این گیاه با نام علمی Picea sitchensis و نام مرسوم (Sitka Spruce) که به فارسي درخت خزهای سیتکا ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی شمالغرب آمریکای شمالی، بهویژه سواحل اقیانوس آرام از آلاسکا تا شمال کالیفرنیا، در جنگلهای ساحلی مرطوب و سرد مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا رسی با زهکشی متوسط، مرطوب ولی نه غرقابی، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Picea sitchensis
ردهبندی و نامگذاری
Picea sitchensis با نام فارسی «درخت خزهای سیتکا» یا «صنوبر سیتکا» گونهای از سوزنیبرگان خانواده Pinaceae است. این گیاه در جنس Picea (صنوبر) قرار میگیرد و یکی از بلندقدترین اعضای این جنس به شمار میآید. نام گونهای آن از شهر ساحلی «سیتکا» در آلاسکا گرفته شده است. این درخت هموارهسبز است و سوزنهای چهارگوش و مخروطهای باریک و آویزان تولید میکند.
منطقه بومی و گستره پراکنش
زیستگاه بومی Picea sitchensis نوار ساحلی غربی آمریکای شمالی است؛ از آلاسکا تا کالیفرنیا امتداد دارد. بیشترین تراکم این گونه در مناطق مهآلود و بارانی نزدیک اقیانوس آرام دیده میشود. این درخت در نواحی با زمستانهای ملایم، بارندگی بالا و خاکهای عمیق و مرطوب بهترین رشد را نشان میدهد. در ارتفاعات پایین تا متوسط رشد میکند و در جنگلهای مختلط همراه با صنوبر داگلاس و سایر سوزنیبرگان حضور دارد.
ویژگیهای زیستگاهی و بومشناسی
این گونه به رطوبت هوا و خاک وابسته است و در خاکهای اسیدی و غنی از مواد آلی عملکرد مطلوبی دارد. تاج متراکم آن میتواند میکروزیستگاههای مرطوب برای خزهها، گلسنگها و بیمهرگان جنگلی ایجاد کند. ریشهها در تثبیت خاکهای شیبدار ساحلی و کاهش فرسایش نقش قابلتوجهی دارند. درختان کهنسال سیتکا، حفرهها و شاخههای خشک مناسبی برای آشیانهسازی پرندگان فراهم میکنند.
تاریخچه استفاده و اهمیت علمی
صنوبر سیتکا از قرن نوزدهم بهطور گسترده توسط جنگلداران و گیاهشناسان اروپا و سپس سایر مناطق معرفی و کاشته شد. چوب آن به دلیل سبک بودن و استحکام بالا، برای سازهای موسیقی، بهویژه صفحه صدای پیانو و گیتار، ارزش خاص دارد. این گونه نمونهای مهم برای مطالعه سازگاری سوزنیبرگان با اقلیمهای مرطوب ساحلی و تغییرات اقلیمی است. همچنین در پژوهشهای مرتبط با رشد سریع درختان و مدیریت پایدار جنگلهای تجاری بهعنوان گونهای مدل مورد استفاده قرار میگیرد.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی كلی صنوبر سیتچی
صنوبر سیتچی (Picea sitchensis) درختی سوزنیبرگ و همیشهسبز است كه بهطور معمول تا 50–70 متر ارتفاع میرسد و دارای تاجی مخروطی تا تقریباً استوانهای است. ساقه اصلی راست، قوی و كمابیش بدون انشعاب در بخش پایینی تنه است و شاخهها بیشتر در نیمه بالایی تاج تمركز دارند.
تنه، پوست و چوب
تنه درخت باریك تا نسبتاً قطور بوده و در درختان پیر قطر آن به بیش از 2 متر میرسد. پوست ابتدا نازك، صاف و خاكستری مایل به قهوهای است و با افزایش سن، به صورت پولكها و تیغههای نازك تركخورده درمیآید. چوب صنوبر سیتچی به رنگ كرم روشن تا تقریباً سفید بوده و بافت آن یكنواخت و نرم است كه تمایز حلقههای رشد را به صورت نوارهای سالانه آشكار میسازد.
سوزنها (برگها)
برگها سوزنی، باریك و نسبتاً مسطح هستند و به طول تقریبی 15 تا 25 میلیمتر میرسند. رنگ سوزنها در سطح بالایی سبز تیره و در سطح زیرین سبز مایل به آبی تا نقرهای با دو نوار روزنهدار روشن است. این تضاد رنگی به تاج درخت حالتی سبز-نقرهای میدهد كه از فاصله دور قابل تشخیص است. سوزنها به صورت منفرد و مارپیچی بر روی شاخهها قرار گرفتهاند ولی در نمای كلی، آرایش دوسویه بر روی شاخههای جانبی را تداعی میكنند.
شاتونها و مخروطها (اندام زایشی)
صنوبر سیتچی تكپایه است؛ شاتونهای نر كوچك، استوانهای، به رنگ قرمز تا زرد و عمدتاً بر روی شاخههای پایینی تشكیل میشوند. شاتونهای ماده ابتدا به رنگ قرمز-بنفش دیده شده و پس از گردهافشانی به مخروطهای آویخته تبدیل میشوند. مخروطها باریك، استوانهای تا تخممرغی، به طول حدود 5 تا 9 سانتیمتر و به رنگ قهوهای كمرنگ هستند و فلسهای آنها نازك، كمی موجدار و در انتها گرد یا اندكی بریدهدار است.
شرایط نگهداری درخت خزهای سیتکا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی تا رسی با زهکشی متوسط، مرطوب ولی نه غرقابی، غنی از مواد آلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5 تا 7)
|
شرایط دمایی و اقلیمی مناسب
درخت خزهای سیتکا (Picea sitchensis) بومی سواحل سرد و مرطوب اقیانوس آرام شمالی است و در آبوهوای معتدل اقیانوسی بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب رشد آن معمولاً بین ۵ تا ۱۸ درجه سانتیگراد است و گرمای طولانیمدت بالای ۲۵ درجه میتواند موجب تنش و کاهش رشد شود. این گونه نسبت به سرما مقاوم است و یخبندانهای زمستانه ملایم تا نسبتاً شدید را تحمل میکند، اما از شوکهای حرارتی ناگهانی رنج میبرد.
رطوبت هوا و بارندگی
Picea sitchensis نیازمند رطوبت بالای هوا و بارندگی فراوان سالیانه است. مناطق مهآلود، ساحلی یا نزدیک دریا که در آنها رطوبت نسبی اغلب بالای ۷۰ درصد است، محیط مناسبی برای این گونه فراهم میکنند. خشکی طولانیمدت هوا و بادهای گرم سبب قهوهای شدن سوزنها و افزایش خطر آفات و بیماریها میشود. حضور بادهای مرطوب ملایم برای تبادل گاز و کاهش بیماریهای قارچی مفید است.
نور و سایه
این گونه به عنوان درختی نورپسند شناخته میشود، اما در مراحل ابتدایی رشد، تحمل نیمسایه را دارد. برای دستیابی به رشد حداکثری، دریافت نور کامل خورشید در اغلب ساعات روز توصیه میشود. سایه شدید باعث باریک و کمتراکم شدن تاج و کاهش تولید چوب میشود، درحالیکه تابش مستقیم در اقلیمهای خیلی گرم میتواند تنش نوری ایجاد کند؛ در چنین مناطق، محافظت نسبی از تابش بعدازظهر مفید است.
خاک، رطوبت خاک و زهکش
خاکهای عمیق، مرطوب، با زهکش مناسب و با بافت لومی تا لومیرسی برای این درخت ایدهآل هستند. خاک باید هم توان نگهداری آب بالا و هم تهویه کافی برای ریشهها داشته باشد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی مطلوب است. این گونه نسبت به غرقابی طولانیمدت حساس است، اما خشکی شدید خاک را نیز بهخوبی تحمل نمیکند؛ بنابراین آبیاری منظم و حفظ رطوبت یکنواخت خاک بدون ایجاد ایستابی آبی ضروری است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :