این گیاه با نام علمی Sideroxylon celastri و نام مرسوم (Miracle Berry Tree) که به فارسي سیدروکسلون بَری معجزهآسا ناميده ميشود، گياهي از خانواده Sapotaceae بومي بومی کارائیب و آمریکای مرکزی، در جنگلهای نیمهگرمسیری و مناطق ساحلی خشک تا نیمهخشک مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک تا لومی با زهکشی خوب، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Sideroxylon celastri
نام لاتين
Miracle Berry Tree
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
سیدروکسلون celastrinum که در منابع فارسی گاه با نام «سیدروکسلون بَری معجزهآسا» شناخته میشود، متعلق به تیره Sapotaceae (خانوادهی ساپوتاسه) است. این خانواده شامل درختان همیشهسبز با لاتکس شیریرنگ و چوب سخت است که در نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان پراکنش دارند. جنس Sideroxylon دارای گونههای متعدد چوبسخت است که بسیاری از آنها ارزش بومشناختی و گاه دارویی دارند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی گونه Sideroxylon celastrinum قاره آمریکا است، بهویژه نواحی گرم و نیمهخشک جنوب ایالات متحده (بهخصوص تگزاس)، مکزیک، تا بخشهایی از آمریکای مرکزی و کارائیب. این درختچه در جنگلهای نیمهبرگریز، بوتهزارهای خاردار و حاشیهجنگلها حضور دارد و اغلب در خاکهای سنگلاخی، آهکی و نسبتاً فقیر دیده میشود.
زیستگاه و بومشناسی
این گونه معمولاً در ارتفاعات پایین تا متوسط رشد میکند و به خشکی و تابش مستقیم آفتاب مقاوم است. ریشههای عمیق آن امکان استفاده از منابع آب زیرسطحی را فراهم میکند و به همین دلیل در شکلگیری و تثبیت پوشش گیاهی مناطق نیمهخشک نقش دارد. میوههای کوچک و گوشتی گیاه، منبع غذایی مهمی برای پرندگان و برخی پستانداران کوچک هستند و در پراکنش بذر نقش اساسی دارند.
تاریخچه نامگذاری و کاربردها
نام جنس Sideroxylon از واژه یونانی به معنای «چوب آهنی» گرفته شده است؛ اشارهای مستقیم به چوب بسیار سخت و متراکم این گیاهان. گونه S. celastrinum از قرن نوزدهم در فلور آمریکای شمالی و مرکزی توصیف و در فلورها و کلیدهای گیاهشناسی بهعنوان درختچهای بومی مناطق خشک ذکر شده است. در برخی فرهنگهای محلی، از بخشهای مختلف گیاه در طب سنتی و نیز بهعنوان پرچین طبیعی استفاده شده، هرچند بسیاری از این کاربریها هنوز بهطور کامل از نظر علمی ارزیابی نشدهاند.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه Sideroxylon celastrinum
Sideroxylon celastrinum درختچهای تا درختی کوچک از خانواده Sapotaceae است که اندامهای آن با بافتهای سخت و مقاوم شناخته میشود. رشد آن اغلب کند و قامت آن متراکم و فشرده است.
ساقه و تنه
ساقهها محکم، چوبی و به رنگ قهوهای تا خاکستری تیره هستند. پوست تنه نسبتاً زبر و گاهی ترکدار بوده و در شاخههای جوان سطحی صافتر و سبز مایل به قهوهای دارد. شاخهها اغلب نامنظم، منشعب و میتوانند خاردار یا دارای زوایای تیز باشند که به شکل بوتهای انبوه کمک میکند.
برگها
برگها ساده، کامل و معمولاً کوچک تا متوسط هستند. شکل آنها اغلب بیضوی تا بیضی-کشیده با انتهای گرد یا اندکی نوکتیز است. رنگ برگها سبز تیره براق در سطح رویی و سبز روشنتر در سطح زیرین است. بافت برگها چرمی و ضخیم است که موجب کاهش تعرق و افزایش تحمل خشکی میشود. رگبرگ میانی مشخص و رگبرگهای فرعی ظریف و مشبکاند.
گلها
گلها کوچک، اغلب خوشهای یا مجتمع در کناره شاخهها یا در زاویه برگها ظاهر میشوند. رنگ آنها معمولاً سفید تا سفید مایل به کرم است. هر گل دارای گلبرگهای کوچک، منظم و کاسبرگهای سبز کموبیش پایا است. اندازه گلها ریز اما تعداد آنها زیاد است و در حالت گلدهی، دستههای گل ظاهری لطیف و کمانی بر روی شاخهها ایجاد میکنند.
میوه و بذر
میوهها توتنما، کوچک، گرد تا تخممرغی، ابتدا سبز و در زمان رسیدگی زرد تا نارنجی یا بنفش تیره میشوند. پوسته میوه نازک و گوشت داخلی آن نسبتاً آبدار است. درون هر میوه یک یا چند بذر سخت، قهوهای و براق قرار دارد که شکل آنها بیضوی تا گرد و سطحشان صاف است.
شرایط نگهداری سیدروکسلون بَری معجزهآسا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک تا لومی با زهکشی خوب، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5)
|
شرایط کلی محیط رشد Sideroxylon celastrinum
Sideroxylon celastrinum یا سیدروکسلون بَری معجزهآسا در اصل در نواحی نیمهگرمسیری و گرمسیری رشد میکند و برای کشت موفق لازم است شرایط مشابه زیستگاه طبیعی آن فراهم شود. این گیاه در فضای باز مناطق گرم و در گلخانههای معتدل قابل پرورش است.
دما و تحمل سرما
دمای مناسب رشد فعال بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. گیاه در برابر سرما حساس است و دماهای کمتر از ۵ درجه سانتیگراد میتواند به برگها و شاخههای جوان آسیب بزند. در مناطق سرد باید در زمستان از یخبندان و باد سرد محافظت شود یا گیاه در محیط سرپوشیده نگهداری گردد.
نور و محل استقرار
این گونه نیازمند نور زیاد و آفتاب کامل است و در صورت تأمین حداقل ۶ ساعت نور مستقیم، رشد متراکم و برگدهی مطلوب خواهد داشت. در مناطق بسیار گرم، آفتاب بعدازظهر میتواند سوزان باشد؛ بنابراین نیمسایه سبک در ساعات اوج گرما مفید است. کمبود نور موجب رشد علفی، فاصلهگرفتن گرهها و کاهش گل و میوه میشود.
رطوبت هوا و آبیاری
Sideroxylon celastrinum رطوبت نسبی متوسط (۴۰ تا ۶۰ درصد) را تحمل میکند و از رطوبت بیش از حد و ماندگاری قطرات روی برگها خوشش نمیآید. آبیاری باید عمیق اما با فاصله و پس از نیمهخشک شدن خاک انجام شود. غرقابشدن بستر، اصلیترین عامل پوسیدگی ریشه در این گیاه است.
خاک، زهکشی و pH
بهترین بستر، خاکی سبک با زهکشی عالی است؛ مانند مخلوط خاک باغچه سبک، شن یا پرلیت و مقدار کمی کمپوست رسیده. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی توصیه میشود. ایجاد لایه زهکش در ته گلدان یا بستر کاشت، برای جلوگیری از ماندآب absolutely ضروری است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :