سدر اطلس

دانستنیهای علمی

درخت سدراطلس cedrus attantica ، درختی است از خانواده pinaceae ( کاجیان) که بومی الجزایر و مراکش میباشد.
سدر اطلس در سال 1841 به بریتانیا معرفی شد.
در فرانسه این درخت به وفور به دلیل چوب مرغوبش کاشته میشود.
درخت سدر اطلس ، درختی زینتی میباشد که شباهت های زیادی به سدر لبنان دارد و حتی گاها قابل تشخیص از هم نیستند.

پراکنش جغرافیایی این درخت در ایران: تهران و نواحی شمال ایران میباشد.
پراکنش جغرافیایی آن در جهان: شمال آفریقا، کوه­های اطلس الجزیره میباشد.

اکنون این درخت به علت قطع بی رویه و کاهش تعداد آن در اثر هجوم آفات در فهرست گونه های در معرض خطر واقع شده است.

این درخت مقاوم­ترین نوع سدروس بوده و ظاهر زیبا و پر ابهتش باعث شده که که در تزئینات باغ و پارک­ها بسیار مورد استفاده قرار می­گیرد.

خصوصیات - معرفی

این درخت همیشه سبز ارتفاعی بین 30 تا 35 متر دارد و گاها به 40 متر نیز میرسد.
قطر تاج این درخت حدود 9 متر میباشد و 20 تا 50 سال زمان نیاز است تا به ارتفاع نهائی خود برسد.
سدر اطلس رشدی به نسبت سریع دارد .
قطر تنه این درخت بین 1.5 تا 2 متر میباشد .
پوست تنه درخت به رنگ خاکستری تیره و در درختهای جوان،صاف و در درختان مسن شیاردار است.
شاخه های این درخت بالارونده هستند.
برگ­ها: به صورت حلقوی ( فنری)، پراکنده روی شاخه های بلند، به صورت دسته­ای انبوه روی شاخه­ های کوچک جانبی، سوزنی، معمولاً سه وجهی، سخت، نوک تیز، به رنگ سبز مایل به آبی میباشند.
این برگهای سوزنی 2.5 سانتیمتر طول دارند.
گل وگل آذین: یک جنسی، منفرد، گل­های نر استوانه­ ای، گل­های ماده تخم ­مرغی، ارغوانی، متشکل از فلس­های متعدد، گل­های نر زرد- قهوه ­ای در بالا و گل­های ماده کوچک هستند.
مخروط های تخم مرغی طولی در حدود 9 سانتیمتر دارند.
مخروط های نر و ماده همزمان بر روی یک درخت قرار دارند و مخروط های ماده در بخش بالاتر قرار گرفته اند.

شرایط محیط رشد

نگهداری از سدر اطلس به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک شنی ، ماسه ای ،گچی ، غنی عمیق و خوب زهکشی شده ، خاک ایده آل برای رشد این گیاه میباشد.
این درخت ، درختی مقاوم بوده و در اکثر خاکها رشد میکند.
دما: دمای بین 5 تا 21 درجه مناسب است.
این درخت به گرما و خشکی مقاوم است.
این گیاه نسبت به باد و برف و سرمای شدید ،حساس میباشد.
نور: بهتر است در آفتاب کامل واقع شود ولی در نیم سایه نیز رشد میکند.
آبیاری:آبیاری کم برای سدر اطلس کافی میباشد.
هرس: به هرس نیاز ندارد.

درخت سدر اطلس در برابر آلودگی مقاوم است و برای کاشت در شهرها و خیابانها و پارکها مناسب میباشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مواردکاربرد: در جنگلکاری به منظور تولید چوب و تهیه تراورس راه آهن بکار می رود.
چوب این درخت مرغوب میباشد.
سدر اطلس در فضای سبز بیشتر بصورت تک درخت کاربرد دارد.

مقابله به آفات سدر اطلس

درخت سدر اطلس ، درختی مقاوم بوده و آفت خاصی تهدیدش نمیکند.
در مورد این گیاه فقط باید مراقب قارچ عسل باشید.

تکثیر: این گیاه به 3 روش تکثیر پیدا میکند:
1- کاشت بذر2- قلمه زدن 3- پیوند زدن.
برای کاشت بذر ،مخروط سدروس را 48 ساعت در آب خیس می کنند بدین وسیله بذر از مخروط جدا می شود سپس مختصری بذر را خشک می نمایند آنگاه برای کاشت آماده می شود.
بهتر است قبل از کاشت بذر در داخل مخروط باقی بماند.
برای تکثیر این گیاه در اردیبهشت ماه اقدام کنید.

نحوه تکثیر سدر اطلس

ویژگی‌های تولیدمثل در سدر اطلس (Cedrus atlantica)

سدر اطلس یک مخروطیِ تک‌پایه است؛ مخروط‌های نر و ماده روی یک درخت تشکیل می‌شوند. گرده‌افشانی عمدتاً به‌وسیله باد انجام می‌گیرد و پس از لقاح، دانه‌ها درون مخروط‌های ماده رشد می‌کنند. مخروط‌ها پس از رسیدگی تدریجاً باز شده و بذرهای بالدار آزاد می‌شوند تا با باد پراکنده شوند.

تکثیر از طریق بذر (روش رایج در باغبانی)

مهم‌ترین و متداول‌ترین روش تکثیر سدر اطلس، کشت بذر است. بذرها پس از جمع‌آوری از مخروط‌های رسیده، معمولاً برای بهبود جوانه‌زنی به سرمادهی مرطوب نیاز دارند؛ یعنی نگهداری بذر در بستر مرطوب و دمای سرد برای چند هفته تا شکستن رکود فیزیولوژیک. سپس بذرها در بستر سبک و زهکش‌دار کاشته می‌شوند و رطوبت یکنواخت (بدون غرقابی) حفظ می‌گردد. نهال‌ها در سال‌های نخست رشد کندتری دارند و باید از گرمای شدید، خشکی طولانی و جابه‌جایی خشن ریشه محافظت شوند.

قلمه و خوابانیدن: کاربرد محدود

تکثیر رویشی با قلمه در سدر اطلس معمولاً دشوار و کم‌بازده است، زیرا ریشه‌زایی قلمه‌ها به‌ویژه از شاخه‌های مسن ضعیف انجام می‌شود. در شرایط تخصصی، قلمه‌های نیمه‌خشبی همراه با هورمون ریشه‌زایی و مه‌پاشی ممکن است نتیجه بدهند، اما برای مصرف خانگی توصیه نمی‌شود. خوابانیدن نیز به‌دلیل فرم شاخه‌ها و چوبی بودن، کمتر عملی است.

پیوند برای ارقام زینتی

برای تکثیر ارقام خاص زینتی (مانند فرم‌های آبی یا پاکوتاه)، پیوند روش کلیدی است. پیوندک از رقم مطلوب روی پایه‌ای از Cedrus (یا پایه‌های سازگار) انجام می‌شود تا ویژگی‌های رقم دقیقاً حفظ گردد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سروِ کوهی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاجیان و جنس های آن