نارنج

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : نارنج هیبریدی بین Citrus maxima و Citrus reticulata می باشد. اکثر گونه های نارنج برای روغن های ضروری آن استفاده می شود. در عطرسازی نیز کاربرد فراوانی دارد. نارنج در گروه گیاهان دارویی نیز قرار می گیرد زیرا ترکیبات فعال شناخته شده ای در این بحث دارد. در فصل بهار درختان نارنج ، شكوفه و گل سفيد معطري ميدهند كه بهار نارنج ناميده مي شود. در ايران، شهرهاي شيراز ، ساری و بابل مراكز بدست آوري بهار نارنج در بهار است .

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز معتدل تا گرم خاک مورد نياز سنگین، غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :درخت نارنج یک گیاه همیشه سبز بوده و ارتفاع آن تا 9 متر نیز می رسد. گل ها سفید و دوجنسی بوده و هم بصورت آپوماتیک و هم با کمک حشرات گرده افشانی می شود. نارنج میوه درختی بزرگ و زیبا با برگ هایی بزرگتر و خوشبوتر از برگهای درخت لیمو است. در بعضی مناطق در تمام فصول سال می‌توان میوه نارنج را برروی درخت دید. برگهای آن چرمی و به رنگ سبز تیره می باشد.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: درخت نارنج در خاک های لومی و سنگین رشد خوبی خواهد داشت. بهترین رشد را همچنین در خاک هایی که زهکشی خوبی داشته باشند خواهد داشت. در شرایط سایه رشد خوبی نخواهد داشت. از لحاظ رطوبت خاک ، خاک های مرطوب را ترجیح می دهد.

مقابله به آفات نارنج

آفات مهم نارنج

مهم‌ترین آفات Citrus aurantium شامل شپشک‌ها، مینوز برگ، شته‌ها و مگس میوه است. شپشک نرم و شپشک آردآلود با مکیدن شیره، زردی برگ و ریزش میوه را سبب می‌شوند. مینوز برگ نارنج لارو حشری است که با ایجاد دالان در برگ‌ها، فتوسنتز را کاهش می‌دهد. شته‌ها روی برگ‌های جوان تجمع یافته و باعث پیچیدگی برگ و انتقال ویروس می‌شوند. مگس میوه لارو خود را در بافت میوه قرار داده و پوسیدگی داخلی ایجاد می‌کند.

روش‌های کنترل آفات

مدیریت تلفیقی آفات (IPM) برای نارنج توصیه می‌شود. استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها علیه شته و شپشک، نصب تله‌های زرد چسبنده برای پایش شته و مگس میوه، و حذف میوه‌ها و شاخه‌های آلوده از اقدامات کلیدی است. روغن‌های معدنی در زمستان برای کاهش جمعیت شپشک مؤثرند؛ در صورت ضرورت، مصرف هدفمند حشره‌کش‌های اختصاصی و کم‌خطر طبق توصیه کارشناس گیاه‌پزشکی انجام می‌شود.

بیماری‌های مهم و مقابله

بیماری‌های قارچی مانند گموز (Phytophthora) باعث ترشح صمغ از طوقه و زوال درخت می‌شوند. تهویه خوب خاک، زهکشی مناسب و پرهیز از آبیاری غرقابی برای پیشگیری حیاتی است. ضدعفونی نهال‌ها، استفاده از پایه‌های مقاوم، حذف و سوزاندن شاخه‌های خشک و در موارد شدید، کاربرد قارچ‌کش‌های سیستمیک تحت نظر کارشناس توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر نارنج

نحوه تکثیر گیاه: بذرهایی که میوه ی حامل آنها کاملا رسیده باشد در گلخانه خوب جوانه می زنند. در زمستان در گلخانه بکارید. جوانه زنی در حدود دو تا سه هفته اتفاق می افتد. این عمل بایستی در دمای 13 درجه سانتی گراد انجام گیرد. گیاهچه ها به عارضه مرگ گیاهچه حساس بوده و باید همگام آبدهی دقت نمود و نیز محل آنها باد خور داشته باشد تا هوای آنجا تهویه گردد. گیاهچه هایی کا حاصل بذر هستند بیماری یا ویروسی را حمل نمی کنند. هنگامی که به اندازه ی دلخواه رسیدند، نهال ها را برداشته و به گلدانها انتقال می دهند. اگر بعنوان پایه پرورش داده شود باید روی آن پیوند زده شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی: نارنج بطور وسیعی بعنوان پایه برای پیوند سایر مرکبات شیرین مورد استفاده قرار می گیرد. میوه و برگ های نارنج کف تولید می کنند و در ترکیب صابون ها مفید واقع می شوند. چوب محکم و سفید رنگ نارنج در صنایع چوبی نیز کاربرد داشته و از آن در ساخت چوب بیسبال در کوبا استفاده می شود. در رایحه درمانی، روغن های ضروری نارنج برای پوست و تقویت تنفس استفاده می گردد. از این شکوفه ها مربای لذیذی تهیه می‌شود که خواص مفید شکوفه را دارد. شکوفه نارنج طبیعت گرم و خشک داشته و بوییدن آن شادی آور، تقویت کننده مغز و از بین برنده آبریزش بینی است. نارنج در رفع اختلالات عصبي و درمان تپش قلب موثر و بي خوابي. می باشد. بهار نارنج در عطر سازي ،ساختن اسانس و تهيه مربا ، كاربرد دارد. از آب نارنج برای خوشبو کردن و بهبود طعم غذا استفاده می‌شود.. در درمان ناراحتی‌های معده از مربای آن استفاده می‌شود.درخت نارنج مادر مرکبات است و پایه بسیار خوبی جهت پیوند شاخه‌های نارنگی و یا پرتقال است. فشار خون و ضربان قلب را زیاد می‌کند. به علاوه در رفع دردهای ناشی از گیرافتادن باد در روده بزرگ هم مفید است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مرکبات و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مرکبات - سدابیان - مرکبات - مرکبات و جنس های آن