ریحان آفریقایی (*Ocimum gratissimum*) گیاهی معطر از تیره نعناعیان است که در اقلیم‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب آن حدود ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد است و به سرما و یخبندان حساس است. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد، اما خاک باید زهکشی مناسب داشته باشد تا از ماندابی شدن جلوگیری شود. نور کامل (آفتاب مستقیم) تا نیم‌سایه برای رشد و افزایش اسانس مناسب است.

این گونه بومی آفریقا (و در برخی منابع، گستره‌ای از آفریقا تا بخش‌هایی از جنوب و جنوب‌شرقی آسیا) گزارش می‌شود و معمولاً در حاشیه مزارع، زمین‌های بایر، باغ‌ها و رویشگاه‌های باز و آفتاب‌گیر با خاک‌های نسبتاً سبک تا متوسط دیده می‌شود.

از نظر ظاهری، گیاهی علفی تا نیمه‌چوبی و چندساله (گاهی به‌صورت یک‌ساله کشت می‌شود) با ساقه‌های منشعب و چهارگوش است. برگ‌ها متقابل، بیضی تا نیزه‌ای، دندانه‌دار و بسیار معطر هستند. گل‌ها کوچک و معمولاً سفید تا کرم‌رنگ بوده و به‌صورت سنبله/خوشه‌های انتهایی ظاهر می‌شوند.

نام‌های رایج: در ایران بیشتر با عنوان «ریحان آفریقایی» یا گاهی «ریحان درختی/درختچه‌ای» شناخته می‌شود. در جهان نام‌های رایج آن شامل **African basil** و **Clove basil** است. این گیاه به‌دلیل **اسانس معطر** (با ترکیباتی مانند اوژنول در برخی تیپ‌ها) در **صنایع اسانس‌گیری و عطرسازی/طعم‌دهنده‌ها** شناخته شده است.