راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - ارس خزنده

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - ارس خزنده
ارس خزنده (*Juniperus horizontalis*) یک درختچه سوزنی‌برگ همیشه‌سبز و خزنده از تیرهٔ سرو (*Cupressaceae*) است که به‌صورت گسترده به‌عنوان پوشش سطحی زینتی استفاده می‌شود. این گونه در ایران بیشتر با نام‌های کلی «ارس» یا «سرو کوهی» شناخته می‌شود و نام رایج جهانی آن «Creeping Juniper» یا «Trailing Juniper» است.

**شرایط رشد (دما، رطوبت، نور)**
- **دما:** بسیار مقاوم به سرما و مناسب اقلیم‌های سرد و معتدل؛ یخبندان را به‌خوبی تحمل می‌کند و در گرمای خشک نیز (با استقرار ریشه) نسبتاً پایدار است.
- **رطوبت:** نیاز آبی کم تا متوسط؛ **خشکی‌پسند** و به رطوبت و آبیاری سنگین حساس است. رطوبت بالای مداوم و زهکشی ضعیف می‌تواند موجب بیماری‌های قارچی و پوسیدگی ریشه شود.
- **نور:** **آفتاب کامل** بهترین رشد و رنگ را ایجاد می‌کند؛ در نیم‌سایه هم رشد می‌کند اما تراکم و رنگ برگ‌ها معمولاً کاهش می‌یابد.

**ویژگی‌های ظاهری (اندام‌ها)**
- **فرم رشد:** بوته‌ای کوتاه و گسترده با شاخه‌های خوابیده روی زمین (پوششی)، معمولاً با گسترش جانبی زیاد.
- **برگ‌ها:** سوزنی/فلسی، متراکم و معطر (با مالش)، غالباً سبز تا سبز-آبی یا نقره‌ای (بسته به رقم).
- **میوه/مخروط:** مخروط‌های گوشتی‌مانند کوچک (شبه‌توت) به رنگ آبی تیره تا متمایل به بنفش با پوشش مومی.

**کاربردها (دارویی/صنعتی)**
- **اصلی‌ترین کاربرد:** زینتی و فضای سبز به‌عنوان **پوشش سطحی** برای کنترل فرسایش خاک، حاشیه‌کاری و کاشت در شیب‌ها و باغ‌سنگی.
- **دارویی/صنعتی:** مانند برخی ارس‌ها دارای ترکیبات معطر (اسانس) است، اما در عمل شهرت اصلی این گونه بیشتر **زینتی** است تا دارویی/صنعتی؛ مصرف خوراکی یا دارویی خودسرانه توصیه نمی‌شود.

اگر هدف شما نگهداری در باغچه/گلدان است، بفرمایید شهر یا اقلیم‌تان و شرایط خاک/آبیاری چگونه است تا توصیه دقیق‌تری ارائه کنم.

Nargil_Juniperus Horizontalis
نام علمي
Juniperus Horizontalis
نام لاتين
Creeping Juniper
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

ارس خزنده گیاهی کند رشد از جنس Juniperus در خانواده Cupressaceae (سرو) بومی شمال قاره آمریکا ، سراسر کانادا از یوکان شرق به نیوفاندلند، و در ایالات متحده در آلاسکا، و به صورت محلی در شرق مونتانا میباشد.

ارس خزنده

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه ارس خزنده
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  ارس خزنده
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  ارس خزنده
11 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  ارس خزنده
خاک اسیدی

ارس خزنده میتواند حداکثر به 10 تا 30 سانتی متر بلند است اما اغلب تا چندین متر در عرض گستده میشوند. شاخه ها بلند و باریک هستند و دارای 0.7 تا 1.2 میلی متر قطر می باشد. برگ ها در جفت های مقابل یکی در میان چیده شده اند

برگ های نوجوان (که فقط بر روی نهال های جوان هستند) سوزنی شکل ، 5 تا 10 میلی متر بلند میشوند. میوه مخروطی شکل و یا گرد با 5 تا 7 میلی متر قطر و به رنگ آبی تیره با شکوفه مومی شکل و شامل دو دانه (به ندرت 1 یا سه) میباشد.

آنها معمولا دارای یک ساقه خمیده هستند و در حدود 18 ماه تا تبدیل شدن به گیاه بالغ طول میکشد. میوه مخروطی نر 2 تا 4 میلی متر طول دارد و گرده افشانی آن در اوایل بهار است. این گیاه دوپایه است و تولید مخروط تنها یک رابطه جنسی در هر بوته است.

Creeping Juniper

شرایط محیط رشد

ارس خزنده در خاک اسیدی رشد خوبی دارد هرچند در خاک کمی قلیایی نیز رشد کنند. این گیاه می تواند در حدود 4.6 سانتی متر در یک سال رشد کند.

هرس شاخه های جوان گیاه را تشویق به شاخه جدید میکند، اما شاخه های مسن تر ممکن است در صورت هرس رشدشان متوقف شود.

ارس خزنده نیازمند نور آفتاب میباشد ولی تحمل سایه جزئی را دارد اما در این صورت شاخ و برگ ها نازک تر خواهد بود.

رطوبت: این گیاه مخصوصاً در هنگام جوانی به راحتی خشکی را تحمل میکند. و نیاز چندانی به رطوبت و آبیاری ندارد. دمای محیط در فصول سرد و گرم سال از -6 تا 25 درجه سانتیگراد میتواند باشد.

Juniperus Horizontalis

مقابله به آفات ارس خزنده

آفات شایع

کنه‌های تارعنکبوتی باعث برنزه‌شدن سوزنی‌ها و ریزش می‌شوند و شپشک‌ها و کیسه‌داران ضعف و تنک‌شدن ایجاد می‌کنند. کنترل: شست‌وشوی برگ با آب پرفشار، روغن باغبانی یا صابون حشره‌کش، و رهاسازی کفشدوزک و کنه‌های شکارگر. برای کیسه‌داران، جمع‌آوری دستی کیسۀ زمستانه مؤثر است. در طغیان شدید، از آفت‌کش‌های انتخابی در مرحله لاروی استفاده کنید. پایش هفتگی پشت سوزنی‌ها و کارت سفید برای تشخیص کنه‌ها بسیار مؤثر است.

بیماری‌های قارچی

سوختگی سرشاخه فوموپسيس/کاباتینا سبب قهوه‌ای شدن نوک‌ها و مرگ جوانه‌ها می‌شود؛ زنگ سرو-سیب گال‌های نارنجی ژله‌ای ایجاد می‌کند. مدیریت: هرس شاخه‌های آلوده تا ۱۰–۱۵ سانتی‌متر پایین‌تر از بافت قهوه‌ای و امحای بقایا، بهبود جریان هوا و آبیاری قطره‌ای. کاربرد پیشگیرانه قارچ‌کش‌های مسی یا کلروتالونیل در بهارِ مرطوب مؤثر است (طبق برچسب).

پوسیدگی ریشه و آب‌دهی

فیتوفتورا در خاک‌های سنگین باعث پژمردگی و قهوه‌ای‌شدن عمومی می‌شود. بهترین راهکار، زهکشی عالی و پرهیز از آبیاری بیش‌ازحد است. کاشت روی پشته، استفاده از مالچ نفوذپذیر، و اجتناب از گودال‌های آبگیر ضروری است. در آلودگی تأییدشده، قارچ‌کش‌های اختصاصی ضد ااومیست با نظر کارشناس به‌کار رود.

پیشگیری و مدیریت تلفیقی

بهداشت مزرعه را رعایت کنید: ضدعفونی ابزار هرس با الکل ۷۰٪، حذف علف‌های هرز و بقایای بیمار، و کوددهی ملایم بدون نیتروژن زیاد. پیشگیری کلید سلامت ارس خزنده است و درمان باید به‌موقع و تلفیقی باشد. تنوع ژنتیکی، تراکم کاشت مناسب و نور کامل، خطر بیماری را کاهش می‌دهد.

ارس خزنده

نحوه تکثیر ارس خزنده

ازدیاد گیاه ارس خزنده از طریق کاشت بذر و قلمه گیری میباشد. روی پایه های این خانواده می توان با پیوند، ارس خزنده را پایه بلند به صورت یال آویزان زینت و تکثیر کرد

Creeping Juniper

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

هم اکنون بیش از 100 رقم مختلف از ارس خزنده برای استفاده به عنوان گیاهان زینتی در باغ ها و مناظر استفاده میشود و برای پوشش زمین در پارک ها بسیار مورد استفاده است.

راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - ارس خزنده

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سرو کوهی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سرو و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.17 از ۵، بر اساس 59 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مصطفی 1391/02/29
سلام، زمستان سال قبل یک عدد جونیپروس خریدیم. در تراس آپارتمان در ضلع جنوب شرقی با بهره گیری از نور تمام روز (در آفتاب مستقیم) و با آبیاری نا منظم و تقریبا هفته ای 2 تا 3 بار آن را نگهداری کردیم. خاک آن یک محصول با نام خاک جادویی که حاوی پرلیت می باشد بوده.
اخیرا برگهای گیاه از وسط حجم آن شروع به خشکی و زرد شدن کرده و در طول 2 هفته حدود 30 درصد حجم برگهای آن خشک شد. لطفا را هنمایی بفرمایید. با سپاس فراوان
محمد مهدی رافق وند 1392/05/27
سلام خسته نباشسید می خواستم ببینم زمان کاشت بذر سرو خزنده کی است نمیشه در پاییز در گلخانه کاشت؟
ایوب ولی پور 1392/10/28
باسپاس فراوان.ازشماخواهش می کنم حدافل برای اعضای گروهتان,این مطالب را قابل دانلود بفرمایید.باتشکر
ناصر اسماعیلی 1396/08/21
سلام وقت بخیر آیا این نمونه سرو رو میشود در گلدان نگهداری کرد و به صورت بنسای دراورد؟

ثبت پرسش یا نظر جدید