛ خاکهای سنگین و اشباع از آب خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) برای جذب بهتر عناصر غذایی مناسب است. افزودن کمپوست یا برگکود تجزیهشده ساختار خاک را بهبود میبخشد.
رطوبت خاک و هوا
فندق نوکدار نسبت به خشکیهای کوتاهمدت مقاوم است، اما برای رشد بهینه به رطوبت یکنواخت خاک نیاز دارد. آبیاری منظم در سالهای نخست استقرار ریشه اهمیت زیادی دارد. خاک همیشه باید کمی مرطوب باشد، نه خیس. رطوبت نسبی هوا اگر متوسط باشد، تبخیر و تعرق متعادل شده و از تنش آبی میکاهد.
باد، فاصله کاشت و همزیستی
این گونه بادهای بسیار شدید و خشک را دوست ندارد، بنابراین کاشت در محلهای نسبتاً محافظتشده یا در لبه جنگلها مناسبتر است. فاصله کاشت ۲ تا ۳ متر برای تهویه مناسب و کاهش بیماریها توصیه میشود. حضور چند بوته در کنار هم گردهافشانی و تشکیل میوه را بهبود میدهد.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس فندق و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بتولاسه و جنس های آن