زنبق سفید - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/02/20
زنبق سفید - گیاهان بومی ایران
زنبق سفید (*Iris acutiloba*) گونه‌ای از سردهٔ *Iris* است که در اقلیم‌های خشک تا نیمه‌خشک عملکرد مطلوبی دارد. **شرایط رشد**: نور کامل تا نیم‌سایه را می‌پسندد (گل‌دهی در آفتاب کامل بهتر است)، به خاک سبک و با زهکشی بالا نیاز دارد و نسبت به ماندابی شدن حساس است. دامنهٔ دمایی مناسب آن معمولاً معتدل تا گرم در فصل رشد است و **رطوبت** متوسط تا کم را تحمل می‌کند؛ آبیاری باید منظم ولی محدود و متناسب با خشکی خاک باشد. **بومی و زیستگاه**: بومی بخش‌هایی از آسیای غربی و نواحی ایران و پیرامون آن بوده و عمدتاً در دشت‌ها، دامنه‌های سنگلاخی، مراتع باز و خاک‌های نسبتاً فقیر و آهکی دیده می‌شود. **خصوصیات ظاهری**: گیاهی چندساله و پیازی/ریزوم‌دار با برگ‌های باریک، شمشیری و سبز متمایل به خاکستری است؛ ساقهٔ گل‌دهنده کوتاه تا متوسط بوده و گل‌ها درشت، معمولاً سفید تا شیری با نقش‌ونگار یا رگه‌های تیره‌تر در بخش‌های داخلی گلبرگ‌ها هستند. **نام‌های رایج**: در ایران غالباً با نام «زنبق سفید» شناخته می‌شود؛ در منابع انگلیسی در گروه «Iris» و گاهی به‌صورت «White iris» یا با نام علمی آن (*Iris acutiloba*) ذکر می‌گردد.

Nargil_Iris acutiloba
نام علمي
Iris acutiloba
نام لاتين
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه زنبق سفید
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  زنبق سفید
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  زنبق سفید
18-21 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  زنبق سفید
خاک های دشت و مکان های کوهستانی

زنبق گیاهی است که ریشه های آن خواص بسیار دارویی دارد و برگ زنبق دارای میزان بالای اسید آسکوربیک است که برای استخراج ویتامین c استفاده می شود. گیاهی با گل های درشت، سفید رنگ و معطر می باشد. این گیاه در کنار گیاهان دارویی متعددی برای آماده سازی داروهای هومیوپاتیک ی به تنهایی برای آماده کردن دمنوش استفاده می شود. زنبق گیاهی پایا و علفی که برگ هایی به شکل شمشیر، نوک تیز، دراز و سبز رنگ دارد. هر گل آن دارای شش گلبرگ است که در ماه اردیبهشت ظاهر می شوند. ریشه زنبق نیز غده ای و ریزوم آن ضخیم می باشد. 

شرایط محیط رشد

دمای مناسب برای رشد Iris acutiloba

این گونه زنبق سفید در مناطق با زمستان‌های سرد و تابستان‌های خنک تا معتدل بهترین رشد را دارد. دمای ایده‌آل در فصل رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و در دوره رکود می‌تواند یخ‌بندان‌های ملایم را تحمل کند، به شرط آنکه خاک زهکشی خوبی داشته باشد.

نور و شدت تابش

Iris acutiloba به نور کامل خورشید نیاز دارد و در آفتاب مستقیم صبح و بعدازظهر بهترین گل‌دهی را نشان می‌دهد. در مناطق بسیار گرم، نیم‌سایه ملایم بعدازظهر برای جلوگیری از سوختگی برگ‌ها توصیه می‌شود.

خاک و زهکشی

این زنبق در خاک‌های سبک، شنی تا لومی و به‌خوبی زهکشی‌شده رشد بهتری دارد. ایستابی آب برای ریزوم‌ها بسیار خطرناک است و سبب پوسیدگی می‌شود. pH خاک کمی قلیایی تا خنثی (حدود ۷–۸) مناسب‌تر است.

رطوبت و آبیاری

رطوبت محیطی متوسط کافی است و گیاه نسبت به خشکی نسبتاً مقاوم می‌باشد. آبیاری باید منظم ولی کم‌عمق بوده و بین دو آبیاری سطح خاک خشک شود. در دوره خواب تابستانه، آبیاری باید به حداقل برسد تا از پوسیدگی ریزوم جلوگیری شود.

Iris acutiloba

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

ریشه های زنبق به شکل پودر شده برای موهای بلند بسیار مفید هستند. پودر زنبق با خرد کردن و آسیاب کردن ساقه های آن به دست می آید که موها را بسیار نرم، براق و موقر می سازد. پودر ریشه زنبق به عنوان آنتی ویروسی قوی عمل می کند. انواع مختلف سوختگی ها، زخم ها و غیره با کاربرد پودر زنبق التیام می یابند. رایحه روغن زنبق به کاهش بوی بد هنگام تنفس از دهان کمک می کند. در درمان آسم و برونشیت کمک می کند. درمان یبوست و میخچه را باعث می شود. در درمان درد و ناراحتی کبد موثر هستند.

سایر اطلاعات

طرز تهیه جوشانده ریزوم زنبق:

ریشه زنبق مدر بوده و برای جمع شدن آب در بدن مفید است. برای معالجه برونشیت، سرفه، اختلال کیسه مثانه و کولیت از آن استفاده می کنند. علاوه بر این ریشه زنبق برای گرفتگی و انبوهی کبد موثر است. روش تهیه جوشانده زنبق به شرح زیر است: ریشه زنبق را تمیز کرده و قیمت های اضافی را با چاقو بتراشید و به قطعات ریز درآورید. اجازه دهید گیاه در شرایط مساعد خشک شود. برای هریک از ناراحتی های فوق و بیماری های یاد شده، مقدار 20 الی 30 گرم ریشه های زنبق خشک و یا تازه را در یک لیتر آب جوش به مدت 2 الی 3 ساعت خیس کنید. سپس به مدت 10 دقیقه با حرارت کم آن را دم کنید. در نهایت آن را صاف کرده و با عسل طبیعی شیرین کنید و در طول روز یک الی دو فنجان از آن را کم کم بنوشید.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس زنبق و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زنبق و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید