نام علمي
Wisteria Sinensis Bonsai
نام لاتين
Chinese Wisteria
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی
گیاه Wisteria sinensis از خانواده Fabaceae (لوبیاسانان) و از جنس Wisteria است. این جنس شامل درختچههای بالارونده چوبی با توان تثبیت نیتروژن در خاک است. پیچ گلیسین خویشاوند نخود، لوبیا و شبدر بهشمار میرود و از نظر بومشناختی در بهبود حاصلخیزی خاک نقش دارد.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زادگاه اصلی Wisteria sinensis بخشهایی از چین مرکزی و شرقی است. این گونه به طور طبیعی در حاشیه جنگلها، دامنههای پرشیب، و کناره رودها رشد میکند، جایی که نور کافی و خاک عمیق و نسبتاً مرطوب فراهم است. در زیستگاه بومی، بهعنوان یک تاک چوبی میتواند بر روی درختان صعود کرده و تاج آنها را بپوشاند.
تاریخچه و گسترش کشت
پیچ گلیسین چینی در اوایل قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی به غرب معرفی شد. بهسرعت بهعنوان گیاه زینتی معطر با خوشههای گل آویزی شهرت یافت. قابلیت هرسپذیری بالا و پاسخ مناسب به محدودیت ریشه، آن را برای هنر بونسای جذاب کرد. امروزه در بسیاری از باغهای botanic و مجموعههای بونسای، بهعنوان نمونهای کلاسیک از تلفیق زیباییشناسی و ویژگیهای فیزیولوژیک تاکهای چوبی نگهداری میشود.
![بونسای پیچ گلیسین]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک مخلوط خاک هوموسی و پیت و تورب
|
ساقه و فرم کلی بونسای پیچ گلیسین
ساقهی Wisteria sinensis Bonsai چوبی، پیچنده و با رشد پیچکی است. در بونسای، تنه ضخیم، پیچخورده و بافتدار میشود و پوستهای ترکخورده و خاکستری تا قهوهای ایجاد میکند. شاخهها انعطافپذیر و مناسب فرمدهی روی سیم و داربست هستند و با هرس منظم به صورت آبشاری یا افقی هدایت میشوند.
برگها: شکل، اندازه و رنگ
برگها مرکب شانهای، شامل چندین برگچه بیضی تا سرنیزهایاند که طول کل برگ میتواند به ۱۵–۳۰ سانتیمتر برسد. برگچهها سبز روشن تا سبز براق بوده و سطحی صاف دارند. در بهار برگها لطیف و نازکاند و با افزایش سن گیاه، بافت چرمیتری پیدا میکنند. در پاییز، در شرایط مناسب، به زرد مایل به طلایی تغییر رنگ میدهند.
گلها: خوشه، رنگ و عطر
گلها به صورت خوشههای آویزان و متراکم ظاهر میشوند که در بونسای نیز نسبتاً بلند و چشمگیر میمانند. هر گل شبیه گل نخودفرنگی با گلبرگهای پروانهای شکل است. رنگ گلها عمدتاً بنفش کمرنگ تا یاسی است؛ گاهی طیفهای سفید یا بنفش پررنگ نیز دیده میشود. گلها بسیار معطرند و پیش از کامل شدن پوشش برگی یا همزمان با آن، جلوهای آبشاری و تزئینی به بونسای میدهند.
![Chinese Wisteria]()
شرایط محیط رشد
نور
بونسای Wisteria sinensis برای گلدهی و رشد چوبی سالم به نور بسیار زیاد نیاز دارد. بهترین حالت، قرارگیری در فضای باز با حداقل 6 ساعت آفتاب مستقیم در روز است. در اقلیمهای بسیار گرم، آفتاب صبح و نیمسایه بعدازظهر از سوختگی برگ جلوگیری میکند.
دما و گردش هوا
این گونه به طور کلی مقاوم است و دوره سرما را برای تحریک گلدهی بهتر تحمل میکند. بازه مناسب رشد فعال معمولاً 15 تا 28°C است؛ در گرمای بالای 32°C نیاز به سایهدهی سبک و آبیاری دقیق بیشتر میشود. گردش هوای خوب برای کاهش بیماریهای قارچی ضروری است، اما از بادهای خشک و شدید که رطوبت را سریع میگیرند پرهیز کنید.
رطوبت و آب
رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا مطلوب است؛ در شرایط خشک، استفاده از سینی سنگریزه و مهپاشی ملایم میتواند کمک کند. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند، اما غرقاب نشود؛ خشکی طولانی باعث ریزش غنچه و ضعف رشد میگردد.
خاک، بافت و اسیدیته
بستر ایدهآل، ترکیبی بسیار زهکشدار و در عین حال نگهدارنده رطوبت است (مثلاً اکاداما/پومیس/لاوا یا معادلهای معدنی بههمراه درصد کمی مواد آلی پایدار). pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6.0 تا 7.0) بهترین جذب عناصر را فراهم میکند؛ خاکهای خیلی آهکی میتوانند کلروز (زردی برگ) ایجاد کنند.
گلدان و زهکشی
وجود سوراخهای زهکش کافی و توری کف گلدان الزامی است. برای جلوگیری از ماندابی شدن، از خاکهای سنگین و فشرده پرهیز کنید و سطح خاک را از تجمع نمک و رسوب پاک نگه دارید.
![Wisteria Sinensis Bonsai]()
مقابله به آفات بونسای پیچ گلیسین
آفات رایج بونسای پیچ گلیسین
شپشکهای آرد آلود، شتهها و کنههای تارعنکبوتی از مهمترین آفات بونسای Wisteria Sinensis هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی، باعث ضعف عمومی، بدشکلی برگها و ریزش جوانههای گل میشوند. تجمع عسلک شتهها میتواند رشد قارچ دودهای را تسهیل کند که سطح برگ را سیاه و فتوسنتز را مختل میکند.
روشهای مقابله با آفات
برای کنترل سبک، ابتدا آفات قابل مشاهده را با پنبه آغشته به الکل یا آب پرفشار حذف کنید. استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک رقیقشده روی سطح زیرین برگها مؤثر است. در آلودگی شدید، اسپری حشرهکش سیستمیک مخصوص بونسای، طبق دستورِ برچسب، توصیه میشود. قرنطینه گیاهان جدید و بررسی منظم زیر برگها از بروز طغیان آفات جلوگیری میکند.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
لکه برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه از بیماریهای مهم این گیاه هستند. آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف بستر، زمینه پوسیدگی ریشه را فراهم میکند. برای پیشگیری، بستر کاملاً زهکشدار، پرهیز از ماندابی شدن گلدان و تهویه مناسب ضروری است. در بروز علائم، حذف بخشهای آلوده، ضدعفونی ابزار و استفاده از قارچکش مناسب طبق توصیه متخصص، انجام میشود.
![بونسای پیچ گلیسین]()
نحوه تکثیر بونسای پیچ گلیسین
مروری بر راهبردهای تکثیر بونسای Wisteria sinensis
پیچ گلیسین چینی (Wisteria sinensis) یک گیاه زینتی رایج در باغ و بونسای است و به همین دلیل در عمل بیشتر با روشهای رویشی تکثیر میشود تا صفات مادری (رنگ گل، زمان گلدهی و قدرت رشد) حفظ گردد. انتخاب روش تکثیر به هدف شما (تولید نهال سریع، حفظ رقم، یا تولید پایه برای پیوند) وابسته است.
تکثیر از بذر (جنسی)
بذرها در غلافهای لوبیایی پس از رسیدن جمعآوری میشوند. برای جوانهزنی بهتر معمولاً پوسته سخت بذر نیاز به خراشدهی ملایم (اسکارفیکیشن) و سپس خیساندن دارد. در برخی منابع، سرمادهی کوتاهمدت نیز به یکنواختی جوانهزنی کمک میکند. تکثیر بذری تنوع ژنتیکی ایجاد میکند و ممکن است گیاهان حاصل دیرتر به گل بنشینند.
قلمهگیری (نیمهخشبی/خشبی)
قلمههای نیمهخشبی در فصل رشد و قلمههای خشبی در دوره خواب گرفته میشوند. استفاده از بستر سبک و بسیار زهکشدار و رطوبت یکنواخت، همراه با هورمون ریشهزایی، درصد موفقیت را افزایش میدهد. قلمهگیری برای تولید گیاه همشکل با والد مناسب است، اما ریشهدهی در گلیسین میتواند کند باشد.
خوابانیدن (Layering)
خوابانیدن شاخه (ساده یا هوایی) از مطمئنترین روشها برای گلیسین است؛ زیرا شاخه تا زمان تشکیل ریشه از گیاه مادر تغذیه میکند. پس از ریشهدهی کافی، شاخه جدا و به گلدان آموزشی منتقل میشود. برای بونسای، خوابانیدن امکان انتخاب دقیق محل ریشهدهی و فرمدهی را فراهم میکند.
پیوند (Grafting)
پیوند برای تکثیر ارقام برتر یا تسریع در گلدهی کاربرد دارد؛ معمولاً پیوندک از شاخههای گلزا روی پایه بذری قرار میگیرد. پیوند زمانی ارزشمند است که هدف شما حفظ ویژگیهای رقم و دستیابی سریعتر به گل باشد.
![Chinese Wisteria]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس ویستریا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن