نام علمي
Abies nordmanniana
دانستنیهای علمی
صنوبر قفقازی یا همان Nordmann fir درخت کاجی است بزرگ و همیشه سبز از خانواده کاجیان که بومی قفقاز و شمال ترکیه میباشد و در کوههای غرب و شرق دریای سیاه ،گرجستان ، روسیه و شمال ارمنستان نیز دیده میشود.
این درخت در سال 1806 به انگلستان وارد شد و برنده جایزه انجمن سلطنتی باغبانی ، این کشور شد.
نامگذاری این درخت در سالهای 1803 تا 1866 توسط گیاه شناس فنلاندی به نام الکساندر وان نوردمان در ادیسه صورت پذیرفت.
این درخت بلند قد ترین درخت اروپا میباشد و یکی از مهمترین گونه ها برای درخت کریسمس میباشد زیرا شاخ و برگ بسیار زیبایی دارد و برگهای آن زیاد تیز نمیباشند و ماندگاری بالایی دارد.
همچنین درخت زینتی محبوبی به شمار می آید و در پارکها و باغها بسیار دیده میشود.
این صنوبر دارای 2 گونه مجزا میباشد:
•صنوبر قفقازی Abies nordmanniana subsp. nordmanniana. بومی کوه های قفقاز و شمال شرقی ترکیه در عرض البلد 36 درجه و اغلب دارای شاخه هایی کرک دار میباشد.
•صنوبر کاج ترکی Abies nordmanniana subsp. equi-trojani). بومی شمال شرقی ترکیه روبه شرق کوه ایدا در عرض البلد 36 درجه.
این درخت در ارتفاع 2000 متر از سطح دریا رشد می کند جایی با بارش بیش از 1000 میلی متر در سال .
به طور کلی این درخت بومی آب و هوای سرد است.
![صنوبر قفقازی همیشه سبز]()
خصوصیات - معرفی
این درخت به طورمتوسط ارتفاعی در حدود 60 متر دارد و به طور کلی دارای رشدی آهسته می باشد.البته نمونه هایی با ارتفاع 85 متر و یا بیشتر نیز دیده شده است.
تاج صنوبر قفقازی مخروطی باریک ، استوانه ای با انشعاباتی به صورت مارپیچی است .
پوست آن صاف و خاکستری که بعدها خاکستری مایل به قهوه ای به همراه شکافهای عمودی میشود .
جوانه ها تخم مرغی شکل ، قهوه ای مایل به قرمز هستند.
برگهای سوزنی آن 25-20 میلیمتر طول دارند و زمانیکه از بالا دیده شوند در تمام اطراف شاخه پراکنده شدند ولی زمانیکه از سطح زیرین به آنها نگاه شود دو ردیفی به نظر میرسند .
نوک برگ فرو رفته میباشد و هر برگ دارای 150 تا 200 فلس میباشد و هر فلس 2 دانه بالدار دارد که زمان انتشار دانه ها متلاشی میشود.
گلها تک جنسی هستند یعنی یا نر هستند و یا ماده ولی هر 2 جنس بر روی یک درخت دیده میشوند .
گرده افشانی توسط باد صورت می گیرد.
مخروط های نر جوان ، قرمز رنگ هستند . مخروطهای بالغ استوانه ای با 15 سانتیمتر طول ، قهوه ای تیره و رزین دار میباشند .
![Nordmann fir]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
6 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک بارور کمی اسیدی خوب زهکشی شده و مرطوب
شرایط محیط ایده آل برای رشد درخت صنوبر قفقازی به شرح زیر می باشد:
نور:بهتر است این درخت در آفتاب کامل قرار گیرد اگر چه می تواند در سایه نیز رشد کند ولی رشد کمتری خواهد داشت.
آبیاری:این درخت به آبیاری متوسط نیازمند است.
دما: دمای بین -3 درجه تا 16 درجه دمای مناسب میباشد .
همانطور که گفته شد این درخت بومی آب و هوای سرد است و در جای گرم و مرطوب رشد خوبی نخواهد داشت .
این درخت میتواند تا دمای -25 درجه را نیز تحمل کند.
بهتر است درخت از بادهای خیلی سرد در امان باشد.
خاک:خاک کمی اسیدی ،خوب زهکشی شده و بارور و مرطوب خاکی مناسب است.
این درخت تحمل آلودگی هوا را ندارد.
صنوبر قفقازی معمولا به هرس نیاز ندارد.
مشگل جدی این درخت را تهدید نمی کند فقط باید مراقب شته ها باشید.
در شرایط آب و هوایی گرم کنه های عنکبوتی میتوانند مشگل ساز شوند.
![Abies nordmanniana]()
مقابله به آفات صنوبر قفقازی همیشه سبز
به طور کلی از چوب این درخت استفاده هاي متعددي در صنايع چوب و صنايع سلولزي مي شود.
چوب این درخت نرم و سفید است و برای ساخت کاغذ مورد استفاده قرار می گیرد.
![صنوبر قفقازی همیشه سبز]()
نحوه تکثیر صنوبر قفقازی همیشه سبز
تکثیر : از طریق کاشت دانه می باشد.
بهتر است این کار در اواخر زمستان صورت گیرد و 20 روز طول می کشد تا جوانه زده شود.
تولیدمثل طبیعی در Abies nordmanniana
صنوبر قفقازی (Abies nordmanniana) یک بازدانۀ مخروط‌دار و همیشه‌سبز است که در طبیعت عمدتاً از طریق تولید بذر در مخروطهای نر و ماده تکثیر میشود. گرده‌افشانی معمولاً به‌وسیلۀ باد انجام می‌گیرد؛ گرده از مخروطهای نر آزاد شده و به مخروطهای مادۀ جوان می‌رسد، سپس لقاح درون تخمک صورت می‌گیرد و بذرهای بالدار شکل می‌گیرند.
مخروطهای ماده پس از رسیدگی، متلاشی میشوند و بذرها آزاد می‌گردند؛ پراکنش بذر غالباً بادی است و در زیستگاه‌های کوهستانی میتواند با شیب و جریان‌های هوا تقویت شود. استقرار نهال‌ها به بستر خنک و مرطوب با خاک عمیق و زهکشی مناسب وابسته است و در سایه‌روشن جنگل‌ها موفق‌تر از مکان‌های بسیار گرم و خشک است.
چرخه بذر و جوانه‌زنی
بذرها برای جوانه‌زنی بهتر معمولاً به یک دورۀ سرمایی نیاز دارند؛ خواب بذر با سرمادهی طبیعی زمستان شکسته میشود و جوانه‌زنی در بهار رخ می‌دهد. در این مرحله، حساسیت نهال به خشکی سطحی خاک، گرمای ناگهانی و رقابت علفی بالاست و بقای آن به رطوبت پایدار و سایه نسبی کمک می‌کند.
تکثیر رویشی (اهمیت و محدودیت‌ها)
در مقایسه با بسیاری از گیاهان زینتی، این گونه به‌طور طبیعی عمدتاً بذرزاد است و توان تکثیر رویشی خودبه‌خودی (مانند پاجوش‌دهی) ندارد. قلمه‌گیری از درختان بالغ معمولاً ریشه‌دهی دشوار و درصد موفقیت پایین‌تری دارد؛ بنابراین در طبیعت و اغلب کاربردها، تولید بذر مسیر اصلی تداوم جمعیت است.
![Nordmann fir]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس نراد و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاجیان و جنس های آن