Thymus ericifoliaThymus که به فارسی تیموس نامیده میشود، گیاهی از خانواده نعناعیان بومی نواحی معتدل اروپا، شمال آفریقا و آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی معتدل خاک: خاک هایی با زهکشی مناسب
دانستنیهای علمی
نام علمي
Thymus ericifolia
تیموس ها گیاهانی هستند نسبتاً کوتاه که از طریق تقسیم بوته و قلمه تکثیر می شوند و غالباً گل و برگ آن به صورت توده ای در سطح زمین دیده می شود.
این گیاهان مناسب باغ های صخره ای هستند. گل های آنها کوچک و به صورت خوشه هایی کم پشت در بهار نمایان می شوند.
گونه ی Thymus ericifolia در باغ گیاهشناسی ایران کشت و کار می شود و گیاهی دائمی و همیشه سبز می باشد.
خصوصیات - معرفی
تیموس گیاهی چندساله و همیشه سبز است. چند گونه ی معطر این گیاه وجود دارد که می تواند به عنوان گیاه پوششی زیبا برای پوشش دادن فضای بین سنگفرش ها و قطعات کوچک در باغ های صخره ای به کار رود.
این نوع تیموس دارای برگ های گرد، کوچک و معطر بوده که تا ارتفاع 5 تا 15 سانتیمتر رشد می کند.
در اواخر بهار و اوایل تابستان، خوشه های گردی از گل های ارغوانی متمایل به یاسی در نوک شاخه ها تشکیل می شود. گل های قرمز، صورتی و سفید آن نیز وجود دارد.
این گیاه دارای ساقه های متعدد و کوتاه، ریشه منشعب و مستقیم است. برگ های آن به رنگ خاکستری و در اندازه های بسیار کوچک بوده و گل ها نیز دارای 5 کاسبرگ که به لوله ی دو قسمتی منتهی می شوند، است.
بذر این گیاهان کروی شکل، ریز و سیاه رنگ است.
شرایط نگهداری تیموس
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل
خاک مورد نياز
خاک هایی با زهکشی مناسب
|
تیموس ها مقاوم تا نیمه مقاوم به سرما بوده و خاک با زهکشی خوب و حاصلخیز تا فقیر که تا حدودی خشک هستند را ترجیح می دهند.
در مناطق با تابستان داغ، لازم است در ماه های گرم، گیاهان آبیاری شوند.
زمانی که گیاهان پراکنده و انبوه شوند باید ساقه ها را قیچی یا سربرداری کرد.
تیموس را می توان در شرایط آفتابی تا سایه-آفتاب کشت کرد و برای ایجاد پوشش مناسب باید گیاهان با فاصله 30 سانتیمتر کشت شوند.
مقابله به آفات تیموس
آفات مهم Thymus ericifolia
مهمترین آفات تیموس، شتهها، تریپسها و کنههای ریز (کنه تارعنکبوتی) هستند. شتهها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی و زردی برگها میشوند. تریپسها لکههای نقرهای و سوختگی روی برگها ایجاد میکنند. کنهها تار نازک و زردی تدریجی برگ را سبب میشوند. در بوتههای متراکم، حلزونها نیز میتوانند به برگهای جوان آسیب بزنند.
بیماریها و عوامل قارچی
بیماریهای قارچی مانند پوسیدگی ریشه (فیتوفتورا، پیتیوم) و لکهبرگی ناشی از آلترناریا یا سپتوریا، در شرایط رطوبت بالا شایعترند. پوسیدگی ریشه با پژمردگی ناگهانی، قهوهای شدن ریشه و بوی نامطبوع خاک همراه است. لکهبرگی به صورت نقاط قهوهای با هاله روشن روی برگها دیده میشود که در نهایت به ریزش برگ منجر میگردد.
روشهای پیشگیری و مبارزه
مهمترین راهبرد، پیشگیری از طریق مدیریت مزرعه است. استفاده از بستر کاشت با زهکش خوب، آبیاری قطرهای و پرهیز از آبیاری غرقابی، تراکم کاشت مناسب و هرس برای تهویه بهتر ضروری است. برای کنترل آفات، شستوشوی بوته با آب، رهاسازی کفشدوزک و استفاده محدود از صابون حشرهکش توصیه میشود. در بیماریهای قارچی، حذف اندامهای آلوده، ضدعفونی ابزار و در صورت لزوم کاربرد قارچکشهای مسدار کمخطر مؤثر است.
نحوه تکثیر تیموس
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذر، تقسیم بوته و یا ریشه دار کردن قلمه صورت می گیرد.
تولیدمثل در طبیعت
Thymus ericifolia در زیستگاههای طبیعی عمدتاً با گردهافشانی حشرات (بهویژه زنبورها و مگسهای گلدوست) تولیدمثل میکند. گلهای معطر با جذب گردهافشانها، انتقال گرده بین بوتهها را افزایش میدهند و به تشکیل بذر میانجامند.
پس از رسیدن، بذرها معمولاً با ریزش نزدیک بوته مادر و نیز به کمک باد و حرکت سطحی خاک پراکنده میشوند. در شرایط مناسب رطوبت و دمای خاک، جوانهزنی رخ میدهد؛ اما موفقیت استقرار نهالها به رقابت کم، زهکشی خوب و نور کافی وابسته است. این گونه همچنین میتواند با گسترش تدریجی شاخههای خزنده و ریشهزایی در تماس با خاک لکههای متراکم ایجاد کند.
روشهای تکثیر در خانه
برای تکثیر بذری، بذرها را سطحی روی بستر سبک و استریل (ترکیب پیت/کوکوپیت با پرلیت) پخش کنید و فقط با لایه بسیار نازکی از خاک بپوشانید؛ نور ملایم و رطوبت یکنواخت بدون غرقابی به جوانهزنی کمک میکند.
تکثیر با قلمه بهترین روش خانگی است: از ساقههای نیمهخشبی 6–10 سانتیمتری قلمه بگیرید، برگهای پایینی را حذف کنید و در بستر شنی-پرلیتی با رطوبت کنترلشده قرار دهید؛ گرمای ملایم و تهویه خوب ریشهدهی را تسریع میکند.
تقسیم بوته در بهار یا اوایل پاییز نیز مؤثر است؛ بوتههای مسن را جدا کرده و هر بخش دارای ریشه و چند ساقه سالم را در خاک سبک و آفتابی بکارید.
منابع :
glassy-garden.comtropicos.orgخلیقی، ا. 1385. گلکاری (پرورش گیاهان زینتی ایران). انتشارات روزبهان، چاپ دهم، 392 صفحه.
دوازده امامی، س. و مجنون حسینی، ن. 1387. زراعت و تولید برخی گیاهان دارویی و ادویه ای. انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 300 صفحه.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :