این گیاه با نام علمی Abies balsamea و نام مرسوم (Balsam Fir) که به فارسي نراد بالزامی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی شمالشرق آمریکای شمالی؛ از شرق و مرکز کانادا تا شمالشرق ایالات متحده، در جنگلهای سردسیری، مناطق کوهستانی و خاکهای مرطوب و خنک رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا شنیِ غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ ترجیحاً خاک اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خانواده
نراد بالزامی با نام علمی Abies balsamea از خانوادهٔ Pinaceae و راستهٔ Pinales است. این گونه در شاخهٔ Gymnospermae (بازدانگان) و کلاس Pinopsida قرار میگیرد. جنس Abies شامل حدود ۵۰ گونه نراد در نیمکره شمالی است که همگی به دلیل مخروطهای ایستاده و برگهای سوزنی نرم شناخته میشوند. نراد بالزامی یکی از گونههای تیپیک این جنس در جنگلهای سرد و مرطوب قاره آمریکای شمالی است.
زیستگاه و پراکنش بومی
پراکنش بومی Abies balsamea عمدتاً در شمالشرقی آمریکای شمالی است. این گونه در کانادا (از نیوفاندلند تا آلبرتا) و شمال ایالات متحده (بهویژه نیوانگلند، مینهسوتا و منطقه دریاچههای بزرگ) غالب است. زیستگاههای تیپیک آن جنگلهای مخروطی سرد، خاکهای اسیدی، مرطوب و اغلب باتلاقی است. این درخت در ارتفاعات پایین تا متوسط میروید و نسبت به سایهدوستی متوسط تا بالا شهرت دارد؛ در مراحل اولیه توالی جنگلی میتواند زیر تاجپوش گونههای دیگر جوانه بزند و رشد کند.
ویژگیهای مورفولوژیک شاخص
نراد بالزامی درختی همیشهسبز با ارتفاع حدود ۱۴–۲۰ متر است که تنهای راست و تاجی مخروطی دارد. برگهای سوزنی، مسطح و نسبتاً نرماند و در سطح زیری دارای دو نوار روزنهای سفیدرنگ هستند. مخروطها به صورت ایستاده بر روی شاخهها قرار میگیرند و در بلوغ روی درخت متلاشی میشوند، که یکی از ویژگیهای شاخص جنس Abies است. جوانهها و شاخههای آن دارای صمغ بالزامی معطر هستند.
تاریخچه استفاده و اهمیت علمی
بومیان آمریکای شمالی از صمغ این درخت برای مصارف دارویی سنتی، ترمیم زخم و تهیه چسبهای طبیعی استفاده میکردند. در قرن نوزدهم، «بالزام نراد» به عنوان جزء برخی داروهای گیاهی تنفسی و گوارشی وارد دارونامههای غربی شد. از نظر علمی، Abies balsamea به عنوان گونهای شاخص برای مطالعه اکولوژی جنگلهای بورهآل، سازگاری به سرما و نقش در چرخه کربن مورد توجه است. همچنین به دلیل فرم متقارن و برگهای معطر، در صنعت درخت کریسمس و تزیینات زمستانی ارزش اقتصادی دارد.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی نراد بالزامی
نراد بالزامی (Abies balsamea) درختی سوزنیبرگ و همیشهسبز با قامت مخروطی تا تخممرغی است که معمولاً ۱۴ تا ۲۰ متر ارتفاع میگیرد و قطر تنه آن به ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر میرسد. فرم کلی درخت منظم، متقارن و تاج آن متراکم است و شاخهها بهطور افقی و لایهلایه از تنه اصلی خارج میشوند.
تنه، پوست و جوانهها
تنه نراد بالزامی راست، استوانهای و کمشاخه در بخش پایینی است. پوست درختان جوان صاف، خاکستری تا خاکستری ـ نقرهای و دارای تاولهای رزینی برجسته است که با فشار، صمغ شفاف تا زرد کهربایی آزاد میکنند. با افزایش سن، پوست تیرهتر و نسبتاً پولکی و ناهموار میشود. جوانهها کوچک، تخممرغی تا کروی، قهوهای و اغلب پوشیده از رزین چسبناکاند.
برگها (سوزنها)
برگها سوزنی، نرم و نسبتاً مسطح به طول تقریبی ۱٫۵ تا ۳ سانتیمتر هستند و بر روی شاخهها بهصورت مارپیچی قرار میگیرند، اما ظاهر کلی آنها در دو ردیف جانبی دیده میشود. رنگ سطح رویی سبز تیره و براق است، در حالیکه سطح زیرین دارای دو نوار باریک و روشن روزنهای (استوماتی) است که تهرنگ نقرهای به برگ میدهد. نوک سوزنها اغلب گرد یا اندکی دندانهدار است و برگها هنگام لمس، نرم و بدون زبری گزندهاند.
شاتونهای نر و مخروطهای ماده
گلهای واقعی متمایز نیستند و بهصورت ساختارهای مخروطی ظاهر میشوند. شاتونهای نر کوچک، استوانهای، به طول حدود ۵ تا ۱۰ میلیمتر و به رنگ زرد مایل به قرمز بوده و در بخش پایینی تاج روی شاخههای همانساله شکل میگیرند. مخروطهای ماده قائم، تخممرغی تا استوانهای، به طول تقریباً ۵ تا ۱۰ سانتیمتر و در ابتدا سبز مایل به بنفش یا ارغوانی هستند. در زمان بلوغ، مخروطها قهوهای شده و همچنان رو به بالا بر روی شاخه میایستند که از ویژگیهای بارز جنس نراد بهشمار میرود.
شرایط نگهداری نراد بالزامی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی تا شنیِ غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ ترجیحاً خاک اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
|
معرفی کلی شرایط رشد نراد بالزامی
نراد بالزامی (Abies balsamea) گونهای سوزنیبرگ سردسیر است که برای رشد مطلوب به اقلیم خنک و مرطوب نیاز دارد. این درخت بومی جنگلهای سرد و مرطوب آمریکای شمالی است و در مناطق با تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد بهترین عملکرد را نشان میدهد.
دما و اقلیم مناسب
دامنه دمایی ایدهآل برای نراد بالزامی بین ۵- تا ۲۰ درجه سانتیگراد است. این گونه سرمای زمستان را به خوبی تحمل میکند و حتی به دورهای از سرما برای تنظیم چرخه رشد خود نیاز دارد. گرمای شدید تابستان (بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد) بهویژه همراه با خشکی هوا میتواند به سوزنها آسیب رسانده و رشد را کاهش دهد.
رطوبت هوا و خاک
نراد بالزامی در هوای نسبتاً مرطوب، با رطوبت نسبی متوسط تا بالا، بهترین رشد را دارد. خشکی طولانیمدت هوا سبب قهوهای شدن سوزنها و کاهش مقاومت درخت میشود. در خاک نیز نیازمند رطوبت یکنواخت است؛ غرقابی ماندگار برای ریشهها مضر است، اما نباید اجازه داد خاک کاملاً خشک شود.
نور و موقعیت کاشت
نراد بالزامی نور کامل تا نیمسایه را تحمل میکند. در اقلیمهای سرد، آفتاب کامل مناسب است، اما در مناطق کمی گرمتر، نیمسایه بعدازظهر به کاهش تنش گرمایی کمک میکند. بادهای خشک و شدید زمستانی بهتر است با بادشکن یا کاشت در مکانهای محفوظ کاهش یابد.
خاک، زهکش و مواد غذایی
خاک ایدهآل برای این گونه، عمیق، لومی تا لومیرسی، با زهکش مناسب و غنی از مواد آلی است. واکنش خاک کمی اسیدی تا خنثی (pH حدود ۵٫۰ تا ۶٫۵) ترجیح داده میشود. تجمع آهک و شوری بالا موجب زردی سوزنها و ضعف عمومی گیاه میگردد. استفاده از مالچ آلی به حفظ رطوبت، تنظیم دما و بهبود ساختار خاک کمک چشمگیری میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :