معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - کاکوتی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/17
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - کاکوتی
کاکوتی (*Ziziphora persica*) گیاهی علفی و معطر از تیره نعناعیان است که به‌طور طبیعی در نواحی کوهستانی و خشک ایران می‌روید. رشد مطلوب آن در نور کامل و آفتاب‌گیر و در خاک‌های سبک با زهکشی خوب است؛ به گرما و خشکی نسبتاً مقاوم بوده و رطوبت زیاد و ماندابی شدن خاک را نامناسب می‌داند. اندام هوایی معمولاً ساقه‌های باریک، برگ‌های کوچک متقابل و گل‌های ریز (اغلب بنفش تا صورتی) دارد. نام رایج در ایران «کاکوتی/کاکوتی کوهی» و در منابع جهانی گاه با نام کلی «زیزیفورا (Ziziphora)» یا «mint-like herb» ذکر می‌شود. این گیاه به دلیل اسانس‌های غنی (مانند ترکیبات مونوترپنی) در طب سنتی به‌عنوان ضدنفخ، ضداسپاسم و کمک‌به‌هضم و نیز به‌عنوان طعم‌دهنده و نگهدارنده طبیعی در صنایع غذایی و دارویی شهرت دارد.

Nargil_Ziziphora persica
نام علمي
Ziziphora persica
نام لاتين
Ziziphora
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : 

گونه ای از گیاهان یکساله یا چندساله بوته ای است که به خانواده نعناعیان تعلق دارد. 
این گیاه بومی جنوب و شرق اروپا ، شمال غربی آفریقا و آسیا تا هیمالیا است. 
این گونه کاکوتی را بومی ایران نیز می دانند. در زبان مردم رودبار استان گیلان به آن «پلنگ مشت» می‌گویند. 

کاکوتی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه کاکوتی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  کاکوتی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  کاکوتی
شرایط نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  کاکوتی
متوسط و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

برگ های کاکوتی معطر می باشد. بوته‌های آن پرپشت و ارتفاع آن بین 10 تا20 سانتی متر می‌باشد و دارای گل‌های صورتی است. 
ساقه آن منفرد يا غالباً از ناحيه يقه منشعب شده و انشعابات آن کوتاه تا نسبتاً بلند هستند. 
ساقه و انشعابات اين گياه نسبتاً به‌طور متراکم پوشيده از کرک‌هاى کوتاه و واژگون است.
برگ‌ها به طول ۷ تا ۲۵ ميلى‌متر و عرض ۲ تا ۶ ميلى‌متر، سرنيزه‌اى و يا خطى متمايل به سرنيزه‌اى که در قاعده باريک شده و اکثراً داراى دمبرگى کوتاه و در بخش‌هاى بالا داراى موهاى لطيف است. 
اين گياه به رنگ بنفش يا متمايل به ارغواني، کوچک، به اندازه۸/۰ تا ۱ سانتى‌متر و داراى دمگلى کوتاه هستند. 
کاسه گل باريک و به‌صورت استوانه‌اى بلند است. زمان گلدهى اين گياه خرداد تا شهريور ماه است.

Ziziphora

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

کاکوتی به نور زیاد و مکان روشن احتیاج دارد. 
خاک از زهکشی خوب و کاملی برخوردار باشد. 
آبیاری منظو انجام شده و میزان آن متوسط باشد.
 دادن کودهای تقویتی و کود کامل به رشد بهینه آن کمک می کند. 
در خاک های غنی و حاصلخیز رشد بهتری از خود نشان می دهد. 

Ziziphora persica

نحوه تکثیر کاکوتی

نحوه تکثیر گیاه : 

این گیاه را از طریق بذر بصورت مستقیم در زمین اصلی یا تهیه نشاء و انتقال آن در زمان مناسب به بستر اصلی ازدیاد می نمایند.
 زمان کاشت اواخر تابستان تا اوایل پائیز می باشد. 

Ziziphora

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

کاکوتی دارای مواد موثره سینئول، پیپریتون، منتون، پولگون، ایزومنتول می باشد.
 گیاه کاکوتی چند ساله دارای اثر ضد میکروبی علیه انواعی از باکتریهای گرم مثبت و گرم منفی است و تأثیر آن بر سالمونلا شدیدتر است .
این گیاه در نواحی کوهستانی ایران (بخصوص کردستان) به عنوان ادویه در غذاها کاربرد وسیعی دارد و عطر آن بسیار نزدیک به آویشن از برگ‌های خشک‌شده و خردشده کاکوتی به عنوان طعم‌دهنده در دوغ استفاده می‌شود .
 استفاده از خشک شده این گیاه هم به صورت کامل یا پودر شده در این منطقه مرسوم است. در کشورهای اروپایی مانند آلمان این گیاه به صورت زنده در فروشگاه ها و در گلدان های کوچک به فروش می رسد. 
طبع آن گرم و خشک ، ضد باکتری ، خلط آور ، ضد سرما خوردگی و ضد عفونی کننده روده می باشد.
 کاکوتی اغلب در درمان اختلالات گوارشی نظیر اسهال و دل پیچه کار برد دارد .

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - کاکوتی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کاکوتی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.65 از ۵، بر اساس 31 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید