نام علمي
Zantedeschia Elliottiana
نام لاتين
Golden Arum Lily
دانستنیهای علمی
گیاه گل شیپوری زرد چند ساله و متعلق به خانواده ی آراسه است. این گیاه دارای ریزوم ضخیم و گوشتی و برگ های بزرگ و چرمی شکل است. گل های آن به شکل شیپورهای زرد هستند و در اواخر بهار و تابستان به گل می نشیند. این گیاه همیشه سبز است و گاهی بر روی برگ های آن خال های سفیدی دیده می شود.
این گیاه بومی مناطق گرمسیری است و در برابر سرما آسیب پذیر است. بیشتر در مناطق گرم در بیرون از گلخانه و در مناطق سردسیر درون گلخانه پرورش می یابدو استفاده ی تزیینی دارد و به صورت شاخه ای به فروش می رسد.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
اسیدی و خنثی با زهکشی کم
|
ارتفاع گل شیپوری طلایی به 30 الی 60 سانتی متر می رسد.
ساقه و اندامهای زیرزمینی
زانتدسکیا الیوتیانا یک گیاه علفی چندساله است که بخش اصلی ذخیرهای آن به صورت ریزوم/غدهٔ گوشتی و متورم در زیر خاک قرار میگیرد. این اندام زیرزمینی معمولاً روشن تا کرمرنگ بوده و با جوانههایی که از سطح آن بیرون میآیند، ساقههای هوایی را تولید میکند. ساقهٔ هوایی واقعی کوتاه است و بیشتر آنچه دیده میشود دمبرگها و ساقههای گلدهندهٔ گوشتی و قائم هستند.
برگها
برگها بزرگ، نیزهای تا پیکانی (arrow-shaped) و دارای نوک کشیدهاند. پهنک برگ معمولاً سبز براق است و در بسیاری از نمونهها لکههای سفید یا کرم به صورت پاشیدگی روی سطح برگ دیده میشود. رگبرگها مشخص و نسبتاً برجستهاند و برگها با دمبرگهای بلند و استوانهای از ناحیهٔ پایه خارج میشوند. اندازهٔ برگها درشت و نمای کلی گیاه را حجیم و ایستاده نشان میدهد.
گلآذین و ساختار گل
گلآذین از نوع اسپادیکس (میلهٔ مرکزی) است که با یک براکتهٔ قیفیشکل به نام اسپات (spathe) احاطه میشود؛ همان بخشی که به اشتباه “گل” تصور میشود. اسپات در این گونه به رنگ زرد طلایی درخشان است و اغلب فرم شیپوری/قیفی با دهانهٔ باز و لبههای کمی موجدار دارد. اسپادیکس در مرکز قرار گرفته و معمولاً زرد تا زرد نارنجی است. تضاد رنگ زرد اسپات با سبزی برگها شاخصترین ویژگی ظاهری این گیاه است.
میوه و بذر
پس از گردهافشانی، میوهها به صورت توتهای کوچک و گوشتی روی اسپادیکس تشکیل میشوند. با رسیدگی، رنگ آنها میتواند از سبز به زرد کمرنگ متمایل شود و بذرها درون بافت گوشتی قرار میگیرند.
شرایط محیط رشد
دما و جریان هوا
برای Zantedeschia elliottiana دمای ایدهآل در دوره رشد فعال حدود ۱۸ تا ۲۴°C است و شبها کمی خنکتر به استحکام ساقه کمک میکند. از گرمای مداوم بالای ۲۸°C و همچنین سرمای زیر ۱۰°C پرهیز کنید. تهویه ملایم و مداوم ضروری است، اما باد سرد مستقیم میتواند باعث سوختگی برگ و کاهش گلدهی شود.
نور
این گیاه نور زیاد ولی فیلترشده را ترجیح میدهد؛ کنار پنجره روشن با پرده نازک یا نور صبحگاهی بهترین است. در فضای باز، نیمسایه با دریافت چند ساعت آفتاب ملایم مناسبتر از آفتاب تند ظهر است. کمبود نور معمولاً به درازشدن دمبرگها و کاهش تعداد گل منجر میشود.
رطوبت و آبیاری
رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰٪ شرایط مطلوبی ایجاد میکند. بستر باید یکنواخت مرطوب بماند، اما غرقابی شدن باعث پوسیدگی ریزوم و قارچزدگی میشود. آبیاری را زمانی انجام دهید که ۲–۳ سانتیمتر سطح خاک کمی خشک شده باشد؛ در دوره رکود (پس از پایان گلدهی) آبیاری را بهطور محسوس کاهش دهید.
خاک، زهکشی و گلدان
خاک سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی بالا ضروری است: ترکیبی از کوکوپیت/پیت بههمراه پرلیت و کمی خاکبرگ یا کمپوست. pH حدود ۶ تا ۶.۵ مناسب است. گلدان باید سوراخهای خروج آب کافی داشته باشد و یک لایه سبک زهکش (مثل پرلیت درشت) به جلوگیری از ماندابی شدن کمک میکند.
مقابله به آفات گل شیپوری طلایی
آفات رایج
شپشک آردآلود و شپشک سپردار با مکیدن شیره، موجب زردی و ضعف عمومی میشوند؛ جداسازی گیاه آلوده و پاککردن آفات با پنبه آغشته به الکل در مراحل اولیه مؤثر است. در آلودگی شدید، استفاده از روغنهای باغبانی/صابون حشرهکش و تکرار طبق برچسب توصیه میشود.
شتهها و تریپسها باعث پیچیدگی برگ و لکههای نقرهای میشوند و میتوانند ناقل ویروس باشند؛ کاهش علفهای هرز، نصب کارت زرد و شستوشوی برگها کمککننده است. در صورت تداوم، صابون حشرهکش یا روغن نیم (طبق برچسب) بهکار رود.
کنه تارتن در هوای گرم و خشک فعالتر است و لکههای ریز روشن ایجاد میکند؛ افزایش رطوبت، دوش آب ولرم و بهبود تهویه از تکثیر آن میکاهد. در موارد شدید، کنهکشهای مجاز (طبق برچسب) استفاده شود.
امراض مهم
پوسیدگی ریزوم/طوقه (اغلب بهعلت آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) با بوی بد، نرمشدن بافت و زردی همراه است؛ اصلاح زهکشی، کاهش آبیاری و حذف بخشهای پوسیده ضروری است. در کشت گلدانی، تعویض بستر و ضدعفونی ابزار توصیه میشود.
لکهبرگیهای قارچی/باکتریایی لکههای قهوهای-سیاه ایجاد میکنند؛ آبیاری از پای گیاه، حذف برگهای آلوده و افزایش گردش هوا بهترین پیشگیری است. در صورت نیاز، قارچکشهای حفاظتی/مجاز طبق برچسب مصرف شوند.
پیشگیری و مدیریت
قرنطینه گیاهان جدید، استفاده از بستر سبک و استریل، و اجتناب از خیسماندن طولانی برگها کلید کاهش آفات و بیماریها در Zantedeschia elliottiana است.
نحوه تکثیر گل شیپوری طلایی
برای تکثیر آن می بایست از روش تقسیم ریشه و ریزوم و یا پیازها استفاده کرد. گل های این گیاه عقیم هستند و بذر تولید نمی کنند و میوه نمی دهند. این گیاه فقط از طریق رویشی تکثیر می کند.
عوارض جانبی - هشدار
بخش هایی از این گیاه سمی هستند. حمل کردن و دست زدن به بخش هایی از این گیاه می تواند موجب خارش پوست و یا ایجاد آلرژی شود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس شیپوری و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن