۱۴۰۴ ششم دی

زیبایی‌بری بنفش

این گیاه با نام علمی Callicarpa dichotoma و نام مرسوم (Purple Beautyberry) که به فارسي زیبایی‌بری بنفش ناميده ميشود، گياهي از خانواده Lamiaceae بومي بومی شرق آسیا؛ چین، ژاپن و کره؛ در جنگل‌های باز و دامنه‌ها مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های لومی تا لومی‌رسی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون غرقابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خویشاوندی گیاه‌شناسی

کاللیکارپا دیچوتوما (Callicarpa dichotoma) از تیره نعناعیان (Lamiaceae) است و در گذشته در خانواده Verbenaceae قرار می‌گرفت، اما بر پایه داده‌های مولکولی به لامیاسه منتقل شده است. این گونه به جنس Callicarpa تعلق دارد که حدود ۱۴۰ گونه درختچه‌ای و درختی را در نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان در بر می‌گیرد. نام جنس از واژه یونانی «kallos» به معنی «زیبا» و «karpos» به معنی «میوه» گرفته شده و به رنگ بنفش براق میوه‌ها اشاره دارد.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زادگاه اصلی کاللیکارپا دیچوتوما شرق آسیاست؛ از چین و کره تا ژاپن و بخش‌هایی از ویتنام و تایوان. این گونه عمدتاً در جنگل‌های برگریز معتدل، حاشیه جنگل‌ها و پرچین‌های طبیعی رشد می‌کند. در زیستگاه‌های طبیعی، اغلب در خاک‌های نسبتاً مرطوب ولی با زهکشی خوب و در مکان‌های نیمه‌سایه تا آفتابی دیده می‌شود. سازگاری بالا به سرما و گرما باعث شده که این گیاه به‌طور گسترده در باغ‌ها و پارک‌های مناطق معتدل دیگر قاره‌ها نیز کشت شود.

ویژگی‌های زیستگاهی و بوم‌شناسی

این درختچه با ارتفاع ۱ تا ۲ متر، ساختاری پرشاخه و متقاطع دارد که نام گونه «dichotoma» (دوشاخه‌ای) به آن اشاره می‌کند. میوه‌های بنفش فلورسنت در اواخر تابستان تا پاییز، منبع غذایی مهمی برای پرندگان دانه‌خوار هستند و در چرخه پراکنش بذر نقش کلیدی دارند. گل‌های کوچک و کم‌جلبه، گرده‌افشان‌هایی مانند زنبورها و حشرات کوچک را جذب می‌کنند.

تاریخچه مطالعه و معرفی زینتی

Callicarpa dichotoma در سده هجدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی از فلور شرق آسیا توصیف شد و به‌تدریج به باغ‌های بوتانیک اروپا راه یافت. از اواخر قرن نوزدهم، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین درختچه‌های میوه رنگی پاییزی در باغبانی معرفی شد و امروزه ارقام زینتی متعددی از آن، به‌ویژه در اروپا و آمریکای شمالی، کشت می‌شوند.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی ظاهری Callicarpa dichotoma

گیاه Callicarpa dichotoma یا زیبایی‌بری بنفش، درختچه‌ای خزان‌کننده و ظریف است که معمولاً ۱ تا ۱٫۵ متر ارتفاع می‌گیرد و گستردگی مشابهی دارد. فرم کلی گیاه تقریباً گرد تا گلدانی است و شاخه‌ها حالتی باز و کمی قوسی دارند که به آن نمایی نرم و تزئینی می‌بخشد.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌های جوان نازک، کشیده و به رنگ سبز مایل به قهوه‌ای هستند و با افزایش سن، قهوه‌ای خاکستری و کمی چوبی می‌شوند. شاخه‌ها اغلب به صورت متقابل روی ساقه اصلی قرار می‌گیرند و در انتها خمیده شده و میوه‌ها را به صورت خوشه‌ای در خود نگه می‌دارند. سطح شاخه‌ها ممکن است کمی کرکی یا زبر باشد که در لمس قابل تشخیص است.

برگ‌ها

برگ‌ها متقابل، ساده و معمولاً بیضی تا سرنیزه‌ای شکل هستند، با طول حدود ۳ تا ۸ سانتی‌متر. حاشیه برگ‌ها اغلب دندانه‌دار و نوک آن‌ها تیز است. رنگ برگ در فصل رشد سبز روشن تا سبز متوسط بوده و سطح روبرگ نسبتاً صاف و زیر برگ کمی روشن‌تر است. در پاییز برگ‌ها به رنگ‌های زرد تا متمایل به ارغوانی تغییر می‌کنند که همراه با میوه‌های بنفش جلوه‌ای بسیار زینتی ایجاد می‌کند.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، خوشه‌ای و در دسته‌های متراکم در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها معمولاً صورتی کم‌رنگ تا بنفش ملایم است و قطر هر گل حدود ۳ تا ۵ میلی‌متر است. گل‌ها دارای چهار گلبرگ ظریف هستند و پرچم‌ها اندکی بیرون‌زده به نظر می‌رسند. اگرچه گل‌ها از نظر اندازه کوچک‌اند، ولی به دلیل تجمع زیاد، جلوه بصری خوبی ایجاد می‌کنند.

میوه‌ها (برای تکمیل تصویر اندامی)

میوه‌ها کروی، کوچک (قطر حدود ۳ تا ۴ میلی‌متر) و به رنگ بنفش درخشان هستند که به صورت خوشه‌ای در طول شاخه‌ها قرار می‌گیرند. رنگ بنفش براق میوه‌ها مهم‌ترین مشخصه ظاهری این گیاه است و در پاییز و اوایل زمستان بیشترین جلوه را دارد.

شرایط نگهداری زیبایی‌بری بنفش

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های لومی تا لومی‌رسی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون غرقابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)

دمای مناسب و تحمل سرما

گیاه Callicarpa dichotoma (زیبایی‌بری بنفش) یک درختچه نسبتاً مقاوم است. دمای ایده‌آل رشد آن بین ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. این گیاه سرما را تا حدود ۱۰- درجه سانتی‌گراد تحمل می‌کند، اما جوانه‌های تازه نسبت به یخبندان‌های دیررس حساس هستند. در مناطق سرد، کاشت در محل‌های محافظت‌شده از باد و سرما ضروری است.

نور و محل کاشت

بهترین رشد و باردهی میوه‌های بنفش در آفتاب کامل تا نیم‌سایه رخ می‌دهد. در مکان‌های خیلی کم‌نور، گیاه رشد علفی پیدا کرده و تعداد میوه‌ها کاهش می‌یابد. کاشت در جایی با نور مستقیم حداقل ۴–۶ ساعت در روز و در عین حال دور از بادهای خشک و شدید، شرایط نوری بهینه را فراهم می‌کند.

خاک و ویژگی‌های بستر کاشت

زیبایی‌بری بنفش خاک‌های لومی یا لومی‌–شنی با زهکش خوب را می‌پسندد. واکنش خاک کمی اسیدی تا خنثی (pH حدود ۶ تا ۷) مناسب است. ایستابی آب و خاک سنگین رسی باعث پوسیدگی ریشه و کاهش عمر گیاه می‌شود. مخلوطی از خاک باغچه، ماسه شسته و مقدار کمی کمپوست پوسیده بستر مناسبی برای ریشه‌دوانی ایجاد می‌کند.

آب، رطوبت و تهویه

این گیاه نسبتاً متحمل به خشکی کوتاه‌مدت است اما برای رشد یکنواخت، رطوبت خاک باید متوسط و ثابت باشد. آبیاری عمیق و منظم در فصل رشد، بدون غرقاب‌کردن خاک توصیه می‌شود. تهویه مناسب خاک و سطح برگ‌ها، به‌ویژه در رطوبت بالای هوا، از بروز بیماری‌های قارچی جلوگیری می‌کند. استفاده از مالچ آلی، تبخیر سطحی را کاهش و پایداری رطوبت را افزایش می‌دهد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

کالیکارپا

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

کاکوتی نعناع وحشی یا نعناع ذرتی مریم‌گلی بیابانی آکينوس معطر

  محسن شهاب الدین