نام لاتين
Mount White Lime
دانستنیهای علمی
جایگاه ردهبندی (خانواده و جنس)
Citrus garrawayi از دیدگاه گیاهشناسی در خانواده Rutaceae (سدابیان) قرار میگیرد؛ خانوادهای که با وجود غدد روغنی معطر در برگ و پوست میوه شناخته میشود. این گونه به جنس Citrus تعلق دارد که شامل مرکبات مهمی مانند پرتقال، لیمو و نارنگی است و بهطور کلی با گلهای سفید معطر و میوههای هسپریدیوم (مرکباتی) تعریف میشود.
منطقه بومی و زیستگاه
این گیاه بومی شمال استرالیا است و در نواحی گرمسیری تا نیمهگرمسیری رشد میکند. زیستگاههای گزارششده برای آن عمدتاً شامل حاشیه جنگلهای بارانی، جنگلهای باز و نوارهای جنگلی نزدیک آبراههها است؛ جایی که رطوبت فصلی و خاکهای نسبتاً غنی یا آبرفتی میتواند استقرار نهالها را تسهیل کند. سازگاری با اقلیمهای موسمی از ویژگیهای اکولوژیک بسیاری از مرکبات بومی این منطقه بهشمار میآید.
تاریخچه کشف و نامگذاری
این تاکسون در روند بررسیهای فلور استرالیا و گردآوری نمونههای مرکبات بومی توصیف شده است. اپیتت گونهای garrawayi معمولاً بهصورت اهدایی (eponym) به نام یک فرد/پژوهشگر یا مرتبط با نام محلی/جغرافیایی به کار میرود. توصیف علمی یک گونه بر پایه نمونه تیپ (type specimen) و مقایسه ریختشناسی با گونههای نزدیک انجام میشود.
نامهای رایج
در منابع انگلیسیزبان، برای گونههای بومی استرالیا از گروه مرکبات اغلب نامهای کلی مانند native citrus یا wild citrus بهکار میرود. با این حال، نام رایجِ یکنواخت و فراگیر برای Citrus garrawayi در همه منابع عمومی تثبیت نشده و بسته به منطقه و منبع ممکن است متفاوت ذکر شود. در فارسی نیز معمولاً از آوانویسی علمی آن یعنی سیتروس گارووای استفاده میشود.
![سیتروس گارووای]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های حاصلخیز
|
"سیتروس گارووای" یا "لیموترش کوهی سفید" یکی از درختان میوه کوچک یا درختچه های خانواده سدابیان (Rutaceae) و از جنس مرکبات (Citrus) می باشد.
ساقه های این گیاهان به ندرت به حدود 30 سانتیمتر طول می رسد. فاصله ی میانگره ها از هم حدود 4 تا 15 سانتیمتر (عمدتاً 6 تا 10 سانتیمتر) بوده و دارای خارهایی به طول 2 تا 5 میلیمتر، یا فاقد خار می باشند.
برگ ها دارای زیاد و متعددی از منافذ ترشحی و روغن دار می باشد. پهنک برگ دارای 2.5 تا 5 سانتیمتر طول و حدود یک تا 3.5 سانتیمتر عرض می باشد. شاخه های برگ دار اغلب دارای خار نیز می باشند.
گل ها دارای گلبرگ های بی کرک و حدود 15 عدد پرچم هستند. میله های پرچم ها حدود 4 تا 5 میلیمتر طول دارد.
میوه ها استوانه ای شکل، به طول 7 تا 10 سانتیمتر و عرض 2.5 تا 3.5 سانتیمتر می باشند. سطح میوه ها چروکیده و دارای غدد ترشحی اسانس دار در زیر اپیدرم می باشد. وزیکول ها یا کیسه های حاوی آب میوه در این گیاه، سخت و محکم و حتی نسبت به دیگر گونه های جنس مرکبات یا سیتروس نیز سخت تر و محکم تر هستند.
به نظر می رسد که گیاه Citrus garrowayi در استرالیا، بهتر گونه های Citrus australasica و Citrus australis باشد.
![Mount White Lime]()
شرایط محیط رشد
این گیاه عمدتاً در جنگل های دارای بادهای موسمی یا حاشیه ی جنگل های بارانی رشد می کند.
این گونه ها همچنین برای رشد بهتر به آبیاری منظم، نور زیاد و خاک های حاصلخیز نیاز دارند.
![Citrus garraway]()
نحوه تکثیر سیتروس گارووای
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها به آسانی انجام می پذیرد.
سیتروس گارووای مانند بسیاری از گونههای جنس Citrus در طبیعت عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی تکثیر میشود. گلهای معطر آن با گردهافشانی حشرات—بهویژه زنبورها—بارور شده و سپس میوه تشکیل میدهند.
برای تکثیر خانگی، کاشت بذر امکانپذیر است اما یکنواختی صفات تضمین نمیشود و ممکن است تا باردهی زمان زیادی نیاز باشد. بذر تازه را پس از شستوشو، در بستر سبک و استریل (پیتماس/کوکوپیت با پرلیت) در دمای حدود ۲۰–۲۸ درجه نگه دارید.
میوه های این درختان را به صورت مصرف تازه خوری یا به عنوان نوشیدنی مورد استفاده قرار می دهند.
همچنین این میوه ها برای تولید نوشیدنی های دارویی، مارمالادها و طعم دهنده ها بسیار مناسب می باشند.
پوست ساییده شده و پودر شده ی میوه ها برای تهیه ی ادویه های مختلف به کار می رود. همچنین از آن می توان روغن معطری نیز استخراج نمود.