مریم گلی

دانستنیهای علمی

مریم گلی گیاهی چند ساله از جنس Salvia و خانواده Lamiaceae (نعنائیان) بومی برزیل است. این گیاه در حال رشد در زمانهای گرم و با رطوبت بالای سال به 2 تا 3 متر (6.6 تا 9.8 فوت) ارتفاع میرسد. این گیاه از گیاهان زینتی محبوب در سراسر جهان است.

از این گیاه برای کاشت در حاشیه‌ها و کنار راهروها به منظور زیبا سازی و ایجاد فضای سبز استفاده می‌شود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 17 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک با زهکشی خوب حاوی خاک معمولی باغچه با کمپوست یا خزه تورب

در این گیاه برگ‌ها نسبتاً عریض و نوک تیز بوده و گل‌های قرمز آن در انتهای دمگل به‌صورت خوشه‌ای قرار دارد.

مریم گلی از اواسط بهار گلدهی را آغاز می‌کند و در گونه‌های هیبرید آن گل‌ها به رنگ صورتی، زرد و شیری نیز دیده می‌شوند. این گیاه در گلخانه به‌صورت دائمی رشد می‌کند.

شرایط محیط رشد

بهترین زمان کاشت این گیاه اواسط دی تا اواسط فروردین است.

مریم گلی نیاز به خاک با زهکشی خوب حاوی خاک معمولی باغچه با کمپوست یا خزه تورب دارد

دمای مناسب برای کاشت:22 درجه سانتیگراد در مدت 7 تا 14 روز و دمای مناسب برای رشد گیاه 15 تا 18 درجه سانتیگراد است

نیاز نوری این گیاه در زمستان و مکان های سردسیر، آفتاب کامل و در تابستان و مکان های گرمسیری، نیم سایه میباشد

مقابله به آفات مریم گلی

آفات رایج و روش‌های کنترل

در Salvia splendens (مریم‌گلی زینتی)، شته‌ها، سفیدبالک‌ها، تریپس و کنه تارتن از آفات شایع‌اند. شته و سفیدبالک با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی، ضعف و تولید عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند؛ تریپس لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل ایجاد می‌کند و کنه تارتن با تار و لکه‌گذاری ریز برگ همراه است. بهترین پیشگیری، گردش هوای مناسب، پرهیز از کوددهی نیتروژنه زیاد و حذف علف‌های هرز میزبان است. برای کنترل، شست‌وشوی برگ‌ها با آب، نصب کارت‌های زرد چسبنده، و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن نیم/روغن باغبانی (طبق برچسب) مؤثر است؛ در آلودگی شدید می‌توان از حشره‌کش‌های سیستمیک یا انتخابی با رعایت دوره کارنس و حفاظت از گرده‌افشان‌ها استفاده کرد.

امراض مهم و مدیریت

سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه/طوقه (مانند Pythium و Phytophthora) و لکه‌برگی‌های قارچی از بیماری‌های رایج‌اند. سفیدک پودری به صورت پوشش سفید روی برگ‌ها ظاهر شده و با رطوبت بالا و تهویه کم تشدید می‌شود. پوسیدگی ریشه معمولاً در خاک سنگین و آبیاری بیش از حد رخ می‌دهد و باعث پژمردگی و سیاه شدن طوقه می‌گردد. اصلی‌ترین اقدام کنترلی، آبیاری اصولی، زهکشی مناسب و پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ است. حذف اندام‌های آلوده، ضدعفونی ابزار، فاصله‌گذاری بوته‌ها و در صورت نیاز مصرف قارچ‌کش‌های مناسب (برای سفیدک: گوگرد/بی‌کربنات پتاسیم؛ برای پوسیدگی ریشه: قارچ‌کش‌های اختصاصی) طبق دستور برچسب توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر مریم گلی

تکثیر سلویا اسپلندس از طریق کاشت بذر و تهیه قلمه امکان‌پذیر است.

تولیدمثل Salvia splendens در طبیعت

در طبیعت، مریم‌گلی زینتی (Salvia splendens) عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی و تشکیل بذر تکثیر می‌شود. گل‌های لوله‌ای و رنگین آن گرده‌افشان‌هایی مانند زنبورها و گاهی مرغ‌های مگس‌خوار را جذب می‌کند و با انتقال گرده، لقاح انجام می‌گیرد. پس از لقاح، میوه‌های کوچک حاوی بذر شکل می‌گیرند و با رسیدن کامل، بذرها پراکنده می‌شوند. موفقیت تولید بذر به دمای مناسب، نور کافی و حضور گرده‌افشان‌ها وابسته است.

تکثیر در خانه با بذر

برای تکثیر خانگی، بذرها را در اواخر زمستان تا اوایل بهار در بستر سبک و استریل (مانند ترکیب پیت و پرلیت) بکارید. بذرها را سطحی بپاشید و فقط لایه بسیار نازکی از بستر روی آن بدهید، سپس رطوبت یکنواخت و نور کافی فراهم کنید. دمای حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد جوانه‌زنی را سریع‌تر می‌کند. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاها را به گلدان جدا منتقل کنید.

تکثیر در خانه با قلمه

قلمه ساقه نیمه‌نرم را در فصل رشد از شاخه‌های سالم بگیرید، برگ‌های پایینی را حذف و قلمه را در بستر مرطوب و سبک قرار دهید. استفاده از هورمون ریشه‌زا اختیاری است اما کمک‌کننده است. رطوبت بالا و نور غیرمستقیم از پژمردگی قلمه جلوگیری می‌کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مریم گلی به‌عنوان داروی گیاهی استفاده می‌شود، چون برگ‌های آن شدیداً آنتی‌اکسیدان بوده و می‌تواند علائم و مشکلات پیری را کاهش دهد. از عصارهٔ مریم گلی در درمان آلزایمر استفاده می‌شود. از برگ‌های مریم گلی می‌توان محلول دهان‌شویه‌ای تهیه کرد که در درمان بیماری‌های دهان و گلو مفید است. هم‌چنین از این برگ‌ها در درمان مشکلات قاعدگی بانوان استفاده می‌گردد. به‌طور سنتی گیاه مریم‌ گلی را مرتبط با افزایش عمر و مفید در تقویت حافظه سالمندان می‌دانند.

از ریشهٔ مریم گلی به‌عنوان تقویت‌ کنندهٔ عمومی بدن استفاده می‌شود. هم‌چنین در منظم نمودن گردش خون و تسکین دردهای قاعدگی و بیماری‌های قلبی مثل آنژین صدری مفید است.

مریم گلی اثرات مفیدی بر بدن دارد از جمله افزایش‌دهنده صفراوی، آرامبخش، کم‌ کنندهٔ بزاق، محرک رحم، کم‌ کنندهٔ قند خون، تقویت‌ کنندهٔ گردش خون.

تمام اجزاء مریم گلی به خصوص گل آذین آن دارای ترکیبات معطر و اسانس است و در صنعت به عنوان مواد معطر، چاشنی، اسانس ها و تهیه مواد آرایشی و دارویی به کار برده میشود.

عوارض جانبی - هشدار

توجه: از مصرف مریم گلی در دوران بارداری خوددرای نمائید.

کسانی که بیماری صرع دارند نیز مریم گلی استفاده نکنند چون حاوی ماده‌ای است که باعث تشنج می‌شود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن