نام علمي
Lilium Michiganense
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی و جایگاه تبارشناختی
سوسن میشیگان با نام علمی Lilium michiganense از تیرهٔ Liliaceae (سوسنیان) و جنس Lilium است. این جنس بهطور کلی با پیازهای حقیقی، برگهای باریک تا نیزهای و گلهای درشت با ۶ گلپوش شناخته میشود و در تکامل خود با گردهافشانهای بزرگجثه (بهویژه حشرات درشت) سازگاریهای متعددی نشان میدهد.
منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی
این گونه بومی آمریکای شمالی و بهطور ویژه وابسته به ناحیهٔ دریاچههای بزرگ است و در بخشهایی از ایالات متحدهٔ مرکزی-شرقی گزارش میشود. پراکنش آن الگوی لکهای دارد و معمولاً در زیستگاههایی دیده میشود که شرایط رطوبتی و خاکی مناسب برای پایداری پیاز فراهم باشد.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه شاخص L. michiganense تالابهای کمعمق، کنارهٔ جویبارها، چمنزارهای مرطوب و گودالهای آبگیر فصلی است. این گونه اغلب در خاکهای دارای رطوبت پایدار و زهکشی متوسط رشد میکند و حضور آن میتواند نشانهای از سلامت نسبی زیستگاههای مرطوب باشد. گلها معمولاً رو به پایین و با گلبرگهای برگشته هستند؛ این آرایش میتواند در هدایت گردهافشانها و حفاظت نسبی اندامهای زایشی از بارش نقش داشته باشد.
تاریخچهٔ نامگذاری و شناخت علمی
نام گونه michiganense به پیوند تاریخی و جغرافیایی آن با منطقهٔ میشیگان و حوزهٔ دریاچههای بزرگ اشاره دارد. این گیاه در چارچوب مطالعات فلور آمریکای شمالی و بازنگریهای ردهبندی جنس Lilium بهعنوان یکی از سوسنهای بومی تالابی شناخته میشود و برای تمایز از گونههای نزدیک، ویژگیهایی مانند شکل گل، آرایش برگها و دامنهٔ زیستگاهی آن اهمیت تشخیصی دارند.
![سوسن میشیگان]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
15 در شب و 20 در روز درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک های سبک و مرطوب
|
"سوسن میشیگان" یکی از گونه های جنس لیلیوم یا سوسن است که به صورت خودرو در ایالات متحده و کانادا و میشیگان رشد می کند و گل های زیبایی نیز تولید می کند که از آنها به عنوان گیاهی زینتی استفاده می شود. گل های آن به رنگ نارنجی و خالدار می باشند.
این گیاه چندساله بوده و دارای ساقه ای برافراشته و فاقد شاخه های جانبی است. ساقه ی مرکزی به رنگ سبز ملایم تا روشن، سه گوش، بدون کرک و گاهی اوقات کرکدار می باشد.
برگ ها معمولاً با آرایش چرخشی روی ساقه قرار می گیرند. حدود 3 تا 7 برگ در هر چرخه روی ساقه قرار دارد. ولی در برخی موارد تعدادی از برگ های بالایی ساقه ممکن است به صورت جفتی یا با ارایش متناوب روی ساقه قرار بگیرند. هر برگ حدود 2.5 تا 5 اینچ طول و حدود 0.5 تا 0.75 سانتیمتر نیز عرض دارد. برگ ها کشیده و بیضی شکل، دارای حاشیه ای صاف و یکپارچه و بدون دمبرگ می باشند. رگبرگ ها به صورت پرمانند وجود دارند. سطح بالایی برگ ها به رنگ سبز متوسط و بدون کرک ولی سطح پایینی برگ ها به رنگ سبز روشن تا سبز مایل به سفید، فاقد کرک یا در برخی موارد دارای کرک می باشد.
گل ها دارای حدود 2 تا 3 اینچ قطر می باشند. هر گل حاوی شش گلبرگ، شش پرچم و یک مادگی با یک خامه است. گلبرگ ها نیزه ای شکل، به رنگ زرد مایل به نارنجی تا نارنجی مایل به قرمز و خال دار هستند. این گلبرگ ها دارای انحنا و خمیدگی می باشند. پرچم ها بلند و بیرون آمده از گل بوده و میله ی پرچم به رنگ سبز روشن تا نزدیک به سفید با دانه های گرده ای به رنگ قهوه ای مایل به قرمز هستند.
دوره ی گلدهی این گیاه از اواسط تابستان شروع شده و حدود یک ماه ادامه خواهد داشت. گل ها عطر خاصی ندارند. و پس از اتمام دوره ی گلدهی توسط غلاف های بذر جایگزین می شوند. این غلاف ها حدود 1.5 اینچ ظول داشته و بدون کرک و سه بخشی می باشند. بذرهای بالغ به رنگ قهوه ای، پهن، تخم مرغی شکل و دارای بال های قوی در حاشیه ی خود می باشند. این بال ها امکان جابجایی بذرها را برای این گیاهان فراهم می کنند.
سیستم ریشه ای این گیاهان دارای پیاز یا بالب می باشد که از آنها در تولید مثل غیرجنسی این گیاهان استفاده می شود.
![Michigan lily]()
شرایط محیط رشد
سوسن میشیگان به نور کامل خورشید نیاز دارد. در صورتی که به هر دلیلی نور کافی به این محصول نرسد، بوته ها بلند می شوند و تعداد کمتری گل تولید می کنند. در این شرایط، احتمال زرد شدن برگ های پایینی گیاه نیز وجود دارد.
همچنین کشت آن در خاک های شنی لومی یا لومی و مرطوب، مناسب خواهد بود. اگر چه به رطوبت کافی نیاز دارد ولی در صورت استقرار مناسب در خاک می تواند خشکی را نیز تا حدی تحمل کند.
این گیاهان معمولاً در دمای 15 درجه سانتیگراد حرارت در شب و حدود 20 درجه سانتیگراد حرارت روز، زودرس می شوند.
![Lilium Michiganense]()
مقابله به آفات سوسن میشیگان
آفات شایع سوسن میشیگان
شتهها و تریپسها شیره گیاه را مکیده و سبب زردی برگ و کاهش گلدهی میشوند. برای کنترل، شستوشوی منظم برگها با آب و صابون حشرهکش ملایم، و استفاده از روغن ولک یا صابونهای پتاسیم توصیه میشود. سوسکهای سوسن (Lily beetle) برگ و غنچهها را میجوند؛ جمعآوری دستی حشرات و لاروها در اوایل صبح بسیار مؤثر است و در صورت طغیان میتوان از حشرهکشهای تماسی کمخطر استفاده کرد.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
پوسیدگی پیاز و ریشه (بهویژه توسط فیتوفتورا و فوزاریوم) مهمترین بیماری سوسن میشیگان است. زهکشی خوب، کاشت در خاک سبک و ضدعفونی پیازها پیش از کاشت با قارچکش مناسب، از اصول اساسی پیشگیری است. لکه برگی قارچی با ایجاد لکههای قهوهای روی برگها ظاهر میشود؛ حذف برگهای آلوده، آبیاری از سطح خاک و نه روی شاخوبرگ، و محلولپاشی دورهای با قارچکش مسدار راهکارهای اصلی هستند.
مدیریت پیشگیرانه و بهداشت مزرعه
حفظ بهداشت بستر کاشت بهترین راه کاهش آفات و امراض در طولانیمدت است. جمعآوری بقایای گیاهی در پایان فصل، ضدعفونی ابزار باغبانی، رعایت فاصله کاشت برای گردش هوا و پرهیز از آبیاری غرقابی، مقاومت گیاه را افزایش داده و نیاز به سمپاشیهای مکرر را کاهش میدهد.
![سوسن میشیگان]()
نحوه تکثیر سوسن میشیگان
تکثیر این گونه از لیلیوم از طریق جدا کردن فلس های پیازی صوت می گیرد. فلس ها در فصل پاییز روی ردیف هایی به فاصله 15 سانتیمتر در بستر کاشتی که در گلخانه مهیا می شود، کشت می گردند. پیازچه هایی که پس از یک فصل رویشی تشکیل می شوند از خاک خارج و مجدداً در فصل مناسب در خاک خارج از گلخانه کشت می شوند. در فصل پاییزف پیازهای رسیده برداشت شده، بسته به بزرگی آنها درجه بندی می شوند _پیازهای کوچک، محیطی برابر 15 تا 18 سانتیمتر و پیازهای درشت، محیطی برابر 25 تا 28 سانتیمتر را دارا می باشند_ پیازهای کوچک، بوته های کوچک و تعداد کمتری گل تولید می کنند. فصل برداشت پیاز لیلیوم مهرماه است. زودتر از این زمان برداشت صورت نمی گیرد، زیرا رشد و نمو پیاز در فصل پاییز انجام می شود.