آکينوس معطر

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و ویژگی‌های گیاه‌شناسی

Acinos graveolens که در فارسی با نام آکینوس معطر شناخته می‌شود، متعلق به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) و جنس Acinos است. این جنس با برگ‌های معطر، گل‌های کوچک لبی‌شکل و ساقه چهارگوش مشخص می‌شود. آکینوس معطر گیاهی علفی و معمولاً چندساله است که ارتفاعی کوتاه داشته و پوششی نزدیک به سطح خاک ایجاد می‌کند.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زادگاه اصلی Acinos graveolens نواحی مدیترانه، جنوب و مرکز اروپا و بخش‌هایی از غرب آسیاست. این گونه بیشتر در دامنه‌های آفتاب‌گیر، چراگاه‌های سنگلاخی، خاک‌های سبک و نسبتاً فقیر از نظر مواد آلی رشد می‌کند. حضور آن اغلب نشانگر زیست‌بوم‌های نیمه‌خشک با تابستان‌های گرم است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گیاه در شکاف سنگ‌ها، حاشیه صخره‌ها و چراگاه‌های کم‌پوشش ظاهر می‌شود و به خشکی و تابش مستقیم خورشید مقاوم است. معطر بودن اندام‌های هوایی، نقش حفاظتی در برابر علف‌خواران و نیز جذب حشرات گرده‌افشان دارد. گل‌های کوچک آن منبعی برای شهد و گرده در جوامع گیاهی کم‌تنوع مناطق خشک به شمار می‌آیند.

تاریخچه و مطالعات علمی

Acinos graveolens از قرن نوزدهم در فلورهای اروپا و مدیترانه توصیف شده است. پژوهش‌های نوین بیشتر بر روی ترکیبات اسانسی، نقش آن در تنوع گیاهی مناطق آهکی و امکان استفاده به عنوان گونه شاخص زیستگاه‌های نیمه‌خشک متمرکز است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و عادت رویشی

آکینوس معطر گیاهی علفی، کوچک و یک‌ساله است که معمولاً ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد. ساقه‌ها چهارگوش، ظریف و گاه کمی منشعب هستند و سطح آن‌ها می‌تواند کم‌وبیش کرک‌دار باشد. رنگ ساقه سبز تا سبز مایل به بنفش است و با افزایش سن، بخش‌های پایینی کمی چوبی می‌شوند.

برگ‌ها

برگ‌ها مقابل، کوچک و معمولاً باریک تا خطی-سرنیزه‌ای هستند. طول برگ‌ها اغلب بین ۵ تا ۱۵ میلی‌متر و عرض آن‌ها بسیار کم است. حاشیه برگ‌ها ممکن است صاف یا اندکی دندانه‌دار باشد. سطح برگ‌ها اغلب دارای کرک‌های ریز و غدد ترشحی است که مسئول بوی معطر گیاه‌اند.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌ها در گل‌آذین‌های حلقه‌ای در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند و معمولاً چند گل کوچک در هر گره دیده می‌شود. کاسه گل لوله‌ای و باریک، دندانه‌دار و اغلب کرک‌دار است. جام گل دو لبه، به رنگ‌های بنفش کم‌رنگ تا ارغوانی یا گاهی صورتی دیده می‌شود. گل‌ها نامتقارن و دارای لب پایینی پهن‌تر با لکه‌ها یا خطوط راهنما برای حشرات گرده‌افشان هستند.

میوه و بذر

میوه از نوع فندقه‌های کوچک چهارگانه است که در داخل کاسه پایدار قرار می‌گیرند. فندقه‌ها قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره و بسیار ریز هستند. اندازه کوچک میوه و بذر به پراکنش آسان گیاه در زیستگاه‌های خشک و سنگلاخی کمک می‌کند.

شرایط نگهداری آکينوس معطر

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 10 تا 24 سانتيگراد درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک تا لومي با زهکشي‌خوب

شرایط کلی محیط رشد آکینوس معطر (Acinos graveolens)

آکینوس معطر گیاهی علفی و گرمادوست از خانواده نعناعیان است که به محیط‌های آفتابی و نسبتاً خشک سازگار است. این گیاه برای استفاده دارویی و معطر معمولاً در باغچه‌های دارویی و صخره‌ای کشت می‌شود.

دما و رطوبت

دمای مناسب رشد آکینوس معطر حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است و در برابر سرمای ملایم مقاوم است، اما یخبندان‌های شدید می‌تواند به آن آسیب بزند. رطوبت نسبی متوسط همراه با جریان هوای خوب ایده‌آل است و از رطوبت بیش از حد و محیط‌های بسته باید اجتناب شود.

نور

این گیاه به نور کامل خورشید نیاز دارد و در محل‌هایی با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم بهترین رشد و عطر را نشان می‌دهد. سایه زیاد سبب کاهش تراکم برگ‌ها و کاهش غلظت اسانس می‌شود.

خاک و آبیاری

به خاک‌های سبک، با زهکش خوب و بافت شنی‌ـ‌لومی نیاز دارد. pH کمی قلیایی تا خنثی (۶٫۸ تا ۷٫۸) برای رشد مناسب است. آبیاری باید منظم ولی کم‌حجم و بین دو آبیاری اجازه خشک‌شدن سطح خاک داده شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

گلدر اوسیموم سانکتوم پلکترانتوس کولیوآیدز لوکاس