کاج کلرادو

نام علمي

Pinus edulis

نام لاتين

colorado pinyon

خانواده (تيره)

Pinaceae

دانستنیهای علمی

درخت کاج کلرادو (pinus edulis) گیاهی است همیشه سبز از خانواده کاجیان که بومی شمال غربی آمریکا میباشد.
این کاج در کلرادو، شرق و مرکز یوتا ، نیومکزیکو و در کوههای گوادلوپ در آمریکا به وفور دیده میشود .
 معمولا این درخت در ارتفاعات 1600 متری یافت میشود.
این درخت در سال 1848 توسط جرج انگلمن در شمال مکزیک کشف شد.
کاج کلرادو درختی به نسبت مقاوم میباشد که هم جنبه زینتی دارد و هم به عنوان درخت کریسمس استفاده میشود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 10 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک ماسهای،لومی،شنی،صخره ای خشک

کاج کلرادو درختی است با عمر طولانی با رشدی بسیار آهسته و نسبتا مقاوم در مقابل سرما و خشکسالی.
این در خت در اندازه های کوچک  و متوسط وجود دارد و ارتفاعی بین 10 تا 20 متر دارد و قطر تنه آن در حدود 80 سانتیمتر است .
پوست درخت به صورت نامنظم است.
برگهای این درخت سوزنی شکل و به صورت جفت هستند و بین 3.5 تا 5 سانتیمتر طول دارند .
این برگهای سوزنی شکل در 2 سطح داخلی و خارجی شامل روزنه هایی هستند که در سطح داخلی سفید رنگ میباشند.
گل های این کاج تک جنسی هستند .
 گلهای نر ، قرمز رنگ و استوانه ای شکل بوده  و بیشتر نزدیک به پایان شاخه ها قرار دارند  گلهای ماده متمایل به ارغوانی میباشند و در نوک شاخه ها قرار دارند.
مخروط های این گیاه گرد هستند و بین 3 تا 5 سانتیمتر طول دارند .
در ابتدا رنگ این مخرط ها سبز رنگ است و بعد از 8 تا 10 ماه که رسیده شدند به رنگ قهوه ای در می آیند .
این مخروط ها حاوی دانه هایی هستند که 10 تا 14 میلیمتر میباشند .
وقتی که مخروط ها رسیده شدند باز میشوند و دانه ها را به بیرون میریزند.
این دانه ها در پاییز رسیده میشوند و خوراکی هستند.

شرایط محیط رشد

نگهداری از کاج کلرادو ساده میباشد و به شرح زیر است:

نور: سایه یا نیمسایه
خاک: خاک ماسه ای ،لومی، شنی ، صخره ای و خشک ، خاک مناسب برای این گیاه میباشد.
آبیاری: به آبیاری زیادی نیاز ندارد و در برابر خشکسالی مقاوم میباشد.
دما: دمای بین 5 تا 16 درجه مناسب است ولی به طور کلی این گیاه در برابرسرما مقاوم میباشد.

هر 3 سال یکبار این درخت نیاز به هرس شدن دارد.

مقابله به آفات کاج کلرادو

آفات مهم کاج کلرادو (Pinus edulis)

مهم‌ترین آفت اختصاصی کاج کلرادو، حشره خشکیدگی شاخه‌ها به‌ویژه سوسک‌های پوست‌خوار (bark beetles) است که با تغذیه از زیرپوست، جریان شیره را مختل می‌کنند. شته‌ها و پسیل‌ها نیز با مکیدن شیره، موجب ضعف عمومی، ریزش سوزن‌ها و ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند. لارو برخی پروانه‌ها سوزن‌ها را می‌جوند و در صورت طغیان، کاهش شدید فتوسنتز رخ می‌دهد.

بیماری‌ها و عوامل زنده بیماری‌زا

خشکیدگی سوزن‌ها ناشی از قارچ‌ها (needle blight) و پوسیدگی ریشه توسط قارچ‌های خاکزاد از بیماری‌های شایع هستند که در شرایط رطوبت بالا و زهکش ضعیف تشدید می‌شوند. زنگ سوزن و شانکرهای ساقه، موجب لکه‌دار شدن سوزن‌ها، تورم و ترکیدگی شاخه‌ها و در نهایت مرگ بخش‌های آلوده می‌گردند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

مهم‌ترین راهکار، مدیریت صحیح رویشی است: آبیاری منظم اما بدون غرقاب، بهبود زهکش و پرهیز از تنش خشکی شدید. هرس و سوزاندن شاخه‌ها و درختان آلوده، کاهش تراکم کاشت و حذف علف‌های هرز، جمعیت آفات و رطوبت پیرامونی را کم می‌کند. در طغیان سوسک‌های پوست‌خوار می‌توان از تله‌های فرومونی و در صورت لزوم، حشره‌کش‌های انتخابی استفاده کرد. کاربرد قارچ‌کش‌های مس‌دار یا سیستمیک، تنها پس از تشخیص قطعی بیماری قارچی و زیر نظر کارشناس توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر کاج کلرادو

تکثیر این درخت از طریق کاشت بذر میباشد:
ابتدا چند مخروط را در اواخر تابستان قبل از آنکه کامل باز شوند و دانه ها پخش شوند از درخت بچینید و در جای مرطوب نگهداری کنید و در اواخر پاییز آن را بکارید.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص این گیاه به شرح زیر میباشد:
همانطور که ذکر شد دانه های مخروط های این گیاه خوراکی میباشند و به آجیل خوراکی pinyon شهرت دارند و بسیار خوش طعم بوده و دارای خواص زیادی میباشد .
دانه درخت کاج غنی از ویتامین ب1 ، ویتامین ب3، منگنز، ویتامین ای، ویتامین کا، مس و منیزیم است و پتاسیم زیادی دارد.
پژوهش‌ها بیانگر آن است مصرف دانه کاج باعث کاهش اشتها می‌شود.
براساس مطالعات انجام شده دو ترکیب مهم موجود در این دانه باعث احساس سیری و مانع از افزایش وزن می‌شود.
اسید پینولئیک فراوان موجود در دانه کاج با ترشح برخی هورمون‌های بدن، اشتها را کاهش می‌دهد.
گنجاندن روزانه 17 گرم از روغن دانه کاج در برنامه غذایی، میزان کلسترول خون را کاهش می‌دهد.
اولئیک اسید فراوان موجود در این دانه نیز چربی اشباع‌شده‌ای است که تجمع چربی‌های مضر را در کبد کاهش می‌دهد و مانع از آسیب به قلب و عروق می‌شود.
بررسی‌ها حاکی از آن است خواص آنتی‌اکسیدان قابل توجه دانه کاج از بدن در برابر رادیکال‌های آزاد دفاع می‌کند و احتمال سرطانی‌شدن سلول‌ها را کاهش می‌دهد.
به همین دلیل در برخی کشورها بخصوص مکزیک از این دانه، قهوه مخصوصی را تهیه می‌کنند.
فیبر رژیمی زیاد موجود در دانه کاج که در ماهی، سبزیجات و گوشت نیز یافت می‌شود از دستگاه گوارش محافظت می‌کند.
آزمایشات گوناگون نشان داده است هر 31گرم دانه کاج سه میلی‌گرم آهن دارد. آهن یکی از ترکیبات مهم هموگلوبین خون است که برای انتقال اکسیژن به سلول‌های بدن و تولید انرژی لازم است.
منیزیم فراوان دانه کاج کمک زیادی به کاهش خستگی، تنش و گرفتگی عضلات می‌کند.
از چوب این درخت به عنوان سوخت استفاده میشود و هنگام سوختن بسیار معطر میباشد.

گياهان ديگر از همين جنس :

کاج لوبلولی

کاج اسلش

کاج تک‌برگ پینیون

کاج سفید شرقی

گياهان ديگر از همين خانواده :

نراد کوهی

کاج اسکاتلندی

کاج سرخ

کاج بریستل‌کون حوضهٔ بزرگ